SGP – CU : een pot nat?

29.03.2011 |

Hoe groot zijn de verschillen tussen SGP en ChristenUnie nu eigenlijk? Als ik in het Nederlands Dagblad van vorige week maandag uitspraken van SGP-leider Van der Staaij lees, niet groot. Hij stipt allerlei punten aan waarvan ik denk: eens! Kunnen SGP en ChristenUnie dus niet maar beter samengaan? Zijn twee orthodox christelijke partijen in een grotendeels ontkerstend Nederland niet een beetje teveel van het goede?

Daar is iets voor te zeggen. Van der Staaij spreekt bijvoorbeeld van D66 als zijn grootste politieke vijand. Die partij bestaat zo ongeveer bij gratie van het zich afzetten tegen het christendom – ook al hebben SGP en D66 onlangs gebroederlijk een oproep gedaan aan het kabinet (om te kijken naar de belastingdruk voor alleenstaanden). Hoe verder verwijderd van de paarse ethische agenda hoe beter, en daarin is veel overlap met de ChristenUnie. Zo hield Gert-Jan Segers de ChristenUnie onlangs voor dat de natuurlijke politieke vijand van de partij D66 is.

Dan het huidige kabinet. Uiteraard steunt de SGP Rutte op veel terreinen, maar interessant is dat ze er op een aantal punten afstand van neemt, bijvoorbeeld als het gaat om leerlingen die extra zorg nodig hebben en ten aanzien van de regeling voor mensen die door een handicap moeilijk een baan kunnen vinden. Van der Staaij vervolgt: “Stapelingen van bezuinigingen mogen niet de kwetsbaren in de samenleving onevenredig treffen.” (ND) Nog even zo doorgaan en het verwijt van linksigheid ligt op de loer! Ik zie Bart Jan Spruyt al naar zijn typemachine grijpen.

Nu zal ik niet het hele SGP-programma – meer of minder instemmend – bij langsgaan, maar beperk ik me voor het gemak even tot “Tien redenen om op 9 juni SGP te stemmen.” Daartussen staan veel dingen die aanspreken, denk aan Vóór het gezin, Vóór het leven en Vóór de zondagsrust. En Vóór elkaar’: “Voor kwetsbaren moet er een goed sociaal vangnet zijn. Tegelijkertijd dient de burger zijn verantwoordelijkheid te kennen en om te zien naar mensen in knelsituaties. (…) Een herwaardering van wat kerken en particuliere organisaties op het terrein van de zorg (kunnen) doen, is meer dan gewenst.” Dat klinkt bijzonder christelijk-sociaal.

Kortom, veel herkenning. Samengaan dan maar? Er is een maar, en dat is de nummer 1 van de “Tien redenen om op 9 juni SGP te stemmen”. Reden nummer 1 luidt namelijk: Vóór een christelijk Nederland. Daar heb ik een principieel bezwaar. Niet tegen een christelijk Nederland, dat moge duidelijk zijn. Het zou heel mooi zijn als God dit land zo zou zegenen dat alle kerken vol zitten en iedere burger Hem de eer zou geven. Maar om twee redenen heb ik grote problemen met de manier waarop de SGP zich profileert als een instrument voor een christelijk Nederland.

Allereerst is het een miskenning van de aard van de zonde. De zonde zit namelijk veel dieper dan de SGP hier suggereert. Het ongeloof is veel ingrijpender dan dat die met een politiek programma en met politieke middelen bestreden kan worden. De mate waarin Nederland christelijk is, hangt af van geloof. En geloof is het werk van de Geest, niet van de politiek.

Ten tweede is het de vraag: mag de politiek dat afdwingen? Mijns inziens niet. Het is niet aan de politiek om te werken aan een christelijk (in het geval van de SGP gereformeerd?) Nederland. Als dat wel de topprioriteit van staatkundig gereformeerde politiek is dan ligt hier een principieel verschil van inzicht. Kerstening gebeurt niet topdown, dat getuigt van principiële overschatting van wat de overheid vermag, en van onderschatting van de aanwezigheid van het kwaad binnen de overheid zelf.

ChristenUnie en SGP hebben belangrijke programmatische overeenkomsten, bijvoorbeeld als het gaat om verzet tegen Paarsigheid. Tegelijk is er een fundamenteel verschil. Daarbij denk ik niet primair aan het vrouwenstandpunt of het verschil in partijcultuur. Voorop staat dat christelijke politiek geen kersteningsagenda moet hebben. Van der Staaij schrijft in een publicatie van de Guido de Bres stichting (2005): “De overheid kan en mag niet onverschillig staan tegenover de godsdienst, maar heeft binnen de grenzen van de rechtsorde de taak de christelijke godsdienst te bevorderen en afgoderij tegen te gaan.” Deze visie maakt samengaan onmogelijk.

bron afbeelding

Geert Jan Spijker
Medewerker van het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie

25 reacties

  1. Kees V says:

    Leuk stuk; krijg niet de indruk dat Geert Jan Spijker programmatische verschillen op de spits wil drijven. Hulde daarvoor.
    Het komt echter op mij een beetje over als ‘gezocht’ om het punt van ‘artikel 36′ als onoverkomelijk te poneren. Natuurlijk staat dit ideologisch gezien tussen beide partijen in. Maar als dit werkelijk zo bezwaarlijk was, zou politieke samenwerking (lokaal of provinciaal via een verticale lijstverbinding) ook onmogelijk zijn. Nu lijken lijstverbindingen inderdaad steeds lastiger te worden, maar meestal is de beëindiging van de samenwerking niet gerelateerd aan het verschilpunt mbt artikel 36.

  2. Rolf says:

    Uit het kernprogramma van de ChristenUnie:

    “1.4 Wij geloven dat de overheid haar ambt van Godswege draagt en de opdracht heeft de publieke samenleving te richten op de dienst aan de Allerhoogste. Ze geeft leiding aan een goede cultuur- en maatschappijontwikkeling om deze dienstbaar te maken aan de ontplooiing van alle mensen en recht te doen aan de bedoeling van de Schepper met Zijn schepping. Wat de Bijbel kwaad noemt in het samenleven van mensen, gaat ze tegen met middelen die uit haar ambt voortvloeien.
    2.1 Overheden en burgers leven in een wereld die haar oorsprong en bestemming in God heeft. De overheid kan daarom niet neutraal zijn, maar behoort te erkennen dat Christus Koning is en dat zij in Zijn dienst staat (Romeinen 13:2). Onze grondwet behoort daaraan uitdrukking te geven. In een vrije samenleving met een grote verscheidenheid aan opvattingen geeft de overheid goede leiding wanneer zij haar beleid voortdurend toetst aan de Bijbel.
    2.3 Ook als de overheid haar roeping niet beseft, willen we haar daarop blijven aanspreken en vanuit onze verantwoordelijkheid het goede zoeken voor heel de samenleving.”

    Weliswaar staat ook in het kernprogramma dat kerk en staat gescheiden zijn en dat dat de overheid behoedt voor geestelijke dwang, maar de basis van de ChristenUnie ligt helemaal niet zo heel ver af van de uitspraak van de SGP voorman die je citeert.

    Volgens mij wordt het verschil met de SGP door de huidige CU politici gecultiveerd en liggen de problemen ook in de persoonlijke sfeer, met voorlichters en zo. Ook de verschillen met het CDA worden gecultiveerd. Zo langzamerhand moeten we ons serieus gaan afvragen wat er belangrijker is: politieke tegenstellingen zoveel mogelijk handhaven of het christelijke geluid in de politiek versterken, door meer samenwerking met CDA en SGP, in welke vorm dan ook.

    Dat laatste heeft mijn voorkeur. Diot artikel geeft daarvoor de aanzet. Want het ennige argument dat je noemt om het niet te doen kun je op basis van ons kernprogramma niet vasthouden lijkt me. Maar ik ben benieuwd naar je tegenargumenten!

  3. Remco says:

    Eens met Kees. Ik denk dat er ook bij de ChristenUnie nog zat mensen zitten die vinden dat de overheid christelijk moet zijn. Zij wijzen neutraliteit af als onmogelijk en onwenselijk: de overheid normeert hoe dan ook. Aan de andere kant is mijn indruk dat de soep bij de SGP niet zo heet wordt gegeten als deze wordt opgediend: ook daar bestaan bij een term als “theocratie” allerlei nuanceringen, die het in de praktijk heel dicht bij de groep in de CU brengen, die ik hierboven bedoel. Om CU en SGP ook in dit opzicht bij elkaar te brengen moet bij beide het spectrum iets worden verbreed, zodat er een partij ontstaat waar beide visies op de overheid kunnen bestaan. Misschien eens een echte “unie” dus, want de CU is natuurlijk al lang geen unie van twee partijen meer, maar een eenheidspartij.

    Problemen zijn er vooral cultureel en praktisch. De bevindelijken hebben de laatste decennia een scherpere lijn getrokken om hun eigen kring, dan voorheen het geval was. De EO had bv GerGemmers in het bestuur, maar zo gedurende de jaren tachtig kregen die het in hun kerk steeds lastiger door het feit dat ze actief waren in de EO. Tussen het huidige CV-Koers en het RD is rond 1970 nog contact geweest over het idee om samen op te trekken. De vrijgemaakten waren trouwens weinig anders, qua “bolwerkdenken”, maar hebben dat losgelaten waarna ze konden opgaan in een bredere beweging. Bij SGP/ RD redeneert men nog heel sterk vanuit de eigen kring als basis, terwijl in RPF/ EO kring men al twintig, dertig jaar geleden de deuren naar de buitenwereld openzette. Exclusief versus inclusief denken dus. De vraag is of de SGP de switch wil maken die het GPV twintig jaar geleden maakte. Je kracht zoeken in isolement is geen loze kreet: ik denk dat het voor de bevindelijke gereformeerden ook echt goed geeft gewerkt. De vraag is hoe lang je het nog volhoudt in een wereld van internet en sociale media. Ik denk niet lang meer.

  4. Remco says:

    @Rolf: Je legt de oorzaak voor het gescheiden opgaan wel heel eenzijdig bij de CU. Ik denk dat er meer is dan dat: bij de SGP en in bevindelijke kring zie je al decennialang een zeer isolationistische opstelling. Men heeft een zuiltje gebouwd. De vraag is dus ook: wil de SGP dat opgeven voor samenwerking?

  5. Robert says:

    Toch gebruikt ook de CU de overheid als middel om Nederland christelijk te maken. Mensen worden gedwongen om een deel van hun geld af te staan (gij zult niet stelen?) aan de overheid die het vervolgens aan de armen geeft. Waarom mensen niet vrij laten in hun keuze om wel of niet te delen? Is dat niet de verantwoordelijkheid en de vrijheid van de mens zelf? Als christen wil ik delen met de armen, maar als christen vind ik niet dat ik het recht heb om een ander te dwingen hetzelfde te doen. Waarom stellen CU en SGP niet voor om de sociale zekerheid te privatiseren? Geef de werkelijke solidariteit terug aan de mensen en dwing mensen niet (onder dreiging van geweld) om te delen, want gedwongen solidariteit kan geen werkelijke solidariteit zijn.

  6. Remco says:

    @Robert: Privatiseren is niet “teruggeven” aan de mensen, maar de zaak verplaatsen van de overheid naar de markt. Of het nu een overheid is of een groot bedrijf dat zeggenschap heeft: met gewone mensen en teruggeven heeft het helemaal niks te maken. Je verplaatst het probleem, en wel naar een sfeer (de markt) waar de burger helemaal niks te zeggen heeft. De overheid kan je tenminste nog enigszins beïnvloeden dmv verkiezingen e.d.. Bedrijven hoeven veel minder verantwoording af te leggen, want ze kunnen onderlinge afspraken maken en het risico dat mensen weglopen naar elders effectief beperken. Daarmee dien je niet de gewone man. Belastingheffing is overigens via een historisch, natuurlijk proces ontstaan: van de leenheer die leenmannen had, die een deel van hun bezit af moesten staan in ruil voor bescherming e.d. (anders gezegd: de “overheid” en de “burger” van destijds), via vele eeuwen ontwikkeling, bureaucratisering, professionalisering, kom je uit bij wat we nu hebben. De huidige maatschappij kan je niet meer runnen alsof we in de middeleeuwen leven.

  7. Robert says:

    Stelen is het afnemen van andermans eigendom zonder toestemming van de eigenaar. Het heffen van belasting is dus een vorm van roof, zonder uw toestemming wordt uw eigendom afgenomen. Dat het een democratisch besluit is of dat u er iets voor terug krijgt verandert de ernst van de daad niet. Als twee straatrovers u dwingen tot een stemming over uw portemonnee en beloven u wat terug te geven voor de geleden schade is en blijft het roof. Het achtste Gebod verbied elke christen te stelen. Een ware christen stemt dus niet op een partij die uit is op herverdeling.

    http://www.youtube.com/watch?v=PGMQZEIXBMs

  8. Robert says:

    @Remco : Als we de sociale zekerheid privatiseren kan er concurrentie ontstaan en heb je dus juist wel veel te zeggen! Dan kan je kiezen voor een socialistisch stelsel met hoge uitkeringen of voor een christelijk stelsel waar veel geld gaat naar ontwikkelingshulp etc. Wijzend naar de historie kan je een bepaalde praktijk niet goedpraten. De Nederlandse Hartstichting moet het ook hebben van vrijwillige donaties en de meeste mensen zullen er toch wel voor kiezen om zich aan te sluiten bij een stelsel van sociale zekerheid zodat ze verzekerd zijn. Maar omdat een deel van de mensen er misschien voor zal kiezen zich niet te verzekeren legitimeert dat niet om ze dan maar te dwingen zich te verzekeren. Van mij hoeft de sociale zekerheid niet perse naar de Markt, als het maar optioneel wordt, als je maar zelf kan kiezen, als je maar niet gedwongen wordt om te betalen. En natuurlijk geld dan dat als je niet betaalt je ook niet een uitkering krijgt als je werkloos wordt.

  9. Robert says:

    Trouwens, als de deelnemers aan de sociale zekerheid in meerderheid willen dat ook mensen die niet betalen het recht hebben op een uitkering is dat prima, maar zorg er dan voor dat mensen die daar dan liever niet aan mee willen betalen eruit kunnen stappen als ze dat willen. Als je redeneert vanuit het Nieuwe Testament lijkt het mij helder dat christenen de plicht hebben om te delen maar niet het recht hebben om mensen te dwingen christen te worden of te blijven en mensen te dwingen om te delen. Als je daar van uit gaat kom je toch uit op een systeem van vrijwillige interactie. Dus geen dwang van de staat, een minderheid of een meerderheid.

  10. Remco says:

    @Robert: Prima dat je het zo ziet, maar het is feitelijk onjuist. Belastingheffing is een historisch gegroeide overeenkomst tussen staat en onderdanen, waarbij de onderdanen de plicht hebben belasting af te dragen en de staat de plicht heeft om recht en orde te bieden. Schaf je belasting af dan schaf je politie, brandweer, alle onderhoud aan het publieke domein, etc etc af en ga je terug naar een situatie waarin je milities, maffiabendes krijgt die precies dat doen waar jij zo tegen bent: burgers krijgen te horen: geef mij je geld, anders maak ik je het leven onmogelijk. Dan ga je terug naar een primitief recht van de sterkste, waarbij mensen leven als beesten. Als er iets onchristelijk is, dan is het wel het idee om belasting af te schaffen.

  11. Remco says:

    Even een time-out trouwens: dit heeft weinig meer te maken met Geert Jans stuk, dus ik laat het hierbij. De discussie dient te gaan over de verhoudingen tussen CU en SGP.

  12. Blok says:

    Een prima uitéénzetting van de principiële verschillen tussen CU en SGP. Samengaan is geen issue.
    Maar samenwerking op die vele vele terreinen waar je als christenen samen hetzelfde werk doet, in de praktische politieke uitvoering, lijkt me geen probleem, sterker: gewenst! Waarom geen lijstverbinding in de Eerste Kamer om zo een extra zetel te halen voor de één dan wel de ander? Een theocratisch verschil hoeft dit toch niet tegen te houden. Een wetsvoorstel om ‘afgoderij en valse godsdiensten te weren en uit te roeien’ zal de deze Kamer toch niet halen…
    De SGP heeft eerder dan de CU ingezien dat dit kabinet de minst slechte optie was, alles beter dan een paars (anti-christelijk) kabinet. Als CU hebben we even weer moeten wennen aan de oppositierol, maar de knop is langzamerhand om.
    Laten we ophouden met het uitvergroten van de verschillen tussen CU en SGP. We zijn broeders, Geestverwanten. Laten we dan beiden, vanuit principiële zelfstandigheid, samen aan het werk gaan nu God ons daar nog de ruimte geeft in dit land. We hebben elkaar nu meer dan ooit nodig!

  13. MarkvanH says:

    Wat ik mij nu afvraag is welke waarde Dhr. Spijker hecht aan de volgende woorden:
    “Wij geloven dat onze goede God om de verdorvenheid van het menselijk geslacht geboden heeft, dat er koningen, vorsten en overheden zullen zijn. Hij wil namelijk dat de wereld geregeerd wordt door wetten en staatsregelingen, zodat de ongebondenheid van de mensen bedwongen wordt en alles in goede orde onder hen toegaat. Hiertoe heeft Hij de overheid het zwaard in handen gegeven tot bestraffing van de slechte en bescherming van de goede mensen (Rom. 13:4). Haar taak is niet alleen zorg te dragen voor de openbare orde en daarover te waken, maar ook de heilige dienst van de kerk te beschermen , en te bevorderen dat het koninkrijk van Jezus Christus komt en het Woord van het evangelie overal gepredikt wordt4, zodat God door ieder geëerd en gediend wordt, zoals Hij in zijn Woord gebiedt.”

    Eén van de weinige stukken uit de Nederlandse Geloofsbelijdenis met een directe relevantie voor de politiek. De ChristenUnie fundeert haar politieke overtuiging op de Bijbel, het geïnspireerde en gezaghebbende Woord van God, die door de Drie Formulieren van Eenheid wordt nagesproken en die ook voor het staatkundig leven wijsheid bevat. Zo heb ik begrepen, maar als ik Dhr. Spijker goed begrijp is het enige artikel dat direct over staatskunde spreekt irrelevant en zonder enige wijsheid voor het staatskundige leven.

  14. Blok says:

    Art. 36 heeft zeker waarde en zegt prima dingen als het gaat over de taak van de overheid. Maar altijd kan de overheid alleen maar de randvoorwaarden scheppen. Daar houdt de verantwoordelijkheid van de overheid op. Daarin heeft Spijker helemaal gelijk. En daarin huist inderdaad ook een principieel verschil met de SGP. Die wil een stap, of paar stappen, verder en exclusief ruimte bieden aan christenen. Evangeliseren / missionair zijn is een taak voor individuele gelovigen en kerken, maar niet voor de overheid.
    Ik denk hierbij nog weer terug aan de waardevolle bijdrage van Gertjan Segers op het Bestuurderscongres (ook te vinden op deze site). Vrijheid als cruciale waarde van christelijke politiek.

  15. Rolf says:

    @Remco: Daar heb je wel gelijk in. Ik denk dat er naar beide kanten toe op het persoonlijke vlak wat storing op de lijn zit. Alleen verkeer ik vaker in CU kringen waardoor ik dat uit eigen ervaring kan bevestigen. Maar het zit vast aan twee kanten.

    De kern van mijn reactie zit ook in het laatste deel: waar kiezen we voor in de toekomst, meer samenwerking tussen christenen in de politiek om het christelijke geluid te versterken, of het profileren op basis van politieke (en dus niet persé christelijke) verschillen.

  16. Alex says:

    Goed stuk van Geert-Jan Spijker en waardevolle aanvullingen van oa Remco en Rolf. Uitvergroten van verschillen is niet zinvol, goed dat Geert-Jan ook begint met benadrukken overeenkomsten, zowel programmatisch als qua ‘natural opposite’.

    Mbt theocratisch standpunt: volgens mij is dit een gradueel verschil, en geen principieel verschil. De CU maakt zich ook sterk voor ‘zondagsrust’, en dat zou je ook kunnen opvatten als ‘theocratie-light’. Immers: promoten van een gezond ritme van werk en rust kun je prima met seculiere argumenten doen, promoten van één centrale vrije dag voor iedereen ook, maar dat dit persé de zondag moet zijn, heeft alleen een religieuze grond. Dat geeft niets, er zijn in de politieke praktijk andere argumenten genoeg (ik noemde er twee) om dit standpunt uit te dragen, maar we moeten het niet gebruiken als principieel watershed versus de SGP.

  17. Alex says:

    @MarkvanH,

    “Haar taak is niet alleen zorg te dragen voor de openbare orde en daarover te waken, maar ook de heilige dienst van de kerk te beschermen , en te bevorderen dat het koninkrijk van Jezus Christus komt en het Woord van het evangelie overal gepredikt wordt4, zodat God door ieder geëerd en gediend wordt, zoals Hij in zijn Woord gebiedt”

    Het eerste (beschermen van de dienst van de kerk) kan nog steeds door een neutrale overheid gebeuren. Een neutrale overheid garandeert en beschermt vrijheid van godsdienst, meningsuiting, vergadering, enz zonder dat dit betekent dat zij zelf positie kiest.

    Het tweede (bevorderen van prediking vh evangelie en komst van het Koninkrijk) is geen overheidstaak. Mooi dat dit in de NGB staat, maar de NBG is niet de Bijbel. Ik ben benieuwd uit welke Nieuwtestamentische passage of principe de NGB deze ‘overheidstaak’ distilleert. Ik vind het vanuit de Bijbel principieel géén overheidstaak, en ook Augustinus ziet de twee ‘steden’ als principieel gescheiden qua verantwoordelijkheid. Dan is mij de relevantie van een 16e eeuws document dat op dit punt eenvoudigweg afwijkt van de Bijbel en de vroeg-christelijke traditie onduidelijk.

  18. Alex says:

    Typo. De NBG is wel een Bijbel, ik bedoelde de NGB

  19. @Alex: Was je me net voor, ik wilde alweer bijdehand gaan doen, in de trant van “het is ook niet mijn favoriete vertaling, maar zó ver zou ik niet willen gaan”. ;)

    Wat de NGB betreft: klopt, is niet de bijbel. En zelfs bij de bijbel moet je oppassen of je zaken wel 1 op 1 kunt kopiëren naar het heden. Maar Mark heeft natuurlijk wel gelijk dat het raar is dat de CU zegt de NGB als politieke leidraad te willen gebruiken, om zich vervolgens van een politiek nogal ferme uitspraak in de NGB niks aan te trekken. Kan je die verwijzing naar de 3FvE dan niet beter schrappen voor een meer algemene verwijzing naar “de bijbel en christelijke belijdenis” oid? Dat vergroot wel de kloof met de SGP, maar die kloof is er de facto al aangezien de SGP nog redelijk consequent die 3FvE volgt, maar de CU niet.

  20. Hartelijk dank voor alle reacties tot dusver, erg waardevol allemaal. Een korte reactie, beginnend bij Kees V: ‘Nu lijken lijstverbindingen inderdaad steeds lastiger te worden, maar meestal is de beëindiging van de samenwerking niet gerelateerd aan het verschilpunt mbt artikel 36.’ Mijn indruk is dat het de laatste jaren juist steeds meer een issue is geworden. De ChristenUnie maakt zich – met André Rouvoet voorop – erg sterk voor godsdienstvrijheid. Vrijheid van geloof voor elke(!) stroming. Bij de SGP zie ik echter meer nadruk op verzet tegen de islam, in dat verband valt ook de leus ‘voor een christelijk Nederland’. Moslims en christenen vallen bij de SGP niet op dezelfde wijze onder de godsdienstvrijheid, is mijn indruk.

    We zouden wellicht kunnen zeggen dat de toepassing van het (terecht door Rolf aangehaalde) kernprogramma zich in de politieke praktijk van de ChristenUnie vooral concentreert op de zinsneden over de scheiding van kerk en staat, en wat minder op de theocratische noties. Ik zie geen Tweede Kamerleden van de ChristenUnie pleiten voor Gods naam in de Grondwet of een oproep doen aan de overheid dat ze God moet eren. Denk ook aan het verbod op (smalende) godslastering: Rouvoet was niet tegen het voorstel tot schrappen. Op al dit soort punten lijkt een verschuiving plaats te vinden. Dat is waarneembaar in WI-publicaties, maar dus ook in optredens van TK-leden. In zie zin zou je van een toenemende verwijdering tussen ChristenUnie en SGP kunnen spreken, op praktisch vlak (al is dat misschien vooral landelijk).
    Kortom, de ChristenUnie richt zich meer op ruimte voor verschil, de SGP krijgt daar meer moeite mee. Dat heeft wat betreft de SGP mogelijk vooral met de uitdaging van de islam te maken, en wat betreft de ChristenUnie wellicht met het toenemende besef in een niet meer christelijke tijd te leven.

    Overigens: ruimte laten voor andere stromingen betekent niet(!) dat de overheid neutraal is, zoals Remco lijkt te suggereren. Onpartijdigheid zou ik willen onderscheiden van neutraliteit. De overheid heeft publieke gerechtigheid na te streven en als christenen doen wij dat bij een open Bijbel. Begrotingen zijn morele documenten, schrijft Jim Wallis (in God’s politics). Tegelijk laat juist de Bijbel zien, dat vrijheid van geloof een kernwaarde is van christelijke politiek. Tarwe en onkruid moeten samen op kunnen groeien. Pas in de oogsttijd vindt scheiding plaats. Door God zelf. We zouden zelfs kunnen zeggen dat er zonder het Evangelie geen scheiding van staatsmacht en geestelijke macht zou zijn. Christus zegt immers: Mijn koninkrijk is niet van deze wereld.

    Tot slot over een belangrijke opmerking van Rolf: “(…) waar kiezen we voor in de toekomst, meer samenwerking tussen christenen in de politiek om het christelijke geluid te versterken, of het profileren op basis van politieke (en dus niet persé christelijke) verschillen.” Ik moet hierbij denken aan een artikel van Jan Hoogland recent in het ND. Hij kiest voor het laatste, ikzelf ben geneigd voor het eerste te gaan. Maar onlosmakelijk verbonden met die christelijke (geestelijke) identiteit is wel een onderscheidende politieke agenda. Het een moet je niet losmaken van het andere, anders word je politiek onvoorspelbaar. Wellicht groeien we als christelijke politieke partijen wel naar elkaar toe in de toekomst, dat zou mooi zijn. Partijen zijn middelen, geen doelen op zich. Desalniettemin: godsdienstvrijheid voor eenieder lijkt mij onopgeefbaar. De Nederlandse rechtsstaat zal royaal ruimte moeten bieden aan alle gelovigen, en evenzo zullen alle gelovigen loyaal moeten zijn aan onze (in sterke mate door het christendom geïnspireerde) rechtsstaat.

  21. Alex says:

    @Remco,

    Mark heeft zeker gelijk als hij inconsistentie aanwijst van beroepen op NGB versus links laten liggen van de theocratische overheidsvisie uit art. 36 daarvan.
    Ik zou inderdaad voorstander zijn van vervangen van de verwijzing naar de 3FvE door een verwijzing naar de Apostolische Geloofsbelijdenis. Dan maak je principieel ipv alleen praktisch ruimte voor katholieken en evangelischen, plus dat deze specifieke passage uit de NGB m.i. de politieke positievorming eerder hindert dan helpt, en ik wat deze passage leert ook niet Bijbels kan verantwoorden.

    Wat mij betreft verdient een terugkeer naar de uitgangspunten uit de oudere kerkgeschiedenis de voorkeur, zowel als het gaat om de overheidsvisie (bijv. Augustinus: overheid heeft geen rol in vestigen ‘civitas Dei’), als waar het gaat om de rechtspositie van de kerk en van godsdienst. De liberalen hebben zeker een punt dat godsdienst momenteel expliciete bescherming geniet waar andere ideologieën of levensbeschouwingen dat niet hebben. De discussie over islam als ideologie versus religie is zo heftig omdat religies wettelijk beter beschermd lijken zijn dan niet-religieuze ideologieën. Dat lijkt mij onnodig: de rechtspositie van de eerste gemeente was on par met die van filosofische scholen en gilden (de ‘free societies’), en gedijde prima in die positie.

    @Geert-Jan,

    Erg eens met je laatste comment over ‘onpartijdigheid’ versus ‘neutraliteit’, en met je citaat van Jim Wallis over begrotingen als morele documenten. De overheid is m.i. een ‘onpartijdige’ instelling van God, die als taak heeft een eerlijk speelveld te garanderen waarin mensen het recht hebben zich te organiseren rondom een gedeelde levensbeschouwing. Of de overheid zichzèlf ook verstaat als ‘instelling van God’ lijkt mij Bijbels of politiek verder niet relevant – zij is onpartijdig richting iedereen, inclusief zichzelf.

    Ook eens met Remco dat de kloof met SGP op dit punt er de facto al is, en dat er dus niets verloren gaat als de CU op dit punt de verwijzing naar art. 36 van de 3FvE schrapt. Zelfs met liberalen moeten we een eind kunnen komen: Geert-Jan verwijst naar de lijn-Rouvoet van ‘vrijheid van geloof voor iedereen’. Dan zie ik niet in waarom onder dat principe religieuze ‘geloofsvisies’ andere rechten zouden moeten hebben dan niet-religieuze.

    De overheid als bewaker van het ‘level playing field’. Ik zie op het vlak van overheidsvisie de logische raakvlakken eerder met de conservatieve stromingen binnen VVD en CDA dan met de SGP.

  22. Arnold Poelman says:

    Een interessante discussie. Ik sluit mij aan bij degenen dievooral wijzen op het isolationistische karakter van de SGP. Het gaat de SGP eerst en vooral om als politieke spreekbuis van een zuil te kunnen blijven functioneren, de seculiere samenleving is secundair. Ik proef ook geen spanning bij de SGP en een daadwerkelijk pogen om toch met die samenleving in gesprek te blijven. Op lokaal niveau kan natuurlijk uitstekend samengewerkt worden (ben overigens zelf raadslid waarbij de samenwerking enkele jaren geleden is opgebroken) maar ook dan proef je de allereerste zorg om behoud van de achterban.
    Ik vind de reactie van de SGP neefjes ook een beetje merkwaardig. Natuurlijk is de theocratie in de klassieke betekenis jarenlang het handelsmerk geweest van de partij.(ik draai al vanaf begin jaren tachtig mee in de politiek). Dat ontkennen is net zo raar als zeggen dat het GPV niet kerkelijk gebonden is geweest. Kom nou toch. Dat je een andere betekenis aan het woord theocratie wil geven vind ik prima maar wees daar dan royaal in en doe niet zo verkrampt.
    Overigens vind ik wel dat SGP en ChristenUnie elkaar moeten opzoeken, de zuil is verleden tijd. De luxe van discussieren over de meest juiste grondslag is ook voorbij. We vinden wel een mooie formule, zonder tekort te(willen) doen aan het christelijk karakter van de partij.
    Veel spannender vind ik de vraag naar de veranderde plaats van de nationale politiek. De Europese en globale ontwikkelingen zijn behoorlijk dwingend, de sociale zekerheidsstaat wordt stukje bij beetje ontmanteld, onzekerheid maakt zich van de burger meester in combinatie met een gevoel van lamlendigheid en machteloosheid en de politici staan erbij en weten het ook niet. Daarover maak ik mij veel meer zorgen.
    Er is een adembenemend gebrek aan ideeen binnen de christelijke politiek, niet aan oppervlakkige diagnoses.

  23. xdniuxb says:

    eVUliJ , [url=http://afvfshjefysz.com/]afvfshjefysz[/url], [link=http://fsgakhfcqzbl.com/]fsgakhfcqzbl[/link], http://mqwevrcheots.com/

  24. cdtelxs says:

    C6rJ7N , [url=http://czbhoszdlrvg.com/]czbhoszdlrvg[/url], [link=http://cviqibqjeydy.com/]cviqibqjeydy[/link], http://odotnefoasnp.com/

gerelateerd

   Geen gerelateerde artikelen gevonden

BESTGELEZEN