Staatshoofd moet gewoon in Raad van State blijven

509491191_548e73194f_b
26.08.2011 |

De koningin moet uit de Raad van State, vindt de PvdA. Niet dat ze daar een probleem mee oplossen. De socialisten laten zich echter leiden door die rare monarchie-kriebel in de onderbuik van iedere rechtgeaarde gelijkheidsdenker. Gevolg: Job “we-moeten-dit-land-bij-elkaar houden” Cohen heeft geen boodschap meer aan de samenbindende kracht van het koningshuis en stript het instituut kaal.

Dat de koningin als staatshoofd ook de raad van de staat voorzit is een ceremoniële zaak. De Raad van State wordt in de dagelijkse praktijk geleid door een vice-president. De vorst en zijn/haar vermoedelijke opvolger zijn op grondwettelijke basis lid van de RvS, maar hebben geen stemrecht. Geen invloed dus. Daar komt bij dat het primaat steeds bij de politiek ligt. De adviezen die de Raad van State geeft kunnen ter zijde worden geschoven door Tweede en Eerste Kamer.

Het ergert me dat de PvdA de rol van de koningin bij de Raad van State desondanks verdacht maakt. Ook zelf erkennen ze dat de vorst slechts ceremonieel het voorzitterschap van de Raad van State bekleed. Dat ze dan toch de suggestie doen het voorzitterschap af te nemen, is vreemd. Het argument dat de vorst tevens in de regering zit en zo is betrokken bij de advisering van haar eigen regering doet onthecht aan. Helemaal na een pagina’s lang pleidooi, waarin wordt benadrukt dat de koningin niet uit de regering hoeft, omdat ze een louter ceremoniële rol heeft. (link) Maar misschien is dat laatste standpunt vooral ingenomen bij gelegenheid; om zo het voorstel van Wilders niet te hoeven steunen…

Nee, dat er nu weer debat is over inperking van de rol van de vorst, heeft weinig te maken met overwegingen van een verstandige inrichting van ons staatsrechtelijk bestel. Het is een zoethoudertje voor socialistische gelijkheidsdenkers met allergie voor de monarchie. Het afschaffen van de monarchie is voor de kiezer een brug te ver; de vorst uit de regering is een plannetje van Wilders en dus niet acceptabel. Dan moet de vorst maar uit de Raad van State. Een mooie troostprijs voor socialistische republikeinen, maar met werkelijke problemen heeft het weinig te maken. En daarmee sterft het inhoudelijke debat weer eens op de klippen van het doorgeschoten gelijkheidsdenken. De monarchie is daarvan niet voor de eerste keer het slachtoffer…

 

Harmjan Vedder
Student Rechten

7 reacties

  1. ben says:

    goed en duidelijk verhaal, waar m.i. weinig aan toe te voegen is. 8 1/2

  2. Alex says:

    Over de monarchie heb ik niet zo’n mening, maar een helder beargumenteerd stuk gaat er altijd in: helemaal eens, er is geen probleem bij deze oplossing :-)

  3. Jack says:

    Harmjan,

    Voor alle duidelijkheid:
    Het staatshoofd is nadrukelijk geen lid van de RvS (zie ook de ledenlijst op de site van de Raad). Het staatshoofd is voorzitter en de vermoedelijke opvolger van de Koning heeft na het bereiken van de leeftijd van 18 jaren van rechtswege zitting in de Raad. Dus Willem-Alexander is ook geen lid. Ergens zitting in hebben is niet gelijk aan lid zijn van.

    Verder ga je voorbij aan de opsplitsing van de RvS naar een adviessprekend deel en een rechtsprekend deel. Dit is juist tot stand gebracht omdat de politiek het niet kies vond dat de RvS recht spreekt op basis van wetten waarbij zij zelf hebben geadviseerd. Dit onderscheid is bij jouw onderwerp ook van belang.

    Maar wat ik mis in jouw stuk is de argumentatie waarom jij pleit om het staatshoofd als voorzitter aan te houden. Je weerlegt de argumenten van de PvdA, maar je geeft zelf geen argumenten ter onderbouwing wat de toegevoegde waarde van het voorzitterschap zijn. Traditie lijkt me niet voldoende.

    Je veronderstelt dat het staatshoofd geen invloed heeft, omdat ze geen stemrecht heeft. Als je de de affaire Peters (Groenlinks) de afgelopen weken hebt gevolgd, dan weet je dat je elke schijn van belangenverstrengeling of invloed moet vermijden.

    Het voorzitterschap laat zich m.i. slecht rijmen met de ministeriële verantwoordelijkheid die ook in de grondwet is verankerd. Al hetgeen de Koning doet in de vergadering van de RvS valt onder de ministeriële verantwoordelijkheid. Dus Mark Rutte kan naar de kamer worden geroepen voor wat het staatshoofd doet bij de onafhankelijke Raad van State.

    De Koning en ministers vormen de regering in Nederland. Daarnaast is de Koning voorzitter van een onafhankelijke advies- en rechtsprekende RvS. Vind je dat niet schuren met een deugdelijke machtenscheiding?

  4. Mja, de PvdA levert inderdaad halfslachtig werk. Ik ben niet zo’n principieel voor- of tegenstander van de monarchie, maar denk wel dat we een probleem hebben als er weer een typje à la Willem III (of zijn vader of grootvader) op de troon komt. Totdat Wilhelmina de troon besteeg, was de Oranjemonarchie zwaar impopulair.

    Er valt dus wel degelijk een principieel punt tegen staatsrechtelijke macht voor de monarchie te maken. Ik vind het prima als ze een symbolische functie hebben. Maar het Oranjehuis heeft voldoende randdebielen geproduceerd om voorzichtigheid voor alles te laten gaan. Juliana en Beatrix hebben zich beide actief gemengd in formatieprocessen, ik vind dat geen goede zaak. Maar goed, ik geloof dan ook wél dat de staat een instelling van God is, maar niet dat dit specifieke familietje nou direct Gods bedoeling is.

    Kortom, als de PvdA ballen heeft, dan pleiten ze voor een volledig ceremonieel koningschap. Die partij kennende zal dat niet gebeuren. De sociaaldemocraten Drees (Greet Hofmans), Den Uyl (Lockheed) en Kok (Zorreguieta) zijn de grote redders van het koningshuis, dat al vele decennia een nogal linksige, vrijzinnige sympathie heeft. Ze zouden gek zijn als ze dat afschaffen, da’s alleen maar meer macht voor Wilders.

  5. Harmjan says:

    @jack: ze hebben iig geen stemrecht, zoals ik al aangaf. Maxima is overigens ook nog lid/heeft zitting in, ook zonder stemrecht.

    De twee poten van de RvS zijn niet relevant voor de discussie. In de praktijk zijn het gescheiden organisaties. De vorst heeft inhoudelijk al helemaal niets te maken met de bestuursrechtspraak.

    De discussie ove machtenscheiding noemde ik al onthecht. Niet voor niets: want noch in de regering noch in de RvS heeft de koningin een meer dan ceremoniële rol. Dat erkent de PvdA zelf. Je kan geen macht scheiden die niet bestaat!

  6. Jack says:

    Harmjan,

    Hierbij een citaat van de vice-voorzitter van de RvS ter gelegenheid van Dankwoord bij de aanbieding van het staatsrechtelijk lexicon ‘Van abdicatie tot zetelroof’, Begrippen uit het staatsrecht, verklaard door Max de Bok, op 4 februari 2010

    “Uiteraard heb ik voor de kritische opmerking het lemma ‘Raad van State’ opgezocht. En ja hoor daar staat een fout die duidt op een lacune in de kennis van ons constitutioneel recht. Opgemerkt wordt daar namelijk dat het de gewoonte is dat de wettige opvolger van de Koning als hij 18 jaar is geworden lid (zonder stemrecht) wordt van de Raad.

    Welnu, artikel 2 van de Wet op de Raad van State schrijft voor dat de wettige opvolger van de koning van rechtswege zitting heeft in de Raad. Dus geen gewoonte, maar een wettelijk voorschrift, en geen lidmaatschap, maar zitting.”
    —einde citaat—

    Nogmaals: er is dus geen sprake van lidmaatschap.

  7. Harmjan says:

    @Jack I stand corrected. Dank.