Het was een berichtje in de marge van het nieuws vorige week ‘CNV geeft de post niet per se met TNT mee.’ De vakbond overweegt alle eigen post (twee miljoen stukken per jaar) onder te brengen bij Sandd of Selekt Mail, de concurrenten van TNT Post. Wat mij betreft had dit promimenter naar voren gebracht mogen worden. Het is namelijk tekenend voor veel verontwaardiging van deze tijd: mensen die moord en brand roepen over allerlei misstanden zijn vaak prima in staat daar zelf een einde te maken, maar slagen daar niet in om een eenvoudige reden: geld.
Samen met andere vakbonden voert het CNV momenteel stevig actie voor de postbodes van TNT: de vakbond is woendend over de aangekondigde loonmatiging en ontslagenronde. Deze bezuinigingen bij TNT komen niet uit de lucht vallen. Doordat de werknemers van Sandd en Selekt Mail onder veel slechtere arbeidsvoorwaarden werken dan de postbodes van TNT, kunnen de beide concurrenten veel goedkoper zijn. Daardoor verliest TNT in hoog tempo klanten. Om dat te voorkomen gaat ook TNT in de kosten snijden. Zo werkt de markt nu eenmaal. CNV verzet zich enerzijds met hand en tand tegen de gevolgen van die marktwerking, maar wil er anderzijds maximaal van profiteren. ‘Wij mogen ons bedrijf niet aanpassen aan de tucht van de markt, mar moeten wel toezien hoe zelfs door een vertegenwoordigend orgaan van die duizenden stakende postbodes koud wordt ingekocht op prijs’, aldus TNT.
De parallelen hierop zijn eindeloos: ik heb binnen de ChristenUnie geijverd voor beprijzing van vlees, maar vind het nog altijd moeilijk de ‘kiloknallers’ te laten liggen. Youp van ’t Hek maak zich sterk voor betere helpdesks van telecombedrijven, maar profiteert met de lage tarieven wel van kostenbesparingen op diezelfde helpdesks. Veel van de mensen die graag een vliegtax ingevoerd zouden willen zien, kiezen voor hun reisje naar Londen toch maar voor het vliegtuig, want dat is zo lekker snel en goedkoop. Hordes politici en bestuurders maken zich druk over het verdwijnen van de middenstand uit kleinere dorpen (dat zou slecht zijn voor de sociale cohesie), maar als het erop aankomt kiezen velen van hen (waarschijnlijk) toch voor de Albert Heijn in de stad een paar kilometer verderop, die een groter assortiment heeft dan de kruidenier om de hoek en ook nog eens een stuk goedkoper is.
Verontwaardiging is gratis. De daad bij het woord voegen niet. Van wie is dit nu eigenlijk een onvolkomenheid? Van de markt? Of van de mens?
Hear hear!
Nu wat Hugo’s stuk betreft: ik denk dat TNT de boeman is. Er zijn twee redenen waarom TNT haar omzet mogelijk ziet krimpen in de toekomst. Ten eerste het feit dat mensen vaker electronische wegen zien om hun post te bezorgen (mail). Ten tweede de concurrentjes, die een gezamenlijk marktaandeel hebben van pakweg 10%.
TNT zei in februari dit jaar nog dat het goede hoop had dat de markt zou aantrekken. Geen woord over Sandd en Selektmail: het welzijn van TNT hangt blijkbaar af van de economie. Niet zo verwonderlijk.
Wat opvalt is dat zodra de Kamer gaat debatteren over de postmarkt, het welzijn van TNT “ineens” volledig afhangt van het bedwingen van Sandd en Selektmail. Naar mijn mening manipuleert TNT de Kamer, en vooral een partij als de SP, om haar marktpositie te beschermen.
Een ander proces wat bij TNT speelt is trouwens specialisering en automatisering. Machines nemen een deel van het werk over en het bedrijf heeft ontdekt dat het veel efficiënter is als je één persoon laat sorteren en één persoon laat bezorgen, dan dat je twee personen eerst laat sorteren en dan bezorgen. Gevolg van deze ontwikkelingen, plus de logische behoefte aan winstmaximalisatie in een geliberaliseerd systeem, is dat er massa’s postbezorgers op straat worden geknikkerd. Volgens mij gaat daar helemaal niets aan veranderen, ook niet als elke vorm van concurrentie per direct wordt verboden.
@Edward: ik ben niet van de techniek, maar er wordt aan gewerkt. En zo’n e-mailadres zou inderdaad wel handig zijn.
@Remco Het ligt voor de hand dat TNT profiteert als de markt aantrekt. Waarschijnlijk zelfs verreweg het meest, omdat TNT veruit de grootste speler is. Maar stel je voor dat een aantal grote klanten waar je al decennia de post voor verzorgt naar een concurrent vertrekken vanwege de prijs, dan ga je je toch achter de oren krabben, al blijf je marktleider.
Maar: ongetwijfeld verliest TNT meer omzet aan het internet dan aan de concurrenten. Dat neemt niet weg dat CNV door over te stappen een aantal postbodes die onder prima arbeidsvoorwaarden werken ‘vervangt’ door postbodes met lage lonen en tijdelijke contracten. Terwijl CNV zich juist zegt hard te maken voor die hogere lonen en vaste contracten.
Klopt. Er zijn wel enkele processen gaande trouwens. Bij TNT zijn de lonen ook al lang niet meer zo hoog. Daar zit je net boven het minimumloon, bij SelektMail zat ik er net onder. Daarnaast biedt TNT een hogere kwaliteit. Ik heb gezien bij SelektMail dat inderdaad soms grote klanten werden binnengehaald (een tijd lang bv de Belastingdienst), maar die verdwenen ook weer. Echt serieuze bedrijven willen gewoon een garantie dat hun post wordt bezorgd. Die garantie biedt alleen TNT. Dat het CNV overstapt naar de concurrent is in mijn ogen immoreel. Je kunt je niet hard maken voor TNT-postbodes, maar tegelijkertijd in meer of mindere mate meewerken aan hun deplorabele werksituatie. Andere kant van het verhaal: een heleboel mensen met psychische problemen, gepensioneerden en allochtonen zouden hun bijbaan kwijt zijn als aan Sandd en SelektMail dezelfde eis wordt gesteld als aan TNT. Een groot deel van die mensen zal niet snel ergens anders een baan vinden. Hoewel ik het met je eens ben dat de arbeidsomstandigheden bij Sandd en SelektMail verbeterd kunnen worden, is ook dat een realiteit om rekening mee te houden. Ik had bij SelektMail collega’s die door TNT terecht zijn afgewezen, maar wel bereid zijn te werken en bij Selekt toch maar mooi een nuttige bezigheid vonden. Als TNT zijn zin krijgt, rotten die mensen straks weg met een uitzichtloze bijstands- of arbeidsongeschiktheidsuitkering.
@ Hugo:
Dat weet ik maar dit was het eerste topic in anderhalve week waar ik toegang tot kreeg. Vandaar.
De bug is hersteld. Bedankt voor het melden! Jullie opmerkingen daarover worden verwijderd, om de discussie overzichtelijk te houden.
De redactie.
Hugo, je vaststelling van de discrepantie tussen de ‘heilige verontwaardiging’ van mensen tegen vermeende misstanden en hun daden is correct. Vreemd is dat gedrag echter niet. Machthebbers hebben ons, ‘gewone’ burgers geleerd, niet zelf na te denken en te sturen, maar zich te laten sturen. Mensen laten zich dan ook allerlei overheidsmaatregelen aanleunen en laveren daar tussendoor voor een voor zichzelf zo gunstig mogelijk resultaat. Daarom bepleit jij de beprijzing van vlees binnen jouw partij, maar ga je zelf naar de kiloknallers. Om mensen hun gedrag te laten afstemmen op hun principes, zul je ze veel meer macht en verantwoordelijkheid moeten geven. De oproep om dat via de politiek te regelen en dus op te leggen werkt op den duur niet. Het creëert slechts afhankelijke mensen, die niet meer zelfstandig kunnen nadenken en welhaast lethargisch proberen binnen de opgelegde regels hun eigen kortetermijnbelangen zo goed mogelijk na te streven. Nadenken over de consequenties van hun gedrag hoeven we immers niet; daar hebben we de overheid toch voor?!
@ Redactie:
Nu alleen nog een andere manier om contact met jullie op te kunnen nemen in dit soort gevallen. Dan hoeven we deze discussies er niet meer mee te vervuilen.
@Remco,
Mensen die nieuw bij TNT komen werken krijgen inderdaad niet zulke hoge salarissen meer, maar een hele hoop postbodes die er al jaren zitten, verdienen salarissen waarvoor je in een echte commerciële sector een leidinggevende functie hebben.
En jouw relaas over de categorie mensen die bij Sandd en SelektMail wèl aan de slag kan, bevestigt precies wat er aan de hand is in de sector: de aard van het werk is grondig veranderd. Bezorgen van post was vroeger een eerste levensbehoefte, een belangrijke rol in de gemeenschap. Nu is het, met alle respect, een bijbaantje. Een bijbaantje in een uitstervende markt, want hoe lang gaan we nog versneden bomen fysiek van A naar B vervoeren en door een brievenbus drukken, als veel ook online kan? Waarom koopt de Belastingdienst nog contracten in bij SelektMail ipv alles te zetten op digitalisering? Digitaal loket (kan allang met DigiD) had me in elk geval vele uren telefoneren met hun callcenter gescheeld (Nee, we hebben uw brief niet ontvangen meneer. Nee, ligt in Emmen. O nee, toch in Leeuwarden.)
Bottom line: een bijbaantje betaal je als een bijbaantje, dus idealiter op stuksprijs. Daar is niets asociaals aan. Mijn voorouders werkten in het veen. Toen het veen op was, trokken ze naar Limburg, de mijnen in. En toen de mijnen sloten, gingen ze weer ergens anders iets nieuws doen. Zo gaat dat. Postbodes zijn de veenarbeiders en mijnwerkers van vandaag. De boeman is niet TNT, de boeman is degene die doet alsof de realiteit minder hard is en daarmee de illusie nog een paar jaar wil rekken.
Zo kan je het ook formuleren ja.
Toch is er wel een duidelijk onderscheid tussen TNT en de concurrentjes en dat zal er blijven. Het is wellicht vergelijkbaar met supermarkten: die hebben de kleine kruideniertjes verdreven, maar onderling bestaan er verschillen tussen supermarkten. AH is duurder, netter dan Aldi. Voor beide is markt. Zo zal er ook wel markt blijven voor de kwaliteit die TNT biedt en die SelektMail niet kan (en wil) bieden. Maar net als de katholieke kerk heeft ook ‘s lands grootste postbedrijf wat moeite om zich aan te passen aan de moderne realiteit.
Het postbedrijf zelf heeft daar niet zo’n moeite mee. Ze hebben alleen te maken met een aantal partijen (vakbonden, politici) die wel de lusten van de nieuwe realiteit willen, maar niet de lasten.
Daarom was ik het ook van harte eens met dit artikel.