Occupy

6247968092_7cb0cc2f73_b
21.10.2011 |

Een nieuwe wereldwijde revolutie staat voor de deur. Iedereen moet erbij zijn. ‘Je kunt toch niet later tegen je kinderen zeggen dat je daar niet bij was?’ aldus een stellige Jelle Brandt Corstius in DWDD.  Wat het doel is, is minder duidelijk. Waar het naar toe moet met Nederland, met Europa, het westen: ook dat blijft vaag. Maar we moeten wel de barricaden op. Maar delen beide opponenten – bankiers en opstandelingen – niet hetzelfde levensideaal?

Volgens initiatiefnemer Freddie Klifman is de huidige ‘opstand’ anders dan andere. “Het is niet links of rechts. Het is open, anders” (www.nos.nl). “Het gaat erom dat mensen hun mening kunnen geven, maar het heeft geen politieke kleur. Alle politieke stromingen zijn vertegenwoordigd. Dat is het unieke eraan.” Waar het protest precies toe moet leiden, is niet duidelijk. “Wat ik hoop doet er niet zo toe”, zegt iemand. “Ik wil gewoon dat er wordt nagedacht over alternatieven voor verandering.” Er is dus geen positief doel. Het is ‘open’.

Wel is er een duidelijke vijand bij de meesten. Men is tegen de bankwereld, de hebzucht, de graaicultuur, de superbonussen, de spannende gokspelletjes die zogenaamd brave en saaie bankiers met onze spaarcentjes spelen. Het zijn ‘anti’-revolutionairen. Ook is er wantrouwen in de overheid: die doet niets (ze splitst banken bijvoorbeeld niet op) of kan niets doen. “In de jaren zestig kon je aankloppen bij de overheid en die kon dingen veranderen”, aldus een demonstrant. “Maar de regering is nu zo onderhevig aan het monetaire en economische systeem dat je je kan afvragen: hoe democratisch is onze democratie nog?”

Misschien is een sleutel te vinden in de uitspraak van ene Sandra: “Het is de ultieme vrijheid als je niet afhankelijk van instanties hoeft te zijn”. Misschien zit daar wel het gedeelde ideaal verscholen: zo groot mogelijke individuele vrijheid, zoveel mogelijk zelfredzaamheid. Zo weinig mogelijk dingen en mensen die ons in de weg zitten op weg naar ons doel van zelfontplooiing. Eruit halen wat erin zit.

Ik heb de indruk dat veel bankiers en opstandelingen elkaar daar kunnen vinden: in individuele zelfontplooiing. Sinds de jaren zestig is dat immers ons doel: worden wie we zijn, het goede in ons naar buiten brengen. ieders doel is om ‘lekker jezelf te zijn’, of je nu linkse revolutionair bent of rechtse bankier, of andersom. Onze tijd valt te typeren als een van ‘authenticiteit’  – Charles Taylor beschrijft dit uitgebreid, bijvoorbeeld in ‘Een seculiere tijd’ (2009). Zolang we maar keuzevrijheid hebben is het goed. Als het maar ‘open’ is en iedereen kan doen wat hij wil.

De hoop dat het dan wel goed komt hangt samen met het moderne – niet alleen maar linkse – geloof dat medemenselijkheid een natuurlijke neiging is. Met het idee dat het goede is ons aangeboren. Vroeger was het goede een goddelijke genadegave die nodig was voor een innerlijke transformatie (van ‘de oude mens’). In onze cultuur zit het kwaad echter niet meer in de mens zelf, maar in de omgeving. Instituties en omstandigheden maken de mens slecht, daar moeten we van worden bevrijd. Alles moet veranderen, alles behalve ik, schrijft Govert Buijs ergens. Maar als de donkere kanten in onszelf worden ontkend, dan is beteugeling van het zelf niet nodig.

En treffen de bankiers en ‘anti’-revolutionairen elkaar in hun drang naar onbelemmerde zelfontplooiing. Onbeperkte vrijheid zonder gemeenschappelijk doel, zonder zin. Dat breekt ons nu op.

 

Foto © occupyamsterdam

Geert Jan Spijker
Medewerker van het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie

7 reacties

  1. Jack says:

    De arabisch lente was een succes om dat iedereen dezelfde vijand had. Nu de gewraakte regimes zijn verdwenen, lopen de mensen die één waren op de hoofdstedelijke pleinen allemaal een andere kant op.

    Het concept bij occupy is bijna gelijk alleen zijn de mensen op het plein al gedifferentieerd in opinie.

    Ik kijk er met verwondering naar. Mensen abstraheren zichzelf uit de maatschappij. Mensen brengen hun spaargeld naar een luxe pand in het centrum van de stad waar ze in een smaakvolle ambiance en door een kundig iemand worden geholpen. Na periode x verwacht diezelfde mens wel dat de bank de nodige rente heeft gestort op zijn spaarrekening, zodat hij met zijn ingelegde geld plus rente weer naar buiten loopt.

    De mens loopt direct door naar het plein voor de Beurs in Amsterdam en maakt de bankiers uit voor graaiers. “Ze moeten niet speculeren met mijn geld!!!!”. Waar komt dan die rente vandaan???

    Iedereen, groot en klein, heeft meegedaan en in de welvaart meegedeeld. Het systeem is van ons allemaal, de gevolgen daarmee ook! De kruik gaat zolang te water tot hij barst….dat gaat de komende jaren gebeuren.

  2. Jan van Westen says:

    Stuk van bezinning. Bedankt hiervoor. We hebben met z’n allen het gouden kalf nagejaagd.
    Kijk naar het boek Prediker. Wat een wijsheid! In een individualistische wereld waar het eigen ‘Ik’ hoogtij viert zijn alle verworvenheden om afhankelijk te zijn van elkaar over de schutting gezet.

    We moeten opnieuw geoefend worden in delen en geven. Managers en ambtenaren moeten massaal op cursus om dit opnieuw te leren.

    Zorg voor versnelde alternatieve brandstoffen en zet de aandeelhouders buitenspel. Geld is een middel!!
    Fijnstof problematiek, te hoge concentraties NO2, het afkopen van emissierechten Nederland is het meest vervuilde land in de wereld las ik van de week.
    Het besluit bodemkwalitiet is voor 95% gerealiseerd door de branche die bij grootschalige toepassing de Waterwet buiten spel zet. De milieuproblemen stapelen zich op. De overheid heeft hierin een voorbeeldfunctie. Laat daadkracht zien. De private partijen doen dit enkel als het winst oplevert. Privatisering had nooit mogen plaatsvinden. Op lokaal niveau wordt het laag hangend fruit wegbezuinigd en wordt er gehoopt op betere tijden. Wat een egoïsme! Investeren op duurzaamheid…….en inzoomen op kwaliteit van het leven. Dit kan alleen gerealiseerd worden met belastinggeld, dit geld verdienen de banken niet in de nieuwe crisis. Laat de markt zijn werking doen. Ook al kost dit banen en de AAA status niet houdbaar is.
    Besturen is vooruitzien. Succes ChristenUnie jullie hebben de potentie om dit te bewerkstelligen.

    Hg,
    jan

  3. van dam says:

    De occupy beweging die geen beweging zal worden, sterft uit op straat.
    Lekker gezamelijk op straat en wat ouwe hoeren over geld en rijkdom.
    Wat werkelijk zoden aan de dijk zet is, het bezef dat wij niets aan geld hebben dan wat er op je rekening staat. Het is papier en zwarte inkt.
    Al je geld zit in andere projecten. B.v. in staatsobligaties.
    Dan moet je maar zo,n regering hebben als Griekenland. Oplichters zijn het.
    Denk ook even aan onze regering. Ook onze staatskas is leeg en met honderden miljarden schuld. Vandaar dat wij elkjaar 35 miljard euro moeten ophoesten aan rente. Ons land is ook failliet. En kruipt met onze jaarlijkse begroting van het ene naar het andere jaar de afgrond in.

  4. ben says:

    ik snap occupy helemaal!

    We maken het elkaar steeds benauwder op deze snel oprakende aardkloot.

    (ik zag op blik op de weg een man nogal door het lint gaan, vanwege het feit dat hij 186 euro boete kreeg omdat hij met zijn hand aan zijn oor zat met een telefoontje er tussen. Ook bij de ChristenUnie kwam ik debaters tegen welke zoiets niet straal doorgeschoten vinden. Herinneren jullie de tronie van Ernst H.B. nog, welke hij trok toen hij kwijlde dat het alleen maar voor de veiligheid was?)

    En we weten als ChristenUnie vanuit ons Handboek waar dat op uit moet draaien: een benauwdheid zoals er in heel de wereldgeschiedenis nog nooit eerder geweest is. Een tijd, waarin mensen zullen vloeken van ellende. (terwijl ze weten dat het daar niet beter van wordt; van bidden wel !!!)
    Een tijd, waarin, als die niet door de God van de ChristenUnie verkort zal worden, niemand behouden wordt. Toch? En wij doen mee om die tijd voor te bereiden, met het elkaar steeds moeilijker te maken!

    Ook ik ben tegen de hebzucht, de graaicultuur bij de banken, de superbonussen, de verslavende gokspelletjes en de walgelijke casino’s. Ook ik ben bang voor de corruptie in Europa, welke groter zal worden naarmate we verder in dit proces van verwording afglijden.

    Wel behoor ik nog bij de mensen welke zich bewust zijn dat (citaat:) ‘het goede een goddelijke genadegave is die nodig was en is voor een innerlijke transformatie (van ‘de oude mens’).’ Daarom ben ik lid van de ChristenUnie, welke nog ontiegelijk veel goeds zou kunnen gaan uitdragen, door Gods Geest geleid. In afwachting…..

  5. Moi (CDA-lid) says:

    Deze crisis draait uit op de komst van de antichrist! Beseffen jullie dat wel? 10 E.U.-leiders zullen de macht aan het beest overdragen om een uitweg te vinden in deze crisis!

  6. Het zoveelste stuk van iemand van de ChristenUnie waarin het gemeenschapsdenken gepromoot wordt. Het communitarisme heeft niets gemeen met de antirevolutionaire beginselen en staat dicht bij het communisme. Tien jaar lang zijn we in Nederland doodgegooit met het gemeenschapsdenken en dan nu even gemakkelijk scoren tegen de occupy demnstranten? Ik dacht het toch niet. Ga eerst eens je eigen uitgangspunten grondig onder de loep nemen alvornes je pijlen op de occupy beweging te richten.

  7. Rolf says:

    @Vincent Harris: Volgens mij is het juist andersom; jij ziet in ieder stuk van de ChristenUnie communitarisme, ook als het er niet is. Het is net alsof je ergens studie van gemaakt hebt en dat nu als een stokpaardje berijdt. Ik kan met de beste bedoelingen in het stuk van Geert Jan geen pleidooi zien voor gemeenschapsdenken. Waarschuwen voor doorgeschoten individualisme is namelijk nog niet hetzelfde als het promoten van communitarisme. Het is logisch dat Christelijke politiek communitaristische trekjes heeft, omdat het Christendom het individu nu eenmaal ziet als onderdeel van een gemeenschap. Maar voor wie dat persé wil zijn er ook heel veel andere trekjes te zien in Christelijke politiek. Wij zijn gewoon niet in één stroming te vangen. Gelukkig niet.

    Het stuk legt de vinger bij een aantal zere plekken als het doorgeschoten individualisme en vrijheidsdenken, maar misschien nog wel belangrijker; bij de constatering dat niemand meer de donkere kant van zichzelf wil zien; “bankiers zijn hebzuchtig, maar ik niet”. Christelijke politiek gaat niet uit van de goedheid van de mens. Ookal is dat misschien bij de CU niet meer altijd zichtbaar, maar dat is een andere discussie. De dingen die Geert Jan noemt hebben alles te maken met de uitgangspunten van de ChristenUnie en waarom zou hij op basis daarvan niet iets mogen vinden van de Occupy beweging? Ik vind het juist een verfrissende analyse waarin hij betoogt dat bankiers en Occupy ten diepste gedreven worden door dezelfde motieven.

    Ik zou nog wel een stapje verder willen gaan en durven beweren dat het hedendaags liberalisme dat niet alleen binnen de VVD te zien is, maar ook in D66, Groen Links, PvdA en zelfs PVV, verdacht veel trekjes begint te vertonen van het libertinisme en het is meer dan terecht dat de ChristenUnie daar stelling tegen neemt.