Na het uitbrengen van het evaluatierapport over de Tweede Kamer-verkiezingen is er een discussie gaande over de koers van de ChristenUnie op Opunie en in christelijke kranten. Dit is prima. Het is goed voor een politieke partij als er een interne debatcultuur is.
De discussie gaat nu vooral over welke naam het type politiek moet hebben waar de ChristenUnie voor staat. Volgens mij zit het probleem van het zetelverlies niet in de christelijk-sociale naam van het verhaal maar in de manier waarop de boodschap wordt uitgedragen.
Na de verkiezingsnederlaag van de ChristenUnie zou de reflectie kunnen zijn om zich terug te trekken in de schulp en veilig te focussen op de oude achterban, die verder zal slinken vanwege het zich voltooiende proces van ontzuiling. Mijns inziens kan de ChristenUnie zich beter richten op het aanspreken van alle christenen. Dit kan ze allereerst doen door de inhoud van het christelijk-sociale programma met verve uit te dragen aan de hand van concrete onderwerpen. Doordat de ChristenUnie op bepaalde punten conservatief is en op andere punten progressief, geeft dit de partij per saldo een politieke middenpositie. Dit geeft de partij een sleutelrol in het politieke spectrum. Daarnaast moet de partij ernaar streven om ook middenin de samenleving te staan.
Wat betreft de positie van de partij in de samenleving is er nog het nodige werk te doen als het gaat om het imago van de ChristenUnie. Veel mensen hebben nog steeds een beeld van de ChristenUnie als een vrouwonvriendelijke, homofobe, betuttelende, oordelende en gelijkhebberige partij. Dat dit meestal met feiten te weerleggen is mag misschien zo zijn, maar kennelijk komt het nog niet echt over. Dat kunnen we de media verwijten die misschien graag een bepaald beeld in stand willen houden, maar we moeten onszelf ook een spiegel voorhouden. En daarbij vervolgens ook duidelijk communiceren dat we juist staan voor vrouwenparticipatie. Dat we homo’s insluiten en niet bij voorbaat uitsluiten, zoals ook in het rapport Cnossen is aangegeven. Net zoals iedere andere sollicitant zal een homoseksuele sollicitant worden gevraagd naar zijn drijfveren en hoe overtuiging en levenswijze naar het inzien van die persoon kunnen worden verenigd. Qua betutteling is de ChristenUnie inderdaad de laatste kabinetsperiode wel eens over de grens gegaan van waar de overheid zich mee bezig zou moeten houden. Het rookverbod in de auto is daarvan het meest treffende voorbeeld. We moeten het beste voor de samenleving blijven nastreven maar vanuit de christelijk-sociale traditie betekent dit ook dat mens en samenleving allereerst een eigen verantwoordelijkheid hebben (zie ook het artikel van Bas Hengstmengel). Daarnaast mogen we ook een positief- kritisch geluid laten horen over de samenleving. Dit is wat anders dan oordelen en het gelijk halen. Het was tekenend dat Bart Chabot na een bezoek aan een campagnedag van de kandidaat Tweede Kamerleden in de uitzending van Pauw en Witteman (5 mei 2010) waar ook Ed Anker zat, concludeerde dat er eigenlijk best normale mensen bij de ChristenUnie zitten. Kennelijk is dat voor velen geen vanzelfsprekendheid. Het is aan de vertegenwoordigers van de ChristenUnie op alle niveaus om het positief- christelijke geluid te laten horen.
Hiermee kan de ChristenUnie zich een positie middenin de samenleving verwerven, zonder dat de partij eenvormig zou moeten worden aan de samenleving. De meeste christenen in Nederland staan middenin de samenleving en kunnen daarmee ook door de partij worden aangesproken. De ontzuiling is bijna geheel voltooid. Laten we als christenen niet weer nieuwe zuilen op gaan bouwen waar we ons veilig kunnen verschansen tegen de “boze buitenwereld die slecht en verdorven is”. Laten we de samenleving open tegemoet treden met een goed verhaal. In de politiek kan de ChristenUnie met het christelijk-sociale verhaal sterk voor de dag komen.
© foto Sierag
Nu kan ik natuurlijk opnieuw een betoog houden dat de CU anders doet dan ze zegt maar ik denk dat ik dat maar niet doe. Voor dat verwijs ik een ieder naar mijn eerdere bijdragen aangaande het rapport naar aanleiding van de verkiezingsnederlaag.
Ik wil het hebben op een opmerking die Niels Rijke maakt in zijn stuk:
“Doordat de ChristenUnie op bepaalde punten conservatief is en op andere punten progressief, geeft dit de partij per saldo een politieke middenpositie.”
Zo kan ik geen voorbeelden opnoemen van de progressieve kanten van de CU maar dat is niet eens zo erg. Het gaat meer om de conservatieve (of, zoals diverse mensen hier het liever noemen: antirevolutionaire) standpunten van de ChristenUnie. Met name de standpunten van de CU op het gebied van medisch-ethische zaken zijn ook direct zo conservatief dat iemand die echt in het politieke midden zit met zijn/haar gedachten zich nooit aangetrokken zal voelen tot de CU, alle economische ideeen ten spijt.
Verder is de kans dat de CU nog eens snel een sleutelpositie krijgt in een kabinet vrijwel 0. Een partij als de VVD hoeft er bij de achterban niet mee aan te komen te steuen op een conservatieve splinterpartij. Partijen als D66 en GroenLinks zullen er helemaal nooit aan beginnen en ook de PvdA zal er wel van genezen zijn. Van het CDA hoeven we de komende jaren geen leidende rol te verwachten, gezien het pak slaag bij de laatste verkiezingen en de verontwaardiging in de samenleving over de kabinetsdeelname van het CDA aan Rutte I.
Er ligt op dit moment een vacuum in het midden wat de CU op zou kunnen vullen. Daarvoor zal men alleen de meer conservatieve standpunten moeten verzachten of in ieder geval naar de achtergrond moeten verbannen. De huidige standpunten van de CU zal de partij in ieder geval in de oppositie houden.
Waar ik het mee eens ben in dit artikel is dat de ChristenUnie meer als middenpartij zou moeten opereren. Maar dat is dan ook wel het enige waar ik het mee eens ben. Want daarnaast ben ik met onze partijleider Rouvoet van mening dat we dat moeten doen met een uitgesproken christelijk profiel. Dat kan namelijk heel goed. Dan moet je inderdaad accepteren dat je nooit een grote partij wordt, maar willen we dat als je daarvoor je uitgesproken christelijke profiel moet opgeven?
Naast het slecht uitwerken van de term christelijk-sociaal is er voor mij een tweede reden waarom de partij het moeilijk heeft; we willen zo graag aardig en normaal gevonden worden door mensen van buiten onze traditionele achterban. We moeten zo nodig salonfähig zijn. Dat is waar dit artikel in zeker zin ook voor pleit en dat gaat nooit lukken. Want hoe gaat een niet-christen begrijpen dat je én homo’s accepteert en tegelijkertijd uitdraagt dat het huwelijk tussen man en vrouw door God is ingesteld en dat iedere vertegenwoordiger van onze partij dat standpunt, net als alle andere standpunten, op een geloofwaardige manier dient uit te dragen? Ik begrijp hoe dat samen kan gaan, maar een niet-christen snapt daar niets van en vindt ons uiteindelijk dus toch gewoon homofoob. Dat uitleggen en bestrijden heeft geen enkele zin en dat moeten we ook niet doen. Ander voorbeeld: stel dat een niet-christen geïnteresseerd is in de ChristenUnie en een keer naar een bijeenkomst gaat op lokaal niveau. Daar wordt geopend met gebed, we zingen een opwekkingslied en een psalm en vervolgens volgt er een korte Bijbelstudie. Daarna gaan we het pas over politiek hebben. Denk je nou echt dat zo iemand direct enthousiast roept: “dat is nou helemaal mijn club”? We kunnen de voorbeelden aanvullen met de ethische onderwerpen zoals Edward terecht opmerkt en nog een aantal andere.
Nee, als christenen zijn we “geheel anders” en we moeten er daarom niet naar streven om door mensen als Bart Chabot normaal gevonden te worden. Dat brengt ons in een zeer ongezonde kramp. Die groep mensen zal misschien een keer op de CU stemmen, maar als ze er achter komen hoe christelijk we zijn dan lopen ze weer heel hard weg. Je kunt daar geen trouwe en stabiele achterban mee opbouwen. We hoeven ons toch niet te schamen voor een uitgesproken christelijk profiel?
Als we goodwill proberen te kweken en leuk gevonden willen worden met foto’s van kamerleden als diskjockey dan is het wel erg droevig gesteld met de partij.
@ Rolf:
” Want hoe gaat een niet-christen begrijpen dat je én homo’s accepteert en tegelijkertijd uitdraagt dat het huwelijk tussen man en vrouw door God is ingesteld en dat iedere vertegenwoordiger van onze partij dat standpunt, net als alle andere standpunten, op een geloofwaardige manier dient uit te dragen? Ik begrijp hoe dat samen kan gaan, maar een niet-christen snapt daar niets van en vindt ons uiteindelijk dus toch gewoon homofoob. Dat uitleggen en bestrijden heeft geen enkele zin en dat moeten we ook niet doen.”
Gelukkig hoeft een niet-Christen dat ook niet te begrijpen aangezien de rechterlijke macht het ook niet begrijpt. Als direct gevolg daarvan heeft de Nederlandse overheid opdracht gekregen een einde te maken aan deze praktijken vanuit de EU dus binnenkort hoeft een niet-Christen niet eens meer de moeite te doen het te begrijpen en de ChristenUnie hoeft het niet meer uit te leggen of te bestrijden. Zodra de enkele-feit-constructie is geschrapt, zal de CU iedere keer zodra ze een homoseksueel weigeren zich mogen verantwoorden voor de rechtbank. De CU kan maar beter vast op zoek gaan naar een goede (Chrsitelijke) advocaat.
Niels Rijke stelt aan het eind van zijn stuk dat de ontzuiling zo goed als voltooid is. Ons huidige politieke stelsel van meerdere partijen op basis van diverse overtuigingen is een van de laatste overblijfselen van de verzuiling. Zodra de ontzuiling echt helemaal voltooid is, zal ook ons huidige politieke stelsel op de schop kunnen / moeten en worden vervangen door een stelsel waarin de ontzuiling ook duidelijk is, bijvoorbeeld door een 2-partijen stelsel.
@Edward: Vrijheid van meningsuiting in de politieke arena is een groot goed en er zal geen (europese) rechter zijn die daaraan gaat tornen. Daar heeft de enkele-feitsconstrcutie helemaal niets mee te maken. Daarbij gaat het om de verhouding tussen werkgever en werknemer. Als die weg gaat zullen christenen zich daar bij (moeten) neerleggen, maar niemand kan ons ervan weerhouden om een (politieke) mening te hebben. Volgens mij was het gisteren nog één vanonze meest prominente libertijnen Femke Halsema die ook daarvoor pleitte.
Een meerpartijenstelsel zoals wij in Nederland hebben is geen gevolg van de verzuiling, want er zijn meer landen waar ze een dergelijk systeem hebben en waar ze nooit een verzuiling gehad hebben zoals in Nederland.
@ Rolf:
Het Europees Hof heeft de Nederlandse overheid opgedragen de mogelijkheden voor religieuze organisaties / instellingen om te discrimineren te verwijderen uit de wet. In de praktijk betekent dat dus de enkele-feit-constructie.
Op het moment dat de CU dus toch vast blijft houden aan de huidige standpunten zoals de uitspraken over Jonathan van der Geer zal de ChristenUnie, als werkgever, zich daarvoor voor de rechter moeten verantwoorden, net als ieder andere werkgever.
Ik stel voor dat je je verdiept in de parlementaire geschiedenis van ons land. Dan zul je zien dat ons politieke stelsel het gevolg is van de verzuiling. Iedere historicus in ons land is het daarover eens. Dat er een vergelijkbare politieke situatie in andere landen is ontstaan, doet daar niets aan af.
Stabiel
Linksbetrokken
Rechts geen intresse.
Eigen standpunten niet uitvoeren.
Ja, dat is CU
Ik vind het een sympathiek geschreven stuk, en wens op één of andere manier ook wel dat de CU een stevige christelijke middenpartij gaat worden. Maar zoals al terecht is opgemerkt zal dat nooit lukken zolang de CU op medisch-ethisch vlak erg conservatieve ideeën aanhangt. ‘Middenmensen’ zullen daarom niet op de CU stemmen. Ook christenen onder hen niet.
De bijdrage voegt verder ook niet al te veel toe aan alles wat er binnen deze website wordt aangevoerd over de koers van de CU. Ik heb enigszins de indruk dat de meeste mensen veilig terug willen naar het oude en vertrouwde: dus terug in de orthodoxe-gereformeerde zuil.
Persoonlijk vind ik dat jammer. Misschien wel op het verkeerde been gezet door de prettige standpunten van de partij inzake de economie, milieubeleid en omgang met asielzoekers, allochtonen, etc. had ik enigszins de hoop dat de partij zich zou ontsluiten voor een brede groep christenen die warm lopen voor christelijke politiek. Als ik naar mezelf kijk, wellicht een ietsje-pietsje vrijzinnig in vergelijk met de doorsnee CU-kiezer, draag ik de partij een bijzonder warm hart toe. Veel standpunten deel ik, en zou het prettig vinden zonder aarzelen te kunnen stemmen op de CU, misschien zelfs lid te worden en mee te doen.
Maar de bekrompenheid van de partij inzake een aantal standpunten, en niet in het minst die over homoseksualiteit, weerhouden mij er van harte van om de CU mijn stem te geven.
@Edward: De huidige politieke situatie is zeker mede het gevolg van de verzuiling. Dat is wat anders dan dat het de oorzaak is van het feit dat wij een meerpartijenstelsel hebben.
@Marius: Je overweging om wel of niet op een partij te stemmen respecteer ik uiteraard. Ik vraag me alleen wel af waarom dat weer gepaard moet gaan met termen als ‘bekrompenheid’. Neerkijken op mensen die een andere mening of overtuiging hebben komt niet erg sympathiek over. Ook vraag ik me af of je met zo’n houding wel een partij kunt vinden waar je je 100% thuis zult voelen?
@ Rolf:
Misschien omdat die mening of overtuiging op geen enkel feit gebaseerd is anders dan de overlevering? Of het feit dat de mening of overtuiging is strijd is met de wet? Of zelfs met de algemene concensus in ons land?
Gewoon maar 3 mogelijkheden.
@Edward: Geen van de drie argumenten is overtuigend. De tweede past niet bij mij, maar zelfs dat is in ons land toegestaan. De andere twee zijn ook allerminst steekhoudend. Alsof een mening altijd gebaseerd moet zijn op feiten of consensus. Een mening kan heel goed gebaseerd zijn op een gevoel (dat heeft mij nog niet vaak bedrogen) of op gezond verstand (zouden we in dit land soms wat meer moeten hebben).
@ Rolf:
Nou, volgens mij betekent “in strijd met de wet” dus juist dat het niet mag in ons land.
Verder zouden meningen een wat vaker onderbouwd moeten zijn met feiten. Dat zou ons land pas echt vooruit helpen. En laten we het over gezond verstand maar niet hebben.
@Edward: Een mening hebben wordt door geen enkele wet beperkt. Voor het uiten van een mening zijn er wel wat wettelijke beperkingen, maar dat zijn er in Nederland niet zo heel erg veel.
Deze week won het hoofd van de afdeling infectieziekten van de GGD in ik meen Brabant een vakonderscheiding voor zijn bijdrage aan de besrijding van de Q-koorts. Op radio 1 zei hij dat er grote aantallen zieke burgers voorkomen hadden kunnen worden als er minder was gestuurd en gewacht op wetenschappelijk bewijs en wat eerder was ingegrepen op basis van het gezond verstand van de mensen in het veld. Totaal ander onderwerp natuurlijk, maar gezond verstand is blijkbaar zo gek nog niet.
@ Rolf: ik vind je erg snel in je oordeel. Waarom zou ik op mensen neerkijken als ik bepaalde opvattingen bekrompen vind? Ik had ook kunnen schrijven ‘beperkt’. Ik snap best dat het woorden zijn die nu niet direct iets positiefs betekenen, maar dat wil nog niet zeggen dat ik neerkijk op mensen die zich thuis voelen bij beperkte/bekrompen opvattingen over een aantal ethische zaken. Integendeel, ik kan me tamelijk inleven in de gedachtegang die leiden tot dergelijke opvattingen, heb er soms zelfs begrip voor en zeker respect. Maar het zijn niet mijn opvattingen, en ik label die opvattingen als bekrompen. Zo simpel ligt dat, net zoals mensen ongetwijfeld vinden dat ik in bepaalde opzichten ook bekrompen of beperkte opvattingen heb.
De moeite die ik heb met de CU op het gebied van een aantal ethische opvattingen, is voor mij echter geen sinecure. Ze staan – ook al kan ik een heel eind meekomen in de gedachtegang – tamelijk haaks op mijn overtuigingen die ik net zoals de CU – baseer op mijn belijdend-christelijke identiteit. Mijn opvattingen wegen echter dusdanig zwaar dat ik daarom moeite heb om op de CU een stem uit te brengen. Het gaat dus om mijn principiële standpunten.
Ik hoef me niet voor de volle 100% thuis te voelen binnen een politieke partij. Verschil in mening mag er zijn. Maar in hoofdlijnen moet je je er wel ‘thuis kunnen voelen’. En die ‘link’ op de hoofdlijn mis ik met de CU.
Dat wil niet zeggen dat ik neerkijk op mensen die zich wel thuis voelen bij de CU, of op de partij. Zoals ik ook schreef: ik draag de CU een warm hart toe. En als buitenstaander praat ik daarom graag mee op dit forum.