“Peuters met taalachterstand naar basisschool”, zo was vorige week te lezen in de media. Om kinderen met een achterstand een vliegende in plaats van een valse start te geven, wil minister van Bijsterveldt dat kinderen vanaf de leeftijd van 2,5 jaar vijf dagdelen per week naar school gaan. Kinderen anderhalf jaar eerder naar school sturen uit angst voor leerachterstanden lost het probleem waar politici bang voor zijn niet op.

Dat probleem lijkt nog niet geheel helder. Want wat wordt precies bedoeld met een taalachterstand? Een kind van 2,5 jaar dat Turks spreekt op het niveau van een 3-jarige en Nederlands als een kind van 1,5 jaar, heeft volgen taalwetenschappers géén taalprobleem. Jarenlang kwamen Turkse en Marokkaanse kinderen voor het eerst in aanraking met de Nederlandse taal als ze vier waren. Allemaal leerden ze voldoende Nederlands om twee tot drie jaar later naar groep 3 te kunnen. De laatste jaren is deze situatie alleen maar verbeterd, omdat meer kinderen naar een peuterspeelzaal of kinderdagverblijf gaan. Een voorwaarde voor het leren van Nederlands is altijd dat de eerste taal, die thuis gesproken wordt, voldoende ontwikkeld is en dat ook blijft. Juist daarvoor zijn de eerste jaren thuis bij de ouders onmisbaar. De eerste taal, vaak een minderheidstaal, maakt namelijk grote kans om tijdens de schoolcarrière onder te sneeuwen.

Het is dus een goed idee om ouders een cursus aan te bieden waar ze leren hoe ze de taalontwikkeling (dus niet slechts het Nederlands) van hun kind zo goed mogelijk kunnen stimuleren. Als de peuters echter overdag naar school moeten, heeft zo’n cursus echter weinig effect. Wanneer ze thuiskomen zullen ze moeten slapen van de vele indrukken. Daarna komen hun oudere broertjes en zusjes thuis, die Nederlandse vriendjes meenemen. Het gevolg van dit alles is dat er minder taalaanbod in de eerste taal is. De gevolgen laten zich raden.

Zijn dit kinderachtige argumenten? Nee. Pedagogen en politici moeten zich realiseren dat het hier om jonge kinderen gaat. Laten we ze benaderen als kwetsbare peuters, die het best gedijen in een veilig omgeving en zorgen voor vaste opvoeders en activiteiten die op hun individuele behoeften en interesses zijn afgestemd. Laat de overheid en de hulpverleners ouders steunen bij de meertalige opvoeding van hun kind, want iedereen is erbij gebaat dat kinderen goed met hun ouders én met de rest van de samenleving kunnen communiceren.

Dan blijft er één probleem over: de kinderen die wel een taalstoornis hebben en geen één taal goed ontwikkelen. Voor hen is de aanpak op deze jonge leeftijd eigenlijk hetzelfde: individueel afgestemd en grotendeels indirect, via de ouders. Een school voor peuters is dus ook voor hen niet de oplossing. Laat peuters spelen en laat alle ouders en leerkrachten in dit land weer kinderachtige verwachtingen van ze hebben!

© foto  Tom M. Schenkenberg