De sneeuw is (voorlopig) weer weg, de treinen rijden voor het grootste deel weer volgens de dienstregeling. Door een tekort aan materieel zijn treinen nog korter, maar de grootste problemen zijn over en de media-aandacht is verdwenen. Ook in de politiek lijkt de aandacht weer weggeëbd. Ik hoop dat er in Den Haag achter de schermen nog wel wordt nagedacht over de spoorwegen. De hijgerigheid is gelukkig over, er moeten voor volgend jaar wel structurele verbeteringen doorgevoerd worden
De afgelopen maand rolden politici over elkaar heen om te komen zeggen hoe erg de problemen op het spoor waren, en dat deze onmiddellijk aangepakt moesten worden. De ene naar de andere stevige maatregel werd geopperd, om vooral maar in het nieuws te komen. De VVD vond, bij monde van Charlie Aptroot, dat de directies van NS en ProRail onmiddellijk de biezen moesten pakken. De sp kwam melden dat ze de NS weer onder willen brengen bij het ministerie, zonder ook maar een enkel argument te noemen waarom dat beter zou zijn. GroenLinks deed ook een stevige duit in het zakje door op oudejaarsdag te pleiten voor meer treinen op oudejaarsavond. Arie Slob doet voor de ChristenUnie nog een poging de problemen, zonder te oordelen, te inventariseren in een witboek, al is me nog niet helemaal duidelijk wat een verzameling van willekeurige incidenten bijdraagt aan de informatie die er al is.
Deze hijgerige manier van politiek bedrijven draagt niet bij aan fundamentele oplossingen. Veel meer draagt het bij aan een klaagcultuur waarin over elk incidentje gezeurd wordt. Niet elke vertraging is te voorkomen, en niet elk probleem kan in een week opgelost worden. Doordat politici in de media zich steeds ontevreden uiten, wordt het vertrouwen in de instanties, en in de overheid, die hier verantwoordelijk voor is, minder.
Hoewel de problemen uitvergroot worden, zijn er natuurlijk wel problemen die opgelost moeten worden. De huidige structuur werkt niet. De onderscheiden verantwoordelijkheden van overheid, ProRail en de vervoerders (waarvan NS de grootste is) zijn niet duidelijk. Onder ander op het gebied van informatievoorziening kunnen en moeten sterke verbeteringen plaatsvinden. In de huidige situatie geven de verschillende partijen elkaar de schuld van problemen en verwijzen voornamelijk naar elkaar. Dat is geen vruchtbare situatie waarin verbeteringen plaats kunnen vinden.
Deze structuurverandering heeft echter geen haast. Politici kunnen roepen wat ze willen, structurele problemen worden niet binnen een paar weken opgelost. Het is te hopen dat het deze winter niet te veel meer gaan sneeuwen, anders zijn er onherroepelijk weer veel vertragingen en treinen die uitvallen. Politici moeten er dan ook voorlopig het zwijgen toe doen, en rustig nadenken over structurele oplossingen. Na de winter moet er dan, zonder hijgende media en klagende burgers, een fundamenteel debat over de spoorwegen plaatsvinden.
brrrrrrrrrrrrrrrrrrr.
Je vergeet er alleen bij te vertellen dat zowel NS als Prorail van de vorige minister van Verkeer en Waterstaat een laatste waarschuwing had gekregen na de ellende op het spoor vorige winter. Grote chaos op het spoor zou deze winter niet getolereerd worden. Als zodaning is het roepen om het ontslag van de directies van NS en Prorail niet overdreven maar simpelweg naleven van eerder gedane uitspraken. Het terugdraaien van de privatisering van NS, zoals de SP wil, past daar ook binnen aangezien we de grote problemen die we nu zien niet zagen voor 1995, dus voordat NS een privaat bedrijf werd.
Je gaat er ook aan voorbij dat de NS er niet voor kan zorgen dat mensen van A naar B worden vervoerd in de tijd die NS daar zelf voor heeft bepaald. Niet de politiek bepaalt de dienstregeling van NS maar dat doet NS zelf. En enkele uren na het invoeren van een nieuwe dienstregeling blijkt al direct dat het niet werkt.
Echter, ondanks dat NS niet datgene kan leveren wat zij aanbieden, namelijk vervoer van A naar B binnen een bepaalde tijd, kunnen zij door hun monopolie-positie wel de prijzen verhogen. Ik denk dat NS het enige bedrijf in ons land is dat steeds slechter kan preseteren en toch steeds meer geld binnen kan halen. Mijn vriend betaalt sinds 1 januari 9 euro per maand meer voor zijn abonnement maar is de afgelopen week slechts 1 keer op tijd op zijn werk danwel op tijd thuis geweest. En de compensatieregelingen van NS slaan helemaal nergens op.
Je stelt dat structurele oplossingen niet in enkele weken te bedenken zijn maar we hebben het hier niet over enkele weken. Deze ellende is inmiddels al jaren aan de gang en het wordt tijd dat Den Haag ook eens echt iets gaat doen aan de chaos op het spoor. Men heeft lang genoeg gedaan alsof de neuzen bloeden.
Ieder ander bedrijf had allang op de fles gegaan. De NS heeft de mazzel dat er geen echte concurenten zijn en veel mensen nu eenmaal op het OV zijn aangewezen omdat ze zich bijvoorbeeld geen auto kunnen veroorloven. Het wordt hoog tijd dat de NS of beter gaat functioneren of dat Den Haag de vergunning om van het spoor gebruik te maken gaat intrekken.
Het meest fundamentele probleem is voor de NS en Prorail niet de techniek maar de focus van het bedrijf.
De organisatie is primair gericht op het volgens de dienstregeling laten rijden van de treinen in Nederland. De focus moet echter liggen op het zo goed mogelijk faciliteren van de mobiliteit van personen. En dat op een efficiente en prettige manier.
Dat wordt iedere keer weer duidelijk als er zich calamiteiten voordoen. Dat kan het winterweer zijn, maar ook een technische storing of een externe gebeurtenis.
Wanneer zich een calamiteit voordoet is bijna iedereen bij NS volledig gericht op het oplossen van de techniek en stopt acuut de communicatie naar de reiziger.
Alle organisatorische en structuur aanpassingen zullen niet kunnen voorkomen dat de NS geconfronteerd zal blijven worden met verstoringen. Het bedrijf zal daarom de focus moeten verleggen naar het zo goed mogelijk faciliteren van de reiziger. Communicatie en risicomanagement moeten daarbij veel meer leidend worden. Je zorgt er voor dat klanten hun bestemming kunnen bereiken en als de trein niet meer kan rijden bied je als bedrijf zo snel mogelijk een passend alternatief. De reiziger is klant en de klant is koning.