Vakorganisaties trekken aan de bel omdat werkgevers steeds vaker vaste werknemers ontslaan, om die te vervangen door flexwerkers (uitzendkrachten, zzp’ers e.d.). Minister Kamp van SZW wordt verweten aan deze aantasting van de ontslagbescherming mee te werken, door soms toe te staan dat vast personeel wordt ingeruild voor flexibel personeel. Breng meer evenwicht aan in de rechtszekerheid en rechtsgelijkheid tussen flexwerkers en vaste medewerkers en de excessen zullen afnemen.
De Nederlandse arbeidsmarkt is onvoldoende ingericht op flexwerkers, terwijl naar schatting 1 op de 3 werknemers flexkracht is (Bron: UWV). Het aantal flexwerkers, de zogenaamde flexibele schil, zal naar verwachting alleen nog maar groeien de komende jaren.
Veel werknemers hebben nog de ambitie door te stromen van een flexibel contract naar een ‘vaste’ baan. Heel begrijpelijk, iedere mens is immers op zoek naar een vorm van zekerheid. Deze manier van denken rust nog sterk op het oude gedachtegoed van ‘baanzekerheid’. Terwijl ’werkzekerheid’ de afgelopen jaren steeds belangrijker is geworden. Dat betekent dat we de zekerheid van een specifieke baan loslaten voor de zekerheid van een goede positie op de arbeidsmarkt.
Duurzame inzetbaarheid is daarin essentieel en van belang voor alle werknemers. Wanneer we dit als samenleving zo belangrijk vinden moeten we er werk van gaan maken en niet een steeds grotere wordende groep flexwerkers daarvan uitsluiten. Flexwerkers worden nu vaak ingehuurd op basis van hun hier-en-nu-kennis en ervaring, maar er wordt door werkgevers niet geïnvesteerd in hun ontwikkeling. Voldoet hun kennis niet meer dan worden ze vervangen!
Evenwicht in ontslagbescherming
Werkzekerheid voor alle werknemers betekent concreet: gelijkwaardige beloning voor hetzelfde werk, ontwikkelingmogelijkheden en arbeidsomstandigheden gericht op duurzame inzetbaarheid. En het betekent meer evenwicht in de ontslagbescherming voor diverse soorten arbeidsrelaties. De essentiële vraag daarbij is: durven wij als beroepsbevolking de stap te maken naar het denken in werkzekerheid en de relatief strikte ontslagbescherming voor vaste krachten los te laten?
Uit onderzoek (OESO-index) blijkt dat Nederland in de middenmoot staat als het gaat om de ontslagbescherming van de hele beroepsbevolking, maar daarachter gaat een relatief strikte ontslagbescherming schuil voor werknemers met een vast dienstverband. Terwijl de regulering van ontslag uit tijdelijke banen beperkt is. Bij de ontslagbescherming van werknemers met vaste contracten is er sprake van hoge procedurele belemmeringen en ontslagvergoedingen voor werknemers met lange dienstverbanden. Dit werkt als een molensteen om de nek van de regulering en doorstroming van werknemers op de Nederlandse arbeidsmarkt en staat haaks op de tendens naar meer werkzekerheid.
Uit hetzelfde OESO-onderzoek blijkt ook dat hoe hoger de mate van bescherming is voor vaste medewerkers op de arbeidsmarkt, hoe groter het gebruik van en de behoefte aan flexkrachten en hoe moeilijker het is voor flexkrachten de overstap te maken naar de gewenste ‘vaste’ baan. In landen waar vaste krachten flexibel inzetbaar zijn, is er minder behoefte aan flexwerkers en voor zover die er zijn is de kans op doorstroming naar vaste baan veel groter.
Dit pleit naar mijn mening voor een evenwichtiger en transparantere ontslagbescherming waarbij rechtsgelijkheid voorop staat. Zo ontstaat namelijk een meer gelijkwaardige uitgangspositie van alle werknemers op de arbeidsmarkt. Excessen als het verruilen van vaste medewerkers voor flexwerkers en het onder druk zetten van mensen is dan overbodig. De aandacht kan dan vervolgens uitgaan naar meer duurzame inzetbaarheid en werkzekerheid voor alle werknemers.
Dit betekent ook dat we dan het huidige duale ontslagstelsel, dat door werknemers vaak als onrechtvaardig wordt ervaren, moeten inruilen voor een eenvoudiger en transparanter stelsel waarbij rechtsgelijkheid voorop staat.
Een modern ontslagstelsel
In mijn optiek zou een moderner ontslagstelsel aan (alle) werknemers een fatsoenlijke bescherming moet bieden tegen een onredelijk ontslag. Het moet een rechtstelsel zijn dat transparant en eenvoudig is met zo min mogelijk verstoring van de arbeidsmarkt en zo weinig mogelijk kosten (in tijd en geld) en dat gericht is op een snelle terugkeer op de arbeidsmarkt. Bij onvrijwillige beëindiging van de arbeidsovereenkomst door de werkgever hoort het betalen van een schadevergoeding. Voor ieder ontslag dient een fatsoenlijk onderbouwde redengeving aanwezig te zijn. Dit is om te voorkomen dat de werkgever ondanks de vergoeding die hij dient te betalen te gemakkelijk overgaat tot het beëindigen van de arbeidsovereenkomst. Tenslotte dient de norm voor de schadevergoeding in de wet te worden vastgelegd. De rechtelijke macht moet beoordelen of er in individuele gevallen aanleiding is voor afwijking naar beneden of naar boven.
Van harte mee eens. Waar dit het meeste nodig is, is bij de Rijksoverheid en de semi-publieke sector. Daar gaat het niet alleen om de wetgeving, maar ook om een cultuuromslag.
Waag ik mij hieraan? Niet mijn specialiteit. Wel 45 jaar meegedraaid, 9 jaar geleden.
Geen sterke uitgangspositie dus, maar toch wel een klein beetje mening:
Werkzekerheid versus baanzekerheid dus. Maak ik een fout met zeggen dat waar hier een pleidooi voor minder baanzekerheid wordt gehouden voor mensen met een vaste aanstelling, er niet wordt verteld waar die werkzekerheid dan vandaan moet komen? Die ontslagvergoedingen boeien mij niet zo [doekje voor het bloeden] als er zekerheid geboden wordt op gelijkwaardig werk elders.
Wie biedt die werkzekerheid? En hoe gaat dat dan in de praktijk? Zou gelijke beloning dat moeten bewerkstelligen? Gelijke beloning voor zeer ongelijke mensen? En wie is verantwoordelijk?
Eerlijk gezegd komt dit betoog op mij wel erg over als zijnde van een man welke wellicht nog niet zo veel opbebouwd heeft in het leven, zich ook nog niet zo bewezen heeft, maar wel een start met meer wind in de rug wil bekomen. [ik word graag weerlegd hoor!]
@Rolf: Weet u, ik ben bang dat ik veel te sociaal ben voor dit soort voorstellen, ze zijn mij te liberaal! Inzake een plaatsje op de arbeidsmarkt vind ik dat het voor alle goedwillenden onbedreigd zou moeten zijn, met zekerheid vanuit de overheid.
Naarmate er meer woekerwinstaandelen uit zullen worden gegeven, zal op de post loonkosten in het bedrijfsleven meer en meer bezuinigd worden t.b.v. het grote graaiwerk. Daar gaan we misschien nog wel hele enge praktijken in meemaken, voor zover niet reeds aanwezig. Het verhuizen van onze productiebedrijven naar lagelonenlanden is daar ook zo’n misselijk voorbeeld van. Het is niet dat er hier nou zoveel geld bij moet, [nou ja, de belastingen nekken ons wel, uiteraard] maar na verhuizing worden de aandeelhouders sneller rijk. De kosten van al die werklozen hier kunnen we dan gewoon afschuiven op de overheid; walgelijk!
Daarom ben ik ook uit ervaring op het punt van werkgelegenheid bij de overheid zoveel milder als wat u uitspreekt, mijnheer Rolf. Eigenlijk ben ik helemaal niet zo voor een kleine overheid [ook al deed ik eens onaardig tegen Karin] Op dat punt heb ik zelfs communistische ideeën. Maar ik ben zo vreselijk tegen onnodige en onnuttige koninkrijkjes bij de overheid. Heb ik ooit wel eens verteld dat ik eens op een managementcursus [van de overheid] leerde dat ze in België nog een ministerie van wederopbouw hadden? Ja, niet van WOII maar van WOI. Die zaten elkaar nog steeds bezig te houden.
Zelf heb ik 38 jaar bij de overheid gewerkt, met grote werkzekerheid. Heerlijk, dat veilige gevoel!! [voor waarschijnlijk een autist] Is dat nou zo schunnig? Bij een aannemer zou ik de helft meer kunnen verdienen, maar ik heb me nooit weg laten kopen. Is dat nou zo dom? Ik heb ook de grenzen van mijn vermogens leren kennen. En van wat echt belangrijk is in het leven.
En hier kom ik aan de kern van mijn betoog: werkzekerheid [voor wie een vak heeft geleerd is dat toch wel gelijk aan baanzekerheid, vind ik] is sociale zekerheid, is erkenning dat ook jij [nog] mee mag doen in de maatschappij en dat je er niet uitgesodemieterd wordt als er een manager [welke geen vak heeft geleerd, buiten slaven drijven] berekent dat de leeftijdsgroep van meneer Van Eerde toch nog goedkoper is.
Eén zo’n pest voor de maatschappij [ik heb de tijd nog meegemaakt dat ze nog uitgevonden moesten worden, dat was een 3 keer leukere tijd dan nu, en 5x zo productief!!] vond eens het begrip ‘demoveren’ uit; d.w.z. als je krachten af beginnen te nemen krijg je ook minder centen. Ach,ach, wat zijn we sociaal met elkaar. En dat zal nog beduidend erger worden, voorzegt de Bijbel
Ik zal jullie nog eens wat vertellen; ik heb hópies collega’s er uit gewerkt zien worden. Beste en heel bekwame kerels, welke te eerlijk waren naar de baas toe, of onbruikbaar voor rotspelletjes en zo. Ja, die mannen gingen met amper 50 jaar soms al vol doorbetaald naar huis. Dat kost de maatschappij natuurlijk handen vol geld, maar ik gunde ze dat. Natuurlijk hadden ze ergens wellicht een mankement, [hebben we allemaal] maar voor mij hadden ze nóóit ontslagen mogen worden, want bij de baas of de 384e wezenloze reorganisatie trof je veel meer onbekwaamheid aan!
Over ontslagstelsel gesproken: een goede vriend van mij zat bij het R-damse elektriciteitsbedrijf toen ik bij de bouwerij zat. Dat prachtige bedrijf werd geprivatiseerd, verkwanseld dus aan het grote geld. Toen die vriend Abram had gezien en dus wat duurder gegroeid was, economiseerde zijn baas hem er uit. [kansloos vrijwel op de arbeidsmarkt hoor] Zullen we weer gauw teruggaan naar de overheid met onze energiebedrijven?
Omdat hij inmiddels ook al 16 jaar trouwe ChristenUnie trekkersrolpolitiek op ons eiland had bedreven, wipte onze voorzitter hem onder het mom van verjonging en vervrouwing ook nog uit de politiek-met-raadszetelvergoeding.
Ach, ach wat zijn we sociaal met elkaar. En dat wordt nog erger, voorzegt onze Bijbel.
omdat dit artikel in het verlengde, verhevigde ligt van het artikel over de flexwerker, van dezelfde auteur, heb ik daar op dat topic ook nog een bijdrage geleverd.
dit ter attendering
@ Martin,
Interessant artikel om te lezen. Zelf ben ik in mijn dagelijkse leven full-time secretaris van een ondernemingsraad van een middelgroot bedrijf.
Allereerst zou ik graag het onderscheid willen maken in tijdelijke krachten, vaak consultants, die nodig zijn voor (specialistische) projecten en de uitzendkracht. De consultant wordt namelijk wel geschoold, sterker nog; datuit haalt hij zijn bestaansrecht.
De uitzendkracht daarintegen is er niet voor de carriere, maar voor het leveren van “handjes”. Ik breng dit wat generalistisch. Deze uitzendkrachten zijn in ons bedrijf niet goedkoper en ontvangen hetzelfde salaris als dat medewerkers in dienst van ons bedrijf ontvangen.
In het artikel pleit je voor een betere behandeling van de flexwerker ten koste van de personen in vaste dienst. Dat kan op zich geen doel zijn. Gelijke zaken moeten gelijk worden behandeld, maar daarvan is hier geen sprake.
Intussen prijst Nederland zich uit de markt voor met name eenvoudige arbeid. Internationalisering vereist een kostprijs die marktconform is en via offshoring en outsourcing zie je “operations” naar het buitenland vertrekken. Oost-europa levert hoge kwaliteit voor een kostprijs die 70% bedraagt van NL markt.
Beschermende wetgeving zoals wordt voorgesteld zorgt ervoor dat NL als vestigingsland zich volledig uit de markt prijst. Het is naïef te veronderstellen dat NL dit ongestraft zelfstandig nog kan regelen. Ongeacht de uitzendkracht moet het ontslagrecht in NL worden versoepeld om uberhaupt nog te kunnen meetellen in de komende 20 jaar.
@ben: Ook hier zou ik je willen uitdagen goed te lezen en op de inhoud te reageren. Je haalt er namelijk van alles bij.
Het denken in ‘baanzekerheid’ staat voor een baan voor het leven. Het fenomeen werkzekerheid is erop gericht dat werknemers als ze bijvoorbeeld als gevolg van een reorganisatie op straat komen te staan, voldoende geschoold en ontwikkeld zijn om te kunnen doorstromen op de arbeidsmarkt en de zekerheid houden dat ze in hun eigen inkomen en onderhoud kunnen voorzien. Mijn ervaring als vakbondsbestuurder is dat dit lang niet vanzelfsprekend is. Ik kom in de organisaties waar ik actief ben nog heel veel medewerkers tegen die bij een reorganisatie niet zomaar elders aan de slag kunnen omdat ze heel specifiek werk doen wat elders niet voorkomt. Het gaat dan vaak om werknemers met lange dienstverbanden en op gevorderde leeftijd. Het is dus belangrijk als werknemer aansluiting te houden bij de arbeidsmarkt, zodat je niet verrast wordt als je op straat komt te staan. Eén baan voor het leven komt praktisch niet meer voor.
Eens met veel van de inhoud van dit artikel (en de reactie van Bird) – alleen de aanleiding (eerste alinea) stelt de zaken wel minder serieus voor dan ze zijn.
Bedrijven moeten namelijk iets veel fundamentelers doen dan “vaste werknemers vervangen door uitzendkrachten”. Zoals Bird terecht aangeeft: uitzendkrachten zijn helemaal niet goedkoper.
Bedrijven staan voor een veel grotere uitdaging: het aanpassen van het verdienmodel op een snel veranderende wereld, terwijl de kaders (ontslagrecht?) niet snel genoeg meeveranderen.
Neem TNT Post: het beroep “postbode” heeft dezelfde toekomst als de stadsomroeper, de mijnwerker en de veenarbeider – kort gezegd: het fysiek door de bus drukken van versneden bomen wordt een bijbaantje en geen baan – maar wat doen vakbonden en politiek? Zij dwingen zelfs nieuwkomers op de markt in de stervende kaders van het oude business model (betalen obv contractloon ipv stuksprijs). Las hier vorige week een prima artikel over op Opunie! Het is dus geen kwestie van ‘vaste werknemers vervangen door uitzendkrachten’, maar herinrichting van het totale business model. Veel werk verschuift niet van vaste medewerker A naar flexwerker B, maar verandert of verdwijnt volledig. Belangrijker dan de vraag naar rechtsbescherming wordt dus de vraag hoe we ‘lifelong learning’ gaan vormgeven.
Een recent voorbeeld is KPN. Dankzij de WhatsApps van deze wereld is hun op verbruik gebaseerde verdienmodel in een vrije val terechtgekomen, en men heeft voorlopig geen antwoord behalve bot blokkeren van wat de klant wil (illegaal want in strijd met netneutraliteit – zie rechtszaak tussen Vodafone en Skype). Daarnaast hoopt men nog te besparen door backoffice-activiteiten te offshoren. Ook hier schreeuwt iedereen weer moord en brand over “graaiers”. En hoewel daar een kern van waarheid inzit, is ook hier protectionisme niet het antwoord. Het is niet toevallig dat het hardste protest richting KPN uit de PVV-hoek kwam.
Als personeel in bijv. India èn beter èn sneller èn goedkoper is – is het dan geen simpele kwestie van rechtvaardigheid dat zij het werk dan ook krijgen? Dezelfde vraag anders geformuleerd: vinden wij als christenen in de politiek “eigen arbeiders eerst” ècht een valide argument, zelfs wanneer die duurder en improductiever zijn?
Ik vrees dat Bird gelijk heeft: wij prijzen onszelf de markt uit, en de enige reactie van politiek en vakbonden lijkt te zijn dat men probeert de trein van de natuurlijke ontwikkeling wat bij te remmen en verworven rechten te behouden. Dit kabinet hervormt niet, maar de linkse oppositie (incl gedoogpartner) is nóg conservatiever.
Ik ben betrokken geweest bij offshoring naar India, en kan slechts bewondering hebben voor wat er in dat land wordt gepresteerd. BPO-bedrijven daar beginnen met simpele data entry werkzaamheden (en dat is geen uitbuiting – men verdient een ‘lower middle class’ salaris of hoger), maar zijn inmiddels al zo ver dat ze ook hoogkwalitatieve werkzaamheden kunnen overnemen. De eenvoudige werkzaamheden worden vanuit India weer doorgesluisd naar landen als Vietnam – maar zelfs naar Bulgarije.
Nederland is een diensteneconomie, en op de dienstenmarkt is van veel taken de noodzaak om die fysiek in Nederland uit te voeren niet erg groot. In landen als India begrijpt men dat, en daar emanciperen bedrijven zich in hoog tempo van datakloppers naar full-service BPO- en IT-leveranciers. Lifelong learning is alles, en brengt hen welvaart. Dat zouden wij vanuit het oogpunt van rechtvaardige internationale verhoudingen ook moeten toejuichen.
Als dat het speelveld is waarin wij concurreren, dan hebben onze politici en vakbondsbestuurders m.i. iets fundamentelers te doen dan op onze interne markt een beetje te schuiven tussen vaste en flexwerkers. Het huidige politieke klimaat waarin politici en vakbonden zich opwerpen als beschermengelen van werknemers richting grote boze bedrijven, is daarin funest. Ik zie uit naar de politici en vakbondsbestuurders die hun kiezers en leden eerlijk vertellen hoe laat het is, en dat er een grens is aan hoe lang we met protectionisme de geschiedenis nog kunnen vertragen.
@ Alex,
Het is niet de vraag of NL het moreel verplicht is werk naar India te offshoren als de prijs/kwaliteitverhouding daar aanzienlijk beter is. Dat verondersteld een keuze.
In deze globale markt is het een noodzaak om te overleven met een zo goedkoop mogelijke kostprijs. Arbeid emigreert dus naar dergelijke landen. In China zijn er meer mensen met een univeritaire opleiding dan de gehele beroepsbevolking van Amerika heb ik ergens gelezen. Dat zijn geen domme landen, hebben arbeiders discipline en maken meer uren.
Er is op den duur geen ander alternatief meer voorhanden dan offshoring.
Doordat het kabinet draalt met liberalisering van de arbeidsmarkt versnelt zij de noodzaak voor bedrijven om deze arbeid te emigreren. Het kan dan zo zijn dat Ben hierboven schrijft dat hij het mensen gunt dat ze met 50 jaar al doorbetaald thuis mogen zitten bij een arbeidsconflict, het bedrijfsleven kan zo sociaal niet zijn.
Ik ben veelvuldig betrokken bij reorganisaties en het is voor een ondernemingsraad lastig om positief te adviseren dat er honderden banen verloren gaan. De realiteit dwingt tot deze keuzes.
@Alex: Dit keer ben ik het nogal met je oneens. Om maar middenin je verhaal te beginnen; off-shoring naar India is ook heel erg vaak fout gegaan. Ik heb heel erg slechte ervaringen. En ook offshoring is tijdelijk zoals je zelf al aangeeft. Je ziet nu bijvoorbeeld binnen India een verschuiving van de bekende plaatsen als Mumbai naar een nieuwe plek als Combatoire. Over een paar jaar zijn de kosten in India vergelijkbaar met Nederland, zeker als je de extra overhead kosten en risico’s voor offshoring meeneemt. Blijven we dan maar alle goedkope gebieden aflopen? Een tiental jaren profiteren en dan weer naar de volgende? Is dat niet een soort nieuwe vorm van economisch kolonialisme? Persoonlijk denk ik dat dat het vaak is. Ondanks alle mooie woorden. Nee, offshoring is voor mij het gevolg van een structurele jacht op kostenverlaging, en dat wordt weer veroorzaakt door hebzucht en korte-termijn-denken van aandeelhouders en investeerders.
Je overdrijft nogal als het gaat om het nieuwe business model. Natuurlijk begint KPN met blokkeren totdat ze uitgevonden hebben hoe ze hun businessmodel moeten inrichten. De ontwikkelingen gaan zo snel, er is bijna geen bedrijf die daar direct en adequaat op kan inspelen. Apple wordt vaak genoemd als een speler die het nieuwe businessmodel snapt. Amehoela. Ze zijn gewoon slimmer, maar als er één bedrijf protectionistisch is, dan is het wel Apple.
De digitale wereld (mijn werkterrein) is niet meer, maar ook niet minder, dan een nieuw kanaal. Voor allerlei economische en niet-economische activiteiten. Sneller dan ieder ander kanaal dan we tot nu toe hadden, maar ondanks dat het mijn specialiteit is, heb ik nog niet één werkelijk nieuw businessmodel gezien op het internet. Het gaat nog steeds om kopen, verkopen en logistiek. Een nieuw bedrijf als Google haalt 95% van de omzet uit adverteren. Het enige nieuwe daaraan is dat het relevant adverteren is, maar het blijft gewoon adverteren. Het internet leent zich als snel medium voor het poneren van hypes als waarheden. Zo was het thuiswerken als je de specialisten van een paar jaar geleden had moeten geloven nu de standaard manier van werken geweest. Niet dus, en de nieuwste trend is nu weer meer bij elkaar zitten.
Een beetje protectionisme kan geen kwaad. Bijvoorbeeld om hoogwaardige kennis hier te houden. Maar ook om voldoende ongeschoolde arbeiders aan het werk te kunnen houden. Je denkt toch niet dat heel Nederland over een paar jaar hoog opgeleid is? Een normale maatschappij hoort alle soorten werk aan te kunnen bieden, omdat daar gewoon altijd behoefte aan zal zijn.
Uit de mond van een ondernemer misschien vreemd om te horen, maar het is goed dat er vakbonden zijn die af en toe tegenwicht bieden. Net zoals een bedrijf kapot gaat als er rondom de CEO alleen maar ja-knikkers zitten, moet er voortdurend tegenwicht zijn voor de plannen van de hard-core kapitalisten en vrije-markt denkers. Als mooi voorbeeld daarvan mijn held Lula. De enige president die ik ken die in staat is geweest om in een relatief korte periode een land als Brazilië fundamenteel te veranderen zodat het binnenkort de zevende economie ter wereld is. Die hebben daarvoor geen off-shoring nodig gehad en ze gaan India links en rechts inhalen.
Martin, op je andere topic ben ik nog even netjes op je tekst ingegaan, zie maar.
Hier boeit mij nu vooral de toekomst van onze arbeidsplaatsen in het licht van de ‘dorpsvorming’ van de wereld en wat daar over gezegd wordt door de schrijvers. Door Alex bijvoorbeeld:
‘Bedrijven staan voor een veel grotere uitdaging: het aanpassen van het verdienmodel op een snel veranderende wereld, terwijl de kaders (ontslagrecht?) niet snel genoeg mee veranderen.’
‘Als personeel in bijv. India èn beter èn sneller èn goedkoper is – is het dan geen simpele kwestie van rechtvaardigheid dat zij het werk dan ook krijgen? Dezelfde vraag anders geformuleerd: vinden wij als christenen in de politiek “eigen arbeiders eerst” ècht een valide argument, zelfs wanneer die duurder en improductiever zijn?’
Open vrije wereldeconomie? Zie maar dat jij ook overleeft door je, voor zolang het duurt, met jouw aangepaste kwaliteiten, op te laten kopen op de vrije wereldmarkt. Kan het liberaler? Krijgen we hier dan ook van die Afrikaanse toestanden?, zo vraag ik mij af. Op welk percentage zal dan de scheiding vallen tussen de geslaagde overwinnaars in hun appartementen en de krottenwijkers? Bij het huidige nog steeds oplopende belastingbeleid vrees ik trouwens voor een sunami van verliezers in ons land, in die mondiale concurrentiestrijd van arbeiders. En het personeel in India ís beter en sneller en goedkoper, zo weten we; intelligenter, minder decadent en armer gewend. [we kregen overigens ook al een brief van Woord en Daad dat ze de financiële adoptiekinderen in India af gaan bouwen, vanwege de kwaliteiten van de inwoners die de boel zelf wel overeind weten te krijgen.]
In mijn Bijbeltje weet ik trouwens van Paulus dat hij ergens aanbeveelt om de broeders in het geloof eerst of bovenal of zo te stellen. Maar dat zal wel bij vroeger gehoord hebben??
Ja, ondanks zijn ‘van datakloppers naar full-service BPO- en IT-leveranciers. Lifelong learning is alles’ en zo, zie ik die toekomst welke Alex beschrijft wel aankomen voor jullie. Ach, vanuit ons uitbuitende [koloniale en zo] verleden en onze nog steeds aanwezige VOC mentaliteit [een broek uit China voor een paar euro welke pas in het rek van de ‘konijnendijkmodemoskee’ bij ons in het dorp zo in prijs ontelbaar keer over de kop gaat] ach ja, citaat: ‘vanuit het oogpunt van rechtvaardige internationale verhoudingen ook toejuichen’, dat doe ik nog niet, maar begrijpen geloof ik al een klein beetje. En stiekem hoop ik dat het mijn tijd nog wel net zal uitdienen, met haar bijbehorende moderne [komt van mode, trendy af; meestal onder ziektes te rekenen, vind ik], ontslagstelsel.
Jammer van je beetje cynische manier van in de derde persoon over anderen schrijven, Ben. Nodigt niet echt uit tot gesprek.
Toch nog even (ook @Bird en Rolf) wat misverstaden wegnemen:
1) Ik bedoelde niet te zeggen dat het een ‘morele plicht’ is om zoveel mogelijk werk naar India te brengen. Dat zou redelijk dwaas zijn. Ik ben het alleen wel oneens met de mensen die het moreel verwerpelijk vinden om in Nederland banen te schrappen en die in India onder te brengen. Ik zie niet in wat er moreel hoogstaand aan is om consumenten te vragen structureel teveel te betalen voor diensten die ook goedkoper èn beter kunnen om zodoende de ‘eigen arbeiders eerst’-gedachte te kunnen financieren. Dat is echt PVV-gedachtengoed.
2) Ik stel marktwerking niet voor als iets geweldigs of nastrevenswaardigs, maar als een fact of life. We kunnen dan de hoofden in het zand steken en er een mening over hebben, of we kunnen onszelf de vraag stellen hoe het komt dat wij niet de productiviteit kunnen leveren van de BRIC-landen, of dat erg is, en waar we dan wèl goed in zijn.
@Alex: Nu ga je dingen doorelkaar halen. Met de arbeidsproductiviteit is in Nederland niks mis. Die is zelfs beter dan in heel veel andere landen. De arbeidskosten mogen hier hoger zijn, maar dat heeft niets met de productiviteit te maken. Ik zou ook wel eens een vergelijking willen zien tussen Nederland en India als het gaat om de totale projectkosten. Ik ben het zelf al meerdere keren tegen gekomen dat het total project in Nederland goedkoper kon. Het uurloon mag lager zijn in India, als ze er langer over doen dan makat het qua kosten nog niets uit.
Consumenten worden steeds bewuster. Ze zijn bijvoorbeeld bereid om meer te betalen voor een duurzaam product of een stukje biologisch vlees. Zo zullen ze ook steeds meer bereid zijn om ietsje meer te betalen voor een product van nederlandse bodem. Als de consument dat zelf wil en als een leverancier zich op die manier positioneert is daar niets mis mee.
Als je als land bepaalde soorten werk laat wegvloeien heeft dat belangrijke consequenties; hogere werkloosheid met als als gevolg hogere overheidsuitgaven en maatschappelijke onrust. Ik kan me goed voorstellen dat een regering daarin bepaalde afwegingen maakt. Of zijn al die werkgevers bereid om hogere premies te gaan betalen omdat hun keuzes een hogere werkloosheid tot gevolg hebben? Waarschijnlijk niet. Ze willen wel de lagere kosten, maar laten de rest van de maatschappij opdraaien voor de gevolgen en strijken vervolgens hun bonussen op.
Het getuigt ook van weinig historisch besef om op deze manier te denken. Je noemt de veenarbeiders; ik kan je een prachtig boek aanbevelen, één van de meesterwerken uit de nederlandse literatuur: ‘Stiefmoeder Aarde’ van Theun de Vries. Ik heb dat pas nog weer eens ademloos gelezen en besefte daardoor weer hoe slecht het is om de vrije markt gewoon maar zijn gang te laten gaan. Natuurlijk kun je het niet tegenhoudem dat hoeft ook niet, maar je mag de maatschappelijke consequenties nooit negeren. In de tijd van het boek waren het de communisten en socialisten die daar als enige oog voor hadden. Die rol vervult nu inderdaad de PVV. Ik ben geen PVV-er, net zoals ik geen communist of socialist ben, maar ik begrijp wel dat als je maatschappelijk onrust negeert of afdoet met uitspraken als “het is een fact of life” en je daarmee ontdoet van elke verantwoordelijkheid, je daarmee ruimte geeft aan partijen die daar wel oog voor hebben. Opkomen voor eigen arbeiders is een prima streven. Iedere maatschappij heeft de plicht om te streven naar werk voor iedereen in iedere sociale klasse en voor ieder opleidingsniveau.
@ Rolf,
Ik ben erg benieuwd naar jouw onderbouwing dat de arbeidsproductiviteit in Nederland meestal hoger is dan in andere landen. Nederland scoort goed als we meten naar gewerkt uur. Maar kijken we naar de productiviteit per Fte dan scoren we aanzienlijk lager. De korte werkweken, lange vakanties en lage arbeidsparticipatie doen ons de das om.
India is vaak goedkoper om twee redenen: de arbeidskosten zijn structureel lager (ook na implementatie van het project) en de migratie van arbeid wordt vaak gecombineerd met een verdere automatisering, waardoor er een additionele bezuiniging wordt gerealiseerd. Een groot deel van de projectkosten bij offshoring is vaak de ontslagvergoedingen. Dat is dus op te vangen in een businesscase te maken van het project.
Het consumentenbewustzijn is leuk bedacht, maar de praktijk leert dat de consument zo niet in elkaar steekt. Er wordt niet massaal meer betaald voor biologisch vlees, Phillips is zijn positie als marktleider op TV al jaren kwijt en met vakantie vertrekken we massaal de grens over.
Dan jouw analyse van de kosten voor ondernemingen. Ondernemingen denken global tegenwoordig. De maatschappelijke schade die men aanricht wordt gedekt door de belastingen en premies. Als die te hoog worden, dan verhuizen ze gewoon. Barclay’s spreekt over een emigratie naar USA en HSBC denk na over verhuizing naar Hong Kong, mocht de UK-regering besluiten de regide maatregelen voor banken door te zetten. Om activiteiten aan te trekken en zodoende werkgelegenheid te creëren moet je de kosten niet direct op het bedrijfsleven afwentelen. Nieuwe bedrijven komen niet, en bestaande vertrekken. De hefboom wordt dan alleen maar groter.
De vrije markt doet altijd zijn werking, ook als je subsidies verstrekt. De Staats Mijnen zijn al tientallen jaren geleden opgedoekt. In Engeland heeft dit zowat een burgeroorlog opgeleverd, omdat dit besluit te lang vooruit werd geschoven. Je kunt hooguit de ergste uitslagen van de marktwerking dempen door beleid, maar het in zijn geheel tegenhouden is onmogelijk. Daarnaast wordt het alleen maar lastiger.
Globalisering van de economie gaat gepaart met emotieloos handelen van de massa. De ratio van het eigenbelang regeert. Een versoepeling van het ontslagbeleid is noodzakelijk om onze internationale positie overeind te houden, laat staan verbeteren.
Het recht op arbeid (Art 19 Gw) is een Sociaal Grondrecht en verdient verdediging door de regering. Het is kortzichtig om dit te regelen via behoud van beschermingsconstructies. Het zou beter zijn om de omstandigheden voor vestiging en groei te optimaliseren en de markt verder zijn werk te laten doen. Daarbij staan de kansen van het individu voorop.
@bird: Beter lezen. Ik heb het nergens over beschermingsconstructies en subsides. Je verhaal over productiviteit rammelt ook. De dingen die jij noemt verhogen de kosten van arbeid, maar niet de productiviteit an sich.
Het consumenten bewustzijn is aan het veranderen. Als marketeer heb ik inzicht in veel statistische informatie en ik kan je zeggen dat er een verschuiving gaat plaatsvinden. Prijs is niet meer het enige. Natuurlijk denkt nog niet iedereen zo, maar de trend is onmiskenbaar ingezet.
Alleen globale ondernemingen denken globaal. En veel van die bedrijven dreigen erop los en zetten de lobby in. Poot stijf houden zou ik zeggen. En dan wil ik nog wel eens zien wie het ook echt doet.
Maar van het versoepelen van het ontslagbeleid ben ik een voorstander hoor; zie mijn eerste bijdrage waarin ik dat al aangeef. Met de overheid voorop dan wel te verstaan.
@ Rolf,
Met alle genoegen heb ik het nogmaals gelezen. Je spreekt inderdaad niet over subsidies en beschermingsconstructies. Echter, als je de vrije markt niet zijn werk wil laten doen (voorbeeld veenarbeiders) zou ik niet weten hoe je dat anders moet doen dan het verstrekken van subsidies en het opwerpen van beschermingsconstructies. Vandaar de vrije vertaling.
Arbeidsproductiviteit wordt uitgedrukt in hoeveelheid product gedeeld over een eenheid arbeider. Je kunt niet ontkennen dat veel vakantiedagen, korte werkweken en lage arbeidsparticipatie hierop negatief van invloed zijn. Het netto aantal gewerkte uren als basis gebruiken voor de berekening van de arbeidsproductiviteit is niet reeel. Mijn berekening gaat uit van een Fte.
Interessant dat je aangeeft dat het consumentengedrag aan het veranderen is. Je schrijft dat doordat de consument bereid is meer te betalen voor biologisch vlees, ze ook meer bereid zullen zijn om artikelen van Nederlandse bodem te kopen. Als marketeer hoef ik je niet uit te leggen dat het een niet vloeit uit het ander en dat biologisch vlees naar een andere emotie appeleert dan goederen van eigen bodem.
Daarnaast: wat is eigen bodem? Is een Phillips TV nog wel uit Nederland? Zit operations van ABN AMRO nog wel in Nederland of toch ook in India? Is het call-centre van bedrijf X niet gewoon uit Zuid-Afrika? Waarom bestelt half Nederland bij Amazon.com zijn cd’s, dvd’s en boeken?
Het is een misvatting dat alleen global-companies global denken. Vele kleine bedrijven kopen ook goedkoop in via China of India. Vrienden van mij hebben een restaurant. Gehele inrichting in Roemenië gemaakt, besteld bij een Nederlandse ontwerper. De economie is niet wat je om je heen ziet, maar gaat veel internationaler.
Eenzijdig de poot stijf houden klinkt stoer, maar is bijzonder onverstandig. Nederland weet als geen ander hoe belangrijk buitenland is. Juist omdat we zo’n klein land zijn is er dus veel buitenland om rekening mee te houden.
Kortom; ik denk dat ik goed heb gelezen en weldoordacht heb gereageerd. Zelfs na jouw uiteenzetting heb je me (nog) niet kunnen overtuigen. Maar ik sta ervoor open!
@Alex, sorry als ik iets schreef dat onaardig naar jouw persoon toe was. Dat was dan niet als zodanig bedoeld hoor. Ik vind zelfs dat ik onaardig was naar Martin toe, door te zeggen dat jouw bijdrage mij meer boeide. Die was voor mij nogal leerzaam. Op die ene voor mij onvertaalbare regel na, welke ik dan even noem, vanwege het signaal naar jou toe: ‘let op, er zitten ook simpele mensen bij de ChristenUnie hoor!’
Verder erger ik mij zelf altijd aan mensen, welke de persoon i.p.v. zijn stelling aanvallen, wat op het gewone forum veel te vaak gebeurt. Mocht ik dat dus zelf ook doen, wijs a.u.b. onverwijld de schuldige zin aan en ik corrigeer hem per omgaande.
Voorts vind ik wel dat ik mij keerde tegen de gevolgen van de mondiale ontwikkelingen welke jij schetste, voor zover die naar een keiharde, m.i. liberale sfeer leiden, van – wat mijn jongens mij dan altijd toeroepen – : only the strongest will survive. [ik hen vroeger ook]
Weet je, ik wil graag bijdragen aan een warm kloppend hart voor de zwakkeren bij de ChristenUnie.
Niet voor de parasieten, [waarvan Adriaan Hoogendoorn dan zegt dat we daar God maar over moeten laten oordelen], ook al stemmen die hoofdzakelijk links. Als ik in mijn kippenhok aanstonds niet weer driftig met de flitspuit zwaai tegen de parasieten, gaat dat veel slachtoffers vergen, vooral onder de zwakkeren. Dat vergeten er te veel bij die lieve ChristenUnie, vind ik.
Maar op een houding van ‘ieder voor zich en God voor ons allen’ zullen we in de eeuwigheid m.i. net zo hard afgerekend worden als die rijke man, waar de Here Jezus over vertelde, welke de arme Lazarus voor zijn deur liet kreperen. Die sfeer wordt het gevolg van de voorstellen van Martin, vind ik. En die sfeer zie ik in mijn angsten als voorland, bij de mondialisering van het arbeidspotentieel waaruit de bikkelharde commercie straks zijn loonslaven kan selecteren.
Ook bij de overheid heb ik zoveel mensonvriendelijke behandeling van goedwillende mensen met net wat minder capaciteiten meegemaakt. Outplacement met oprotpremie ging ook zeer moeilijk bij zulke lui, zoals iemand hier in zijn dagelijks werk ook ervaart. Niet voor niets noemde ik wat voorvallen van kwetsbaren in m’n eerdere bijdrage. [zondag krijg ik ook een vriend (ex-collega) langs, welke slachtoffer van ‘het systeem’ werd].
Juist bij de overheid [waar toch met geld gesmeten wordt] en géén winst hoeft te worden gemaakt, zouden de zwakkeren onder ons zich veiliger moeten kunnen blijven voelen binnen de sociale ontslagbescherming. Daarom ook is het leukste werk dat ik ooit heb mogen maken, die knots [800 mensen] van een sociale werkplaats, waar ze een half jaar voor de oplevering al met zijn allen kwamen ‘wonen’, omdat ze er elders uit moesten. [de aannemer deed wel een beetje moeilijk uiteraard, maar met een emmer vol goeie wil, werd het een prachtige tijd!!, waarin aan mij de schone taak elkeen te geven wat hem toekwam. Leuk als je eerlijk mag en kunt zijn!!]
Wie riep hier ook al weer aangaande dat gemakkelijke [moderne] ontslag zo hard: ‘ja ja, vooral bij de overheid’? Laten we mensen liever thuis met een uitkering hangen [en nu al de jonge vinexwijken ‘over de huizen jagen’ met hun vervelingsgeklier] dan ze aan een beschermde baan bij de overheid helpen? En wat is er nou leuker dan een reguliere baan te hebben, zoals Rutte ook voor velen van het driemaal doorgeslagen aantal wajongeren wil?
En zullen we matig zijn met het particuliere bedrijfsleven [vooral internationaal in bezit van de g.g. (grote graaiers), vroeger ‘het kapitaal’ genoemd] voor ons politieke karretje te willen spannen? Een beetje realiteitszin is niet slecht hoor.
Tot slot nog even naar Martin toe: Het vaak in je leven van werk moeten veranderen, zal voor een álgemeen hoog opgeleid iemand wellicht flexibel moeten kunnen, [de computer bij de ene baas verschilt niet zo veel van die bij de andere]. Maar voor mensen als ikzelf vind ik het een misselijke kapitaalvernietiging als ze hun vak uitmoeten. [ik heb lbo, mbo en hbo bouwen, plus 12-15 jaar bouwgerichte studiefunctie] Het aanbod om management te gaan doen, kon voor mij geen groter verlies van kennisgebruik inhouden, weshalve ik het ook af sloeg. [ook vind ik bouwkunde leuker dan personeel ‘opnaaien’]. Mijn directeur bouwkunde was ooit biochemist; [maakte ik graag bouwalchemist van], erg in de mode zulke ‘soepele switches’. Omdat ik niet voor het vak bij hem terecht kon [oké, dat went wel] wendde ik hem maar aan voor bevordering, wat wél werkte
@bird: Dat de helft van Nederland bij amazon koopt lijkt me wat overdreven
De statistieken laten toch vooral marktplaats, bol.com en wehkamp zien. Maar ik snap je punt wel. Ook je voorbeeld van de restaurant inrichting begrijp ik. Mijn relatiegeschenken komen ook allemaal uit Azië. Ik pleit ook niet voor een overheid die op een kunstmatige manier de markt wil beïnvloeden. Wel pleit ik voor een overheid die zich gedraagt als een goede marktmeester of scheidrechter. Uiteraard moet dat in de internationale context. Maar er is nog genoeg ruimte om als land op onderdelen je eigen beleid te voeren. Ik kom veel in Zwitserland; een land dat erg ‘global’ denkt en handelt. Tegelijkertijd past het een aantal interessante protectionistische maatregelen toe, bijvoorbeeld op het gebied van voedselproductie, die de bevolking daar begrijpt, accepteert en ook wel waardeert.
Verder leg ik geen causaal verband tussen de bereidheid om voor een biologisch stukje vlees meer te betalen en de bereidheid om voor producten van nederlandse bodem meer te betalen. Ik zeg alleen dat beide dingen in een trend passen.
De overheid zou bijvoorbeeld bedrijven kunnen dwingen om op een verpaking te vermelden dat voor de productie van deze ham de levende varkens (in erbarmelijke omstandigheden) naar italië zijn getransporteerd om als ham terug te keren. Dat is een gevolg van de vrije markt, maar ik ben ervan overtuigd dat zo’n vermelding op de verpakking het gedrag van een deel van de consument kan beïnvloeden. Vraag en aanbod is mooi, maar graag op basis van volledige informatie en dat kan de overheid afdwingen. Zo zijn er veel meer maatregelen te bedenken die vervolgens de consument de vrije keuze laat en de marktwerking ook ongemoeid laat.
Misschien moet je ook eens kijken naar het aantal vrije dagen, feestdagen, festivals, etc. in India, dat zijn er meer dan je denkt
@Rolf, Bird,
Goede aanvullingen. Als ik het heb over productiviteit, dan bedoel ik inderdaad per Fte. Daarnaast gaat offshoring inderdaad vaak gepaard met een nieuwe automatiseringsimpuls -de slimmere BPO-partners leveren beide.
Rolf – je hebt gelijk als je zegt dat dit niet voor alle activiteiten geldt. Als de totale business case niet uit kan, moet je het ook niet doen, en heb je misschien wel een activiteit gevonden waarvan het wèl toegevoegde waarde (of in elk geval geen nadeel) heeft om die in NL te doen. Prima, en graag zelfs.
Mijn punt was vooral dat we dát soort werk moeten blijven zoeken en ontwikkelen. “Recht op arbeid” (art. 19) is een mooi en belangrijk principe, maar kun je alleen vormgeven door je blijvend te ontwikkelen. Protectionisme klinkt stoer (“wij politici zullen de marktwerking wel eens keren”), maar maakt niets waar. Fijn dat de politici Sandd/Selektmail nog richting contractloon willen dwingen, maar tegen de tijd dat dit is ingericht, is de markt allang zover geërodeerd door de digitalisering dat er überhaupt nog maar op twee dagen in de week papier door de bus wordt gedrukt. En al die postbodes worden intussen zoetgehouden met de illusie dat de overheid een contract met veilige voorwaarden gaat regelen. Wie sociaal wil zijn en voor postbodes het “recht op arbeid” wil invullen, schoolt ze vandaag nog om.
Uiteindelijk is de klant wel koning. Als wij geen bedrukt papier meer van A naar B sturen, is er geen postmarkt. Als KPN botweg de netneutraliteit wil doorbreken om apps die concurreren met hun SMS-melkkoe te blokkeren, dan moet de overheid ingrijpen: per kB betalen prima, maar een kB verkeer via WhatsApp mag nooit duurder zijn dan diezelfde kB verkeer naar een website. Dat heet goed marktmeesterschap, en de klant mag niet de dupe worden van het feit dat een telco pas in februari wakker wordt voor zijn concurrentie.
Het boek van Theun de Vries ken ik, en de geschiedenis van het veen ken ik van dichtbij: mijn familie werkte in de jaren ’30 in het veen, trok daarna naar de mijnen en zocht toen de mijnen sloten weer iets nieuws. Wat we tegenwoordig ‘employability’ noemen, deden de mensen destijds ook al: het accepteren van de markt als ‘fact of life’ en zich erop aanpassen. In een land waar de overheid uitstervende beroepen nog een paar jaar probeert te rekken en tegelijk de aardbeien staan te rotten op het veld omdat onze werklozen het werk niet passend vinden en de Roemenen en Bulgaren het niet mogen doen, mag dat volgens mij best eens opnieuw gezegd worden.
@Ben, ik denk dat ik je verkeerd begrepen heb. Ik kreeg de indruk dat jouw citaten uit mijn post cynisch waren bedoeld. Excuses voor mijn reactie als dat niet zo was.
@ Rolf en Alex,
Volgens mij zijn we het allemaal meer met elkaar eens, dan dat onze ellenlange epistels zouden vermoeden. Het zal een onderwerp zijn dat ons ligt.
Real brain power on display. Tahkns for that answer!
kN6BoW , [url=http://hasliemtmkup.com/]hasliemtmkup[/url], [link=http://byejggdhcvfe.com/]byejggdhcvfe[/link], http://lpvpditlmjjb.com/
Ja, als dit onderwerp niet inmiddels in de vergetelheid is beland, zal Martin wel weer zeggen dat ik er van alles bijhaal. Wat natuurlijk helemaal waar is, om aan te tonen dat zijn voorstellen nog niet het hoogste niveau van wijsheid bereikt hebben. Wat ik wél heel verstandige taal vind en ik helemaal herkende als van iemand die het snapt, plof ik hier zonder verder commentaar onder, omdat het stuk gewoon oerduidelijk is en ik het zelf zo ook graag gezegd zou willen hebben. Het is van de hand van de ook inmiddels grijze BNer Henk Spaan en uit een column in ons streekkrantje:
Citaat: ‘Laten we het vandaag hebben over de service van de KPN, opvolger van de PTT en symptoom van de ziekte die privati¬sering heel. Er moeten weer eens vijfduizend mensen uit bij de KPN omdat er nog altijd aandelen KPN worden verhandeld en er dus nog steeds aandeelhouders zijn die tevreden moeten worden gesteld. Zoals bekend kun je een aandeelhouder niet blijer maken dan met het kwaad dat ontslagronde heet. Ik ben verre van een verstokte socialist maar ik prefereer het mopperen op de trage en nutteloze beambten van een staats¬bedrijf, dekmantel voor verborgen werkeloosheid, boven de balieloze, gestroomlijnde virtuele nutsbedrijven van vandaag. Je kunt je afvragen wat op den duur goedkoper is: een langzame, tevreden ambtenaar in functie, of een werkeloze kankerpit op weg naar een maagzweer en tot zijn dood een naam op een wachtlijst in de zorg.’
YJdyPr , [url=http://fafveammgnzw.com/]fafveammgnzw[/url], [link=http://qlijaixecvdg.com/]qlijaixecvdg[/link], http://nsqhdwmzggqu.com/
@Rolf: arbeidsproductiviteit heeft alles met arbeid en dus met kosten voor arbeid te maken maar ook met de kosten voor kapitaalgebruik. De arbeidskosten zijn kosten voor loon, wage in het engels (w).
Y = w.L + r.K
Waarde van de totale productie is de som van het product van arbeidsloon (w) en aantal arbeidsuren (L) én het product van kapitaalkosten (r) en hoeveelheid kapitaal (K).
w = [Y-r.k] / L
w = Y/L – r.K/L
Loon is het verschil tussen de arbeidsproductiviteit en het product van rente en de kapitaal-tot-arbeid-ratio
omdat r = a.Y/K met a voor deel totale productie uitgekeerd aan de kapitaalverstrekkers wordt na substitueren van r
w = Y/L – a.Y/L
w = (1-a).Y/L
Zoals je ziet heeft loon alles te maken met arbeidsproductiviteit.