Het kabinet wil de vakantierechten van werknemers sterk versoberen. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel al aangenomen. In de Eerste Kamer heeft de vaste commissie  Sociale Zaken en Werkgelegenheid gesproken over het voorstel en een voorlopig verslag uitgebracht. en naar verwachting zal de behandeling in de Eerste Kamer binnenkort plaatsvinden. Maar het wetsvoorstel creëert vooral nieuwe problemen en lost de huidige niet op.

Het voorstel is dat de vakantierechten van werknemer na anderhalf jaar vervallen. In de praktijk komt het er op neer dat de vakantiedagen die in een bepaald jaar niet zijn opgenomen, door wat voor soort omstandigheid dan ook, in het daaropvolgende halfjaar opgenomen moeten worden. Lukt dat niet dan vervallen de dagen en is de werknemer ze kwijt.

Er is slechts één escape, werknemers die kunnen aantonen dat zij redelijkerwijs niet in staat zijn geweest om de vakantiedagen binnen de termijn van anderhalf jaar op te nemen, kunnen door middel van een schriftelijke overeenkomst met de werkgever een afwijkende afspraak maken.

Voor mij zitten er een aantal bezwaren aan het wetsvoorstel. Ten eerste heb ik erg veel moeite met het begrip ‘redelijkerwijs’. Het is een uiterst  subjectief en laat alle ruimte voor meerdere uitleg. In de Memorie van Toelichting heeft de regering een beperkte uitleg gegeven aan het begrip redelijkerwijs. Het komt neer op een situatie van volledige arbeidsongeschiktheid of een kwaadwillende werkgever die het de werknemer belet om vakantie te nemen.
Ten tweede remt de maatregel het opsparen van vakantiedagen om bijvoorbeeld in te zetten voor scholing of het verlenen van  mantelzorg. Met name ten aanzien van scholing vind ik dit erg vreemd omdat juist het kabinet erop hamert dat onderwijs zo hard nodig is.
Ten derde kan er een onzuivere spanning ontstaan tussen werkgever en werknemer. Want de werkgever heeft de mogelijkheid om vakantiedagen niet door te laten gaan en hij kan het sluiten van een overeenkomst om af te wijken van de nieuwe regeling weigeren.

Ten slotte worden werkgevers op kosten gejaagd: zij moeten de administratie van wettelijke en van bovenwettelijke vakantiedagen gaan splitsen. Aan de ene kant is er het regime van de wettelijke vakantiedagen met een vervaltermijn van anderhalf jaar en aan de andere kant is er het regime van de bovenwettelijke vakantiedagen met een verjaringstermijn van vijf jaar.

Werkgevers toch voor wetsvoorstel
Des te opvallender is het dat werkgeversvereniging AWVN aangeeft voor het nieuwe wetsvoorstel te zijn. In een recent uitgebracht rapport stellen ze dat Nederlandse werknemers eind 2010 voor 15 miljard euro aan vakantiedagen hadden opgespaard. Dit stuwmeer zou verdwijnen door de nieuwe wetgeving.

Ik zou daar tegenover willen stellen dat het goed is breder te kijken en te onderzoeken hoe het grote aantal vakantiedagen is ontstaan. Is dit wellicht doordat er veel wordt overgewerkt of zijn werknemers niet in de gelegenheid om vakantiedagen op te nemen? Vanuit mijn eigen ervaring kan ik een veelheid aan situaties bedenken waarin het niet of nauwelijks mogelijk is voor werknemers om hun vakantie op te nemen.

Ik ben het met de werkgeversvereniging eens dat er veel vakantiedagen opgespaard zijn. Mijn idee is dat we onderzoeken waar nu werkelijk de problemen ontstaan en hoe we er in gezamenlijkheid iets aan kunnen doen. De oplossing is niet om het aantal dagen omlaag te brengen of de vakantiedagen eerder te laten vervallen. Want dan hebben we nog steeds niet het werkelijke probleem boven tafel.

Ik hoop en veronderstel dat de partijen in de Eerste Kamer ook hier goed naar kijken en deze problemen mee laten wegen in hun besluitvorming.