ADO-speler Lex Immers bouwde afgelopen zondag een feestje met de supporters van zijn club. De fans zongen “we gaan op jodenjacht!” en Lex zong mee. Op de website van AD Sportwereld vind je bijbehorend bewijsmateriaal. Immers heeft inmiddels spijt betuigd: hij liet zich meeslepen. Vandaag wil André Rouvoet van minister Donner  van Binnenlandse Zaken horen wat hij tegen dit soort excessen gaat doen. Ik wil ingaan op drie vragen: is wat er gebeurde schokkend? Is dit antisemitisme? En moet de politiek iets doen?

Iets is voor mij schokkend als het als een verrassing komt of onverwacht buitensporig is. Onverwacht kan je dit niet noemen: dergelijke incidenten hebben eerder plaatsgevonden. Wie weet hoe de voetbalwereld in elkaar zit, verbaast zich hier niet over. Mijn inschatting is dat de meeste supporters dit “wel wat ver” vinden gaan of zich schamen, maar niet meer dan dat. Schokkend? Nee. Als je ook maar enigszins bekend bent met de rauwheid van dit wereldje, dan weet je dat dit waarschijnlijk wekelijks wel ergens gebeurt.

Dan blijft het natuurlijk verwerpelijk, laat dat duidelijk zijn. Als je dit normaal vindt is je geest op een kwalijke manier afgestompt. Maar zijn deze mensen moreel meer gedegradeerd dan de gemiddelde Dirk Scheringa die de DSB-klant uitknijpt en tegelijk popi doet met zijn eigen voetbalclub? Elk kringetje, van laagopgeleid tot de beschaafde christelijke elite waar Rouvoet toe behoort, heeft zijn eigen valkuilen die bestreden moeten worden. Wat mij vooral opvalt (maar niet verbaast) is het volmaakte onbegrip tussen de “beschaafde” elite en de supporterswereld, dat je in alle contacten over en weer ziet.

Antisemitisme is het ook niet. Op de website van het CIDI wordt de vergelijking gemaakt met Ajax-speler Jan Vertongen die ooit meedeed aan het voor “kakkerlakken” uitmaken van Feyenoorders. Moet iedereen met een Rotterdams accent vrezen om door Ajacieden met pesticide achtervolgd te worden? Het CIDI noemde wat Immers zong “nog ernstiger” dan wat er destijds aan Vertongens keel ontsnapte. Ik vraag me dat af. In Rwanda leidde het consequent neerzetten van de Tutsi’s als “kakkerlakken” tot een genocide die qua gruwelijkheid weinig onderdeed voor de Holocaust. Maar belangerijker nog en zoals Immers zelf al aangaf:

Ik ben me op dat moment totaal niet bewust geweest van de beledigende toon naar een hele bevolkingsgroep. Een geuzennaam en een bevolkingsgroep heb ik door elkaar gehaald en daar heb ik spijt van.

Het “kakkerlakken” richting Feyenoorders, of “joden” richting Ajacieden, of het “homo” of de vloek die in sommige kringen heel makkelijk klinkt, dat heeft allemaal niets meer te maken met de oorspronkelijke betekenis. Het is bedoeld als belediging, maar geen Jood in dit land hoeft te vrezen voor ADO-supporters in het specifiek. Als iemand mij een “smulpaap” noemt is dat ook geen antipapisme.

Tot slot: de politiek moet zich natuurlijk uitspreken, zoals ook ADO dat doet. Wat er in dat supportershome werd geroepen is weliswaar niet schokkend en geen antisemitisme, maar het is nog altijd zeer grof en kwetsend. Wat ik met bovenstaande wilde doen was dan ook relativeren en niet bagatelliseren. ADO, haar supportersvereniging én de (lokale en landelijke) politiek moeten hand in hand gaan en dit resoluut afkeuren.

Van de populisten van de PVV verwacht ik dat ze de minister om actie vragen. Van linkse partijen, die nog steeds geloven dat de overheid elke zonde kan wegnemen, verwacht ik dat ook. Zo verbaasde het me niks toen Ahmed Marcouch naar de microfoon snelde toen bleek dat een docent uit Kampen iets lomps had gezegd over homoseksuelen. Maar ook in die zaak schreef ik al: ik zie geen goede reden voor de politiek om actief in te grijpen. We hebben wetgeving. We hebben rechters die wetten handhaven. De slachtoffers zijn mondig genoeg om naar de rechter te stappen als ze dat nodig achten. Pas als dát allemaal niet blijkt te werken, kortom als onze rechtsstaat niet functioneert, moet de wetgever, de politiek dus, in actie komen.

Het is dus goed dat Rouvoet zich aansluit bij ADO en Lex Immers door te zeggen: dit is verwerpelijk, dit kan zo niet. In het huidige klimaat hoor je er echter pas bij als je de minister aan de tand gaat voelen over incidenten. Dat deed SGP-leider Kees van der Staaij vorig jaar in de kwestie rondom de “hostierel“. Hij stelde zijn Kamervragen voor de bühne, uit licht politiek opportunisme zou je kunnen zeggen, maar hij heeft er desalniettemin katholieke stemmen mee gewonnen.

Ik ben dus vooral benieuwd wat André Rouvoet met zijn vragen aan Donner wil bereiken. De minister zal wellicht, omdat de media anders geen spaan van hem heel zullen laten, antwoorden dat hij het Ook Heel Erg vindt, dat hij er eens naar zal kijken, dat hij met de Haagse sportwethouder Karsten Klein en het bestuur van ADO ook nog wel een middagje wil kletsen om te horen dat ze het eigenlijk allemaal even verwerpelijk vinden, om te concluderen dat je dit soort excessen niet kunt voorkomen. En dan gaat iedereen over tot de orde van de dag. Hopelijk houdt de ChristenUnie er in ieder geval nog een paar stemmen aan over.