Tjibbe Joustra wil graag dat beveiligers meer bevoegdheden krijgen. Zo kan de politie zich concentreren op de taken die echt belangrijk zijn. Dat klinkt aantrekkelijk: een compacte overheid en een samenleving die zelf verantwoordelijkheid neemt. Maar wat is de keerzijde van het uitbreiden van de BV Beveiliging?
Een kleine vijf jaar was Joustra Nationaal Terrorisme Bestrijding en sinds begin 2009 is hij voorzitter van de branchevereniging van particuliere beveiligers (VPB). In die nieuwe rol pleit hij natuurlijk voor een grotere rol van particuliere beveiligers. De politie heeft het al druk genoeg en kan wel wat hulp gebruiken, maar dan is het wel nodig dat die particuliere beveiligers daar genoeg bevoegdheden voor hebben. Het gebruik van handboeien en toegang tot het kentekenregister kunnen daarbij helpen.
Ik heb op zich niks tegen particuliere beveiliging, maar sta vanwege hun winstoogmerk wel argwanend tegenover de steeds grotere rol die zij in de samenleving spelen. Het zijn bedrijven die baat hebben bij een angstige samenleving. Zijn zij geschikt om de assistenten van de politie te spelen?
Het is belangrijk dat de kloof tussen wat de politie kan en de burger wil op het gebied van veiligheid moet niet te groot wordt. Toch zie ik dit gat niet gedicht worden door private ondernemingen. De betrokken burger met gevoel voor verantwoordelijkheid kan een maatschappelijke rol vervullen die de meest verantwoorde bedrijven niet in zich hebben. De vraag die blijft staan is: op welke terreinen werkt een ‘private politie’ wèl?
Persoonlijk denk ik dat een private politie op geen enkel gebied werkt. Dit om diverse redenen.
1. Beveiligingsbedrijven hebben een minder strenge selectie dan de politie waardoor mensen die het bij de politie niet redden of gered zouden hebben alsnog toegelaten kunnen worden. Daarnaast is ook de opleiding tot beveiliger minder zwaar of streng en minder compleet. Zo krijgt de politie bijvoorbeeld ook les in wetskennis wat beveiligers niet krijgen maar ook in psychologie om ontvlambare situaties onder controle te houden of om te bepalen wanneer en in welke mate geweld gerechtvaardigd is.
2. Diverse taken zijn voorbehouden aan de politie en dan nog alleen in bepaalde situaties. Zo hoeft een beveiliger niet te denken dat hij/zij mij mag fouilleren. Dit mag alleen de politie en dan nog alleen wanneer er sprake is van een gerede verdenking op een strafbaar feit waarvoor ik ben aangehouden. Dat is tevens een van de redenen waarom ik niet meewerk aan preventief fouilleren en tot op heden heeft ook nog geen agent het aangedurft mij aan te houden in een van deze acties, maar dat is weer een heel andere discussie.
3. Beveiligingsbedrijven zijn geen verantwoording schuldig aan de overheid en hoeven dus ook geen opdrachten aan te nemen van de overheid. Dit betekent dat de beveiligingsbedrijven zonder problemen van kant kunnen wisselen en dat je je nooit kunt verzekeren van de loyaliteit van de beveiligers, à la huurlingen. Bovendien is onze overheid het schoolvoorbeeld van “voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten” dus zullen de beveiligingsbedrijven die worden aangetrokken niet de kwalitatief beste zijn.
Toch heeft Joustra niet helemaal ongelijk want de beveiliging van bijvoorbeeld voetbalwedstrijden is natuurlijk geen taak voor de politie. Daarom zou het veel beter zijn wanneer er nu eens echt opgetreden zou worden tegen “voetbalsupporters”. Bij rottigheid rond een voetbalwedstrijd: minimaal 5 wedstrijden zonder publiek spelen. Helpt dat niet, club door de rechter een speelverbod op laten leggen. En als zelfs dat niet werkt gewoon de hele competitie voor de rest van het seizoen maar schrappen. Als een handjevol het weet te verzieken voor alle anderen, is dat heel jammer maar deze maat van straf is helemaal in het kader van de huidige politiek. Of geldt het in de huidige politiek alleen voor moslims?
@Edward
1: Marktwerking; vraag en aanbod zorgen ervoor dat de aanbieders op de markt van beveiligers winst proberen te maken. Om winst te maken moeten zij een goed product leveren. Dit leidt ertoe, dat als de vraagkant van de markt wil dat er een strenge selectie (etc.) moet komen, dat dan de aanbodkant van de markt zich aanpast. je denkt toch niet dat mensen beveiliging kopen als die van te lage kwaliteit is?
Marktwerking leidt (op termijn) tot lagere prijzen en hogere kwaliteit.
2: De eigenaar van het stuk grond bepaalt of op zijn stuk grond mensen gefouilleerd mogen worden. Ik zie niet in hoe dit een kritiek is op private politie versus staatspolitie.
3: Ik zie het probleem niet van het feit dat beveiligingsbedrijven geen verantwoording hoeven af te leggen aan de overheid. In de vrije markt hoeven zij namelijk alleen ‘verantwoording’ af te leggen aan diegene die de beveiliging koopt.
Over de huurlingen zou je wellicht gelijk kunnen hebben, maar ik zie nog niet in hoe dit 1,2,3 op de vrije markt zou gebeuren.
@ Aigyptos:
1. Om winst te maken, moet je zoveel mogelijk inkomsten genereren tegen zo min mogelijk uitgaven. Dit kan door zo min mogelijk personeel aan te nemen, zo min mogelijk materieel beschikbaar te stellen of door concessies te doen in het opleidingsniveau van het personeel.
Zoals ik al zei, onze overheid staat niet bekend om het inhuren van kwaliteit als kwaliteit hogere kosten betekent.
Bovendien neemt je betoog nog steeds niet weg dat 90% van de beveiligers mensen zijn die om een of andere reden bij de politie niet door de keuring, het psychologisch onderzoek of de opleiding is gekomen.
2. Volledig fout. Het Wetboek van Strafrecht beschrijft gedetailleerd wie er mag fouilleren, wie er gefouilleerd mag worden en onder welke omstandigheden dit mag gebeuren. De eigenaar van een stuk grond (zeker als het openbaar terrein is) heeft daar niets over te zeggen.
Preventief fouilleren (de term alleen al) is illegaal. Iets waar de politie zich ook van bewust is. Ik ben twee keer in Amsterdam in zo’n fuik gelopen tijdens een preventieve fouilleeractie. Echter, zodra ik vroeg naar de naam, badgenummer en superieur van de agent in kwestie en van welk strafbaar feit ik werd verdacht wat fouilleren gerechtigde, werd ik heel snel weer weggestuurd.
Overigens, en dat probeerde ik duidelijk te maken, alleen de politie (en dat is inclusief douane, militaire politie en de marechaussee) heeft het recht te fouilleren. Een beveiligingsbedrijf niet.
3. Je bevestigt mijn punt. Beveiligers hoeven alleen verantwoording af te leggen aan degene die ze inhuurt en aan niemand anders. maar veiligheid, op welke manier dan ook uitbesteed, is en blijft een taak van de overheid en alleen van de overheid. Dus hebben we ook een organisatie nodig die alleen verantwoording aflegt aan de overheid. Oh, wacht! Die hebben we al! Die organisatie heet de politie!
Goed punt! Leve de scheiding van werk en staat, zal ik maar weer zeggen.
Op dit gebied met name vanwege het feit dat de overheid het zwaard niet tevergeefs draagt. Zij heeft het geweldsmonopolie. Knokploegen waren alleen gerechtvaardigd ten tijde van de bezetting.
Ben het dus ook eens met Edward.
En het punt 2 van Aigyptos over privaatbezit.
Het inschakelen van particuliere beveiligers lijkt mij vragen om moeilijkheden. Ik pik al niks van de politie, laat staan dat ik mij door een privébeveiliger, gewoon een medeburger, iets laat vertellen. En dan ben ik nog een redelijk nette burger…
Bovendien: als er behoefte is aan meer politie, moeten er meer mensen worden aangenomen om tot agent te worden opgeleid. Dat is toch niet zo moeilijk om te bedenken?!
En tenslotte nog dit: op allerlei gebied worden we dagelijks geconfronteerd met de nadelige effecten van privatisering van overheidstaken; er lijkt me eerder reden voor minder privatisering dan voor meer privatisering.
@ Aigyptos
“Marktwerking leidt (op termijn) tot lagere prijzen en hogere kwaliteit.”
Er is in de afgelopen decennia op grote schaal geprivatiseerd wegens de Heilige Marktwerking. Kun jij mij vertellen in welke van die branches de marktwerking daadwerkelijk heeft geleid tot lagere prijzen en hogere kwaliteit?
Volgens mij is het namelijk zo, dat na een eerste, doorgaans tamelijk geringe, prijsdaling een stabilisatie van prijzen optreedt, waarna alsof het afgesproken werk is (…) de prijzen drastisch stijgen om uit te komen op een niveau dat nog net geen volksopstand tot gevolg heeft. Kijk naar het openbaar vervoer. Kijk naar de nutsbedrijven. Kijk naar de ziektenkostenverzekeringen. iets dergelijks geldt ook voor de kwaliteit: die stabiliseert op een niveau dat nog net acceptabel is.
Dat is het kenmerk van de markt: laagst mogelijke kwaliteit (voorzover kostenafhankelijk) tegen zo hoog mogelijke prijs. En omdat de zogenaamde ‘concurrenten’ weten, dat zij bij echte concurrentie veel harder moeten werken, beter moeten presteren en minder zullen verdienen, is van echte concurrentie nooit sprake, want dat is in het belang van geen enkel bedrijf. De markt opereert niet bij de gratie van concurrentie, maar bij de gratie van stabiliteit.
Dat het geweldsmonopolie bij de overheid ligt is wel een andere kwestie dan de vraag of particuliere beveiligers politietaken kunnen opnemen.
Zolang deze particuliere beveiligers hiervoor door de overheid worden ingehuurd en als onderdeel van die inhuurconstructie gezorgd wordt dat men aan alle eisen voldoet, lijkt het mij niet zo heel relevant welk logo er op hun salarissstrookje staat.
Het geweldsmonopolie moet inderdaad bij de overheid blijven (d.w.z. ‘onder verantwoordelijkheid en supervisie van’), maar dat je voor elke taak ‘eigen personeel’ moet hebben, waar je in bijzondere gevallen of piekbelasting de werkzaamheden ook kunt outsourcen, lijkt me ook een beetje achterhaald. Voetbalwedstrijden en dancefeesten bijvoorbeeld mogen van mij ‘onder verantwoordelijkheid en supervisie’ van de overheid worden beveiligd, waarbij de kosten voor de organisator zijn en de uitvoering niet ten koste gaat van normale politiecapaciteit. Hier zou outsourcing richting particuliere beveiligingsbedrijven een prima oplossing zijn, zonder dat het geweldsmonopolie van de overheid wordt aangetast.
@Kelele,
“Er is in de afgelopen decennia op grote schaal geprivatiseerd wegens de Heilige Marktwerking. Kun jij mij vertellen in welke van die branches de marktwerking daadwerkelijk heeft geleid tot lagere prijzen en hogere kwaliteit?”
Openbaar vervoer, mn op platteland: bussen rijden vaker, stoelen zijn beter, informatie onderweg over vertraging is vele malen verbeterd. Helaas hebben de grote steden, met monopolisten als HTM, RET en GVB, hier nog niet van kunnen meeprofiteren.
Internet: prijzen zijn geen kwart meer van wat ze tien jaar geleden waren, downloadsnelheden zijn meer dan vertwintigvoudigd.
Kortom, elke markt die echt vrij is, resulteert in hogere kwaliteit en lagere prijzen. Waar marktwerking de mist ingaat, is in situaties waar er feitelijk toch niet te differentiëren valt (bijv ziektekostenverzekeringen: iedereen moet hetzelfde basispakket aanbieden dus weinig echte marktwerking mogelijk), of waar de consequenties halfzacht worden doorgevoerd (bijv postmarkt: zolang het oude paradigma dat postbode een fulltime baan is die moet kunnen voorzien in een volledig inkomen niet mag worden doorbroken -terwijl scholieren folders gewoon obv stuksprijs door de bus mogen schuiven- is er op prijs inderdaad niet genoeg te halen).
Maar dat zijn geen voorbeelden van ‘uitwassen’ van marktwerking, maar van verkeerde toepassing of onnodige beperking ervan.
Terug on-topic: in de politiesector zou je wel (voor opvang piekbelasting) marktwerking kunnen toepassen: de overheid stelt de kwaliteitsnormen en doet de supervisie, de organisatoren van voetbalwedstrijden en dancefeesten kunnen vervolgens met de beveiligingsbedrijven afstemmen wat dat moet kosten. En als je business case dan niet uit kan, gaat je dancefeest niet door – ipv dat we moeten toestaan dat politiemensen op het strand worden ingesloten en beschoten.
@ Alex
Ik woon op het platteland en woonde daar al toen het openbaar vervoer nog een overheidsbedrijf was. Het was toen aanzienlijk beter en betaalbaarder dan het nu is.
Internet, ik neem aan dat je hier doelt op het voormalige monopolie van overheidsbedrijf van de PTT. Dat is een markt die nog volop in beweging is en daarom nog niet in het stadium van stabiliteit zit, dat ik eerder beschreef. De kwaliteit is wel redelijk, maar heeft direct te maken met de stand van de techniek; dan moet men extra zijn best doen om een slechtere kwaliteit aan te bieden en zou dat, paradoxaal genoeg, juist geld kosten. Qua dienstverlening zijn we er alleen maar op achteruit gegaan.
Ziektenkosten: waar het gaat om exact hetzelfde product kun je de werkelijke marktwerking zien in concurrentie op prijs en dienstverlening. Hopeloos!
De postmarkt: we zien juist nu de uitwerking van de marktwerking. Het enige bedrijf dat nog een redelijk product levert, is tevens het bedrijf dat nu op grond van prijsconcurrentie aanzienlijk moet reorganiseren en straks door slecht betaald en dus matig gemotiveerd personeel aan kwaliteit moet inleveren, waardoor het uiteindelijk net zo’n matig product zal leveren als haar concurrenten. Zodra de verhoudingen in die markt weer min of meer stabiliseren, zullen de prijzen weer omhoog gaan, voor dezelfde matige kwaliteit.
Helemaal met Kelele eens.
Om dan vervolgens terug on topic te komen: dat moeten we voor zaken als veiligheid en misdaadbestrijding helemaal niet willen.
De hele discussie over marktwerking, of deze goed of slecht is, mag hier wel eens worden kortgesloten.
openbaar vervoer: Als burger die nooit met de trein gaat, wil ik hier ook absoluut niet aan meebetalen in de vorm van belasting, enkele kleine uitzonderingen hierop . Iemand die dit wel wil, dient hiervoor ook gewoon de prijs voor te betalen die het kost. Dat treinen niet allemaal op tijd rijden is een gegeven dat even oud is als de eerste spoorbiels ooit gelegd. Zelfs Mussolini kon de treinen niet op tijd laten rijden, ook al riep hij zelf volmondig van wel.
gezondheidszorg: gezondheidszorg wordt niet duurder vanwege marktwerking, maar vanwege verhoorde eisen. Een mensenleven, afgewogen in euro’s die besteed worden per extra jaar, is nu veel meer waard. Er wordt verwacht dat een mens bijna ongeacht de kosten, zolang mogelijk in leven wordt gehouden. Daarnaast speelt natuurlijk vergrijzing ook nog een rol, naast de veel strengere (en dus duurdere) eisen die we aan de farmaceutische industrie stellen om hun producten te testen.
post: de postmarkt wankelt niet door marktwerking, maar door gebrekkig toezicht op de nieuwe aanbieders. Zij houden zich, zonder dat hier consequenties aan zitten, niet aan de gestelde voorwaarden met betrekking tot het aantal fulltime werknemers. Daarnaast is natuurlijk de hele postmarkt een uitstervend beroep, nu steeds meer online gecommuniceerd en geregeld kan worden. Het in stand houden van het beroep “postbode” is uberhaupt onzinnig, aangezien de tijd het beroep heeft ingehaald en plaats heeft gemaakt voor andere, nieuwe beroepen. We hebben beroepen als koetsier, schaapsherder en stadsomroeper gelukkig ook niet nutteloos in leven gehouden.
telecom: ongetwijfeld nu veel goedkoper dan eerst. Goedkoper internet kunnen allerlei smoezen voor verzonnen worden, maar feit is dat juist door marktwerking de technologie voor het snellere en goedkopere internet veel goedkoper en sneller op de markt is gekomen dan anders het geval zou zijn geweest. Men hoeft alleen maar te denken aan de Wet van Moore die zonder marktwerking ook vervalt.
We kunnen het ook anders stellen: Iemand die tegen marktwerking is, verlangt dus dat de overheid zoveel mogelijk diensten op zich neemt. De kosten die hierbij komen kijken zijn enorm, dat is bijna niet te betalen voor de individuele burger; reken maar eens uit hoeveel geld er overblijft van het salaris na de loonheffing, BTW, gemeentelijke belastingen, parkeerbelasting, verpakkingsbelasting, enz. Iedere taak die de overheid erbij neemt, kost nog meer geld.
De rest van de discussie laat ik aan uw allen over, het argument dat marktwerking de facto slecht is, is nu hopelijk uit de discussie genomen.
@polkozic,
Als je mijn eerdere reacties leest zul je zien dat ik het inhoudelijk vrijwel 100% met je eens ben, alleen wel een beetje merkwaardige ‘netiquette’ om zo te komen binnenvallen, te claimen het finale punt te hebben gemaakt en dan weer af te taaien. Vlgs mij is het idee van een opiniesite dat alle reageerders deelnemers zijn, niet dat er eentje zichzelf tot scheidsrechter uitroept.
Marktwerking is niet per definitie slecht, maar ook niet per definitie goed. Alles overlaten aan de marktwerking als een soort heilig mechanisme, waarmee alles goed zal komen, is al je hoop vestigen op hoge kwaliteit tegen lage kosten als toevallige bijwerking van het streven naar winstmaximalisatie. Je zet ook geen alcoholist in de kroeg, in de hoop dat het gezellig wordt en daardoor klanten worden getrokken, als gevolg van de vrolijke dronk van de kroegbaas.
Conclusie mag dus zijn, dat noch marktwerking, noch totale overheidscontrole zaligmakend zijn. Het gaat dan ook om een goede mix van die twee, waarbij de overheid vooral de rol dient te vervullen van regelgever teneinde de behartiging van de gerechte belangen van consumenten te verzekeren en die van toezichthouder op de naleving daarvan, en waarbij het bedrijfsleven, de markt, de onderlinge concurrentie aangaat om de gunst van de consument, binnen de door de overheid gestelde randvoorwaarden.
Strijdpunt kan zijn de mate van invloed en bemoeienis van de een ten opzichte van de ander en die discussie zal, door botsende belangen der betrokken partijen, wel nooit ophouden.
Ik kan me overigens geen bedrijf of pleitbezorger van de markt voorstellen, die zonder overheidsbemoeienis wil werken. Dan vervallen namelijk alle wetten, zoals die van eigendom. Dan worden uitvindingen niet beschermd en kan iedereen die terstond en zonder meer copieëren. Marktwerking in optima forma, maar de doodsteek voor onderzoek en innovatie en dus voor de ons voorgehouden kwaliteitsverbetering. Ook dit leidt tot de conclusie dat de discussie niet gaat over markt of overheid, maar over de mate van beide.
@Kelele,
Eens met je laatste twee posts. Geldt dit wat jou betreft ook voor inzet extra capaciteit om de politie te ontlasten, bijvoorbeeld bij beveiliging van grote commerciële evenementen?
@ Alex
Ik hink op twee gedachten. Enerzijds lijkt mij de ordehandhaving bij commerciële evenementen een zaak van de organisator en die in de openbare ruimte die van de politie. Anderzijds kun je m.i. bij grote evenementen met veel deelnemers spreken van een semi-openbare ruimte. Daarbij zou ondersteuning van de politie door particuliere beveiligers in theorie mogelijk zijn, maar ik zou aan de kwaliteit van die particuliere beveiligers zoveel eisen willen stellen, dat het opleiden en inzetten van meer politie waarschijnlijk minder ingrijpend zal zijn. Omdat het bovendien een nogal structureel vraagstuk lijkt te zijn, lijkt mij dat simpelweg sprake is van een tekort aan politie. Zoals ik al eerder schreef, zouden dan gewoon meer politie-agenten moeten worden aangenomen. Bovendien is daar, zoals ik ook al memoreerde, het probleem van het gezag. Zelfs politie heeft al weinig gezag meer, laat staan dat mensen zich iets laten zeggen door particuliere beveiligers, tenzij die twee meter twintig hoog zijn en dreigen met complete fysieke destructie, wat me ook niet de jusit weg lijkt. Misschien is de opleiding en inzet van meer politie-agenten, voor de inzet waarvan de evenementenorganisatie het geldend tarief voor particuliere beveiligers betalen, een oplossing. Daarmee worden de kosten van die extra agenten gedrukt en blijft de ordehandhaving toch onder de verantwoordelijkheid van de overheid, waar zij hoort (schrijf ik met enige aarzeling vanwege mijn wantrouwen tegen de overheid).
@Kelele,
Dat is inderdaad het punt:
“Anderzijds kun je m.i. bij grote evenementen met veel deelnemers spreken van een semi-openbare ruimte.”
Maw een commerciële organisatie (voetbalclub, muziekpromotor) organiseert iets, maar omdat het (semi-)openbaar is, is vanwege het geweldsmonopolie de overheid verantwoordelijk voor de veiligheid. En dus voor de kosten.
Dat kun je inderdaad op meerdere manieren oplossen: je kunt de commerciële organisatie laten betalen voor politie (maar kan de commercie dan de prioriteiten van de politie kopen? Ook geen wenselijke richting), of je kunt de politie de mogelijkheid geven om voor piekbelasting commercieel extra personeel in te huren (via een beveiligingsbedrijf), dat wel onder verantwoordelijkheid van de politie valt (qua eisen en opleiding maar ook qua praktische supervisie tijdens het evenement).
Ik ben voor de laatste optie, omdat die het geweldsmonopolie bij de overheid houdt en tegelijk de belastingbetaler niet laat opdraaien voor de kosten van beveiliging van commerciële evenementen.
@ Alex
Beide opties zijn mogelijk. Ik opteer toch voor meer politie, ook al omdat er in het algemeen ook behoefte is aan meer politie.
“maar kan de commercie dan de prioriteiten van de politie kopen?”
Ik zou zeggen: nee. Giet de kostenbijdrage bijvoorbeeld in de vorm van een ‘grote-evenementen-belasting’.
@ polkozic:
Leg dan maar eens uit waarom de overheid deze kosten wel kon dragen zonder dat er andere taken in de problemen kwamen voordat bedrijven als TNT, KPN en Nuon geprivatiseerd werden en nu ineens niet meer. Of, beter, leg eens uit waarom de Nederlandse overheid dit alles wel kon voordat de EU zich ermee ging bemoeien en sindsdien niet meer.
@ Alex:
De overheid is verantwoordelijk voor de veiligheid, of dat nu is tijdens een voetbalwedstrijd, een dancefeest of op de zaterdagmarkt. Want waar leg je de grens? Is de zaterdagmarkt een georganiseerd evenement of niet? En zit er een commerciële organisatie danwel gedachte achter? En moet een winkel waar een overval heeft plaatsgevonden dan een rekening krijgen voor de inzet van de poltie?
Dit is extreem neergezet natuurlijk maar wel mogelijk als je eenmaal de eerste stap op deze glijdende schaal zet.
Een andere optie is gewoon geen grote (commerciële) evenementen meer toe te staan.