Sinds enige tijd lijkt er discussie te sluimeren over ‘de koers’ van de ChristenUnie. De tegenvallende uitslagen van laatste verkiezingen worden door sommigen geweten aan het feit dat de ChristenUnie ‘te links’ is geworden voor de ‘meer rechtse achterban’. Nu ben ik altijd voorstander van discussie en meningsvorming. Maar van een links-rechtsdebat over de ChristenUnie verwacht ik niets constructiefs; integendeel, het is een type debat waartoe de ChristenUnie zich niet toe moet laten verleiden. Een intern links-rechtsdebat kan de partij alleen maar schade berokkenen.
Om te beginnen moet een etiket als ‘te links’ of ‘te rechts’ principieel irrelevant zijn voor de ChristenUnie. Een aloude en misschien wat sleetse waarheid, maar daardoor niet minder waar: vrijheid en gelijkheid (solidariteit) zijn beide geseculariseerde idealen van een christelijk-filosofische oorsprong. In het evangelie zijn deze idealen onlosmakelijk verbonden en vullen ze elkaar aan. Het zou daarom juist voor de ChristenUnie een filosofische misstap zijn om ze intern tegen elkaar uit te spelen.
In de tweede plaats haal je met het (verder) voeren van interne discussie langs linkse en rechtse lijnen ook de negatieve effecten van links-rechtsdebatten binnen. Zulke debatten dreigen snel te leiden tot polarisatie en verdeeldheid, simplificatie en verlies aan nuance en stempels en stigma´s op personen ten faveure van het eigen standpunt. Dit zijn ervaringen van een politicus uit een stad met een brisante politieke cultuur, maar ik signaleer sommige van deze verschijnselen ook nu al in het intern sluimerende debat. Ruttes ‘Rooie Rouvoet’ is een provocatie van de buitenwacht. Maar de blog over ‘de Slobbertrui’ van mijn overigens gewaarde collega een voorbeeld hoe we het dus niet moeten willen. Afgezien van de op de persoon gerichte titel, kun je met stempels als ‘maakbaarheidsgeloof’ iedere politieke ambitie stigmatiseren als linksig. Even goed kun je ieder voornemen tot dereguleren als rechtse kille ‘hands-offpolicy’ wegzetten. Inhoudelijk brengen zulke etiketten ons niets verder; links-rechtsdenken prikkelt tot het gebruik van slogans en leidt tot een verlies aan inhoudelijke diepgang. Veel actuele vraagstukken zijn nu eenmaal te gecompliceerd om met of een links of een rechts dogma te beslechten. Als een meisje van twaalf bevalt als gevolg van incest, terwijl het gezin ‘in beeld’ was van overheidsinstanties, dan roept dat indringende vragen op over het te voeren beleid. Noties als ‘eigen verantwoordelijkheid’, de onwenselijkheid van ‘maakbaarheidsdenken’ of zelfs ‘soevereiniteit in eigen kring’ moeten hierbij allen een rol spelen, maar zijn tegelijkertijd allen eenzijdig. Laat de ChristenUnie er profijt van trekken linkse en rechts dogma’s haar niet hinderen om naar optimale antwoorden te zoeken. Zo bleek het makkelijk om André Rouvoet als Jeugd- en Gezinsminister etiketten van ‘betutteling’ en ‘achter de voordeur’ op te plakken, maar deze kritiek werd nooit echt concreet. Zoals in het voorbeeld hiervoor blijkt, blijken linkse en rechtse stellingen te worden verlaten zodra een discussie inhoudelijk de diepte in gaat.
Mijn derde reden om verre te blijven van een links-rechtsdebat is verbonden met het voorgaande: door zich het links-rechts spectrum binnen te laten lokken, verspeelt de ChristenUnie iets van haar unieke en verademende aantrekkelijkheid: politici die passie met nuance verbinden, die een bepaalde onafhankelijkheid en afstand tot de waan van de dag weten uit te stralen en die een vredestichtende rol in politieke organen kunnen vervullen. Door zich niet in een van de traditionele kampen te nestelen, is het voor politici makkelijker niet mee te doen met politieke spelletjes en moddergooien richting ‘het andere kamp’. Voor politici die in het politieke handwerk iets van het evangelie zichtbaar willen maken, is het een zegen om boven zulk kampdenken te kunnen staan.
Is dit alles een pleidooi om geen interne discussie meer te voeren? Natuurlijk niet. Er kunnen goede redenen zijn om aan de inhoudelijke koers van de ChristenUnie sleutelen. Maar dan per thema, concreet, op de inhoud en enkel vanuit christelijk geïnspireerd gedachtegoed. Om de ChristenUnie minder gevoelig te maken voor linkse rechtse etiketten van buitenaf is het zaak om misschien wel meer dan ooit te investeren in eigen visievorming vanuit het WI. De ChristenUnie heeft niet op ieder thema een duidelijk onderscheidend gedachtegoed. De woning- en arbeidsmarkt, ons macrofinanciële stelsel, internationale betrekkingen: actuele maatschappelijke thema’s waarop het ChristenUnie-profiel wat mij betreft meer eigenheid moet ontwikkelen. Zonder dat is het soms te verleidelijk om inhoudelijk leentjebuur te spelen bij links of rechts. Intern kan een dergelijke stellingname weer ervaren als een linkse of rechts keuze. Linkse en rechtse etiketten van de buitenwacht zullen er altijd blijven. Maar voor de ChristenUnie intern is het links-rechts debat een giftige appel waar we vriendelijk voor moeten blijven bedanken.
@ Guido,
De politiek is er voor het maken van keuzes. De euro kan maar één keer worden uitgegeven, zelfs bij een overheid. In het beleid zit dus een visie die gebaseerd is op idealen. Die idealen lagen in de tijd van de verzuiling wat makkelijker dan in de huidige markt om de kiezer.
Wat ik hierboven lees is wat je allemaal niet wilt. Je maakt hierboven geen keuze voor wat je wel wilt. Je houdt het op thema’s, onderscheidend gedachtengoed en profiel. Prachtige containerbegrippen, maar daarachter moet wel inhoud zitten. Dat zijn dus keuzes! Wat willen we wel en wat niet! Wat de een als maakbaarheidsgedachte ziet, ziet de ander als de bescherming van de overheid. Zolang democratie uiteindelijk uitmondt in voor-of-tegen een besluit en bij verkiezingen in slechts één stem alles moet samenkomen wat er in 4 jaar moet gebeuren, ontkom je niet aan clusteringen, hokjesvorming en etikketering.
Daarnaast heeft de CU een grote fout gemaakt door in het kabinet te gaan zitten. Vroeger was de CU de Christelijke partij die de C inhoud gaf door principieel te blijven. De achterban van de CU was net als de mensen op het plein in Egypte één door wat hen samenbracht. Je stemde CU, omdat jouw Christelijke waarden niet werden verkwanseld, gelijk het CDA.
Kabinetdeelname heeft geleerd dat de CU gelijk het CDA de C en de ethische thema’s overboord kan zetten voor macht, pluche en de ijdele aandacht in de media. Dan ineens wordt de koers niet langer bepaald door de bindende factoren van vroeger. Die zijn gelijk het CDA verkwanseld. In Egypte is wat hen bond ook weggevallen. De president is weg. En ineens blijkt dat men op alle andere thema’s niet zo gelijkgestemd is als op de onderwerpen die hen naar het plein brachten.
Nu de verbroedering plaatsmaakt voor stromingen, nu blijkt dat de C niet voor iedereen gelijk is, nu moet men op andere thema’s meer gaan scoren. En dat is onmogelijk. Pensioenvraagstukken, de huizenmarkt en de arbeidsmarkt zijn niet de thema’s waar de CU op de C kan scoren, maar die er wel toe doen de komende tijd. Dus moeten er keuzes worden gemaakt.
Je kunt dus geen politieke partij zijn zonder keuzes te maken waar je voor staat en waar je voor gaat. Maar een politieke partij moet vooral weten wat hun achterban bindt. Waarom stemt de een CU en de ander PVV? In alle discussies op Opunie (ik volg er een aantal) constateer ik verdeeldheid over wat de CU bindt, omdat wat bond is weggevallen. De ander waartegen gestreden is alle jaren is men zelf verworden. Het sterke principiële imago is weg, wat rest zijn de puinhopen van verdeeldheid. Dat zijn geen fundamenten om op te bouwen!
De CU terug als pricipiële partij dan maar? Een priester die openlijk het celibaat schendt kan weer celibatair gaan leven, maar slechts zijn geloof behouden, maar zijn roeping gemist
Wat is er verkeerd aan een links-rechts discussie?
Het lijkt dat deze discussie staat voor hoe groot de overheid moet zijn. Dit is wel heel magere discussie. Links staat voor mij voor sociaal met een redelijk vangnet en Rechts staat voor mij voor het Geld, het recht van de sterkste. Rechts heeft dus niets met rechtvaardigheid te maken.
Een links-rechts discussie is alleen relevant als men eerst exact duidt van Links is en wat Rechts en dat een ieder die deze discussie aangaat hetzelfde bedoeld.
Ik hoorde Arie dat we niet links of rechts zijn maar Christelijk, perfect. Maar wat is Christelijk? Dit lijkt een domme vraag maar geef eens antwoord! Wij hebben zoveel verschillende stromingen dat het best wel een uitdaging is om dit begrip te vangen en daarmee uit eigen kracht de ChristenUnie op te bouwen.
Christelijk staat voor mij voor verbondenheid met God, saamhorigheid, en apart van het wereldse. Dit houdt ook in dat je moet vechten tegen onrecht.
De politieke vertaling hiervan is een bijzondere uitdaging. Ik zou zeggen dat je moet streven naar een rechtvaardige liefdevolle wereld.
Hier past een overheid bij die mensen activeert zichzelf te helpen, mensen beschermt tegen onrechtvaardigheden en tegen grote machten.
@ Dave,
Als rechts staat voor geld en het recht van de sterkste, dan ben ik graag een VVD-er, maar ben daarmee niet rechts. Dan is iedereen links! Ik voel me verantwoordelijk voor de zieken- en ouderenzorg en dat kinderen scholing krijgen. Maar ik ga geen belasting betalen om een bankje in het park te plaatsen van 30.000 euro (Powned) of voor 100.000 euro een feestje te geven ter opening van een snelweg. Ik heb niks met directeuren van ontwikkelingsfondsen die met gouden handdrukken van tonnen de puinhopen rokend achterlaten. Maar geen stad is zo lang door linkse politici bestuurd dan Amsterdam, maar de armoede is nergens groter dan in A’dam. Dat is niet wat ik sociaal wil noemen. Als mensen een baan moeten accepteren als ze in de bijstand zitten, en dan blijkt dat minder mensen een uitkering aanvragen is dat strengere beleid geen misstand.
Het is niet sociaal om
Guido, ik wil hier graag een aantal punten tegenin brengen.
Ten eerste; links/rechts zijn normale begrippen, net als progressief/conservatief en andere aanduidingen waar op zichzelf geen waardeoordeel in zit. Ik begrijp de ophef over en de aversie tegen de discussie over die begrippen dan ook niet. Niet van jou, niet van Arie Slob of van wie dan ook in onze partij.
Ten tweede; Iedereen gebruikt de termen links/rechts; de media, de mensen op de straat, politici, etc. Het geeft gewoon een stukje duidelijkheid. Die termen niet willen gebruiken is bijna zoiets als niet accepteren dat de afstand tussen twee steden in kilometers wordt aangeduid.
Ten derde; links/rechts kan niet op ieder thema geplakt worden. Opkomen voor zwakken is geen links thema. Hooguit de manier waarop je dat doet en hoe je het betaalt. Milieu en duurzaamheid zijn ook allang geen linkse thema’s meer. Je pleidooi voor een discussie over thema’s is prima, dat sluit juist naadloos aan op de indeling links/rechts.
Ten vierde; niet links of rechts willen zijn is een prima streven, dat heet gewoon dat je een middenpartij bent. Bij D66 doen ze daar helemaal niet zo krampachtig over; waarom doen wij dat binnen de CU wel? Ik begrijp dat niet.
Ten vijfde; het verschil links/rechts komt vooral naar voren op sociaal-economische thema’s. En op die thema’s kun je gewoon met het partijprogramma in de hand en de politiek keuzes die de fractie de afgelopen jaren gemaakt heeft aantonen dat de CU naar links helt. De partij heeft vrijwel geen economische visie, stelt maatregelen voor die leiden tot een grote overheid en heeft geen aanadcht voor ondernemers. Vandaar dat er morgen een motie op het congres over dit onderwerp wordt ingediend. Kort gezegd komt het erop neer dat de CU beter weet hoe het geld wordt uitgegeven dan hoe het verdiend wordt. Daarom had onze partij in de afgelopen periode van economische crisis en bij de laatste TK verkiezingen die vooral over economische thema’s gingen geen duidelijke boodschap. En onze nieuwe partijleider blijft gewoon hard inzetten op alleen maar de sociale thema’s, onbegrijpelijk. Alsof een christen alleen daarover iets te zeggen zou hebben.
Deze discussie is dus geen giftige appel, maar hooguit voor sommigen een zure appel waar we doorheen moeten bijten. Want zodra de thema’s waarover jij een discussie wilt aan de orde komen zul je politieke keuzes moeten maken. Op die politieke keuzes kun je niet altijd één op één het etiket christelijk plakken, want dat zou betekenen dat alle christenen altijd tot dezelfde politieke keuzes zouden moeten komen en dat is dus niet zo. Dan komt de vraag op ons als christelijke partij af: “Wat vinden wij belangrijker, het samenbinden van een grote groep christenen op basis van een duidelijk christelijk profiel, of op basis van een bepaald politiek profiel?”. Je kunt als politieke partij uiteraard niet zonder een politiek profiel, maar dat kan volgens mij nooit te uitgesproken zijn ter linker- of rechterzijde als je eerst en vooral christelijk wilt zijn. Die discussie mag er zijn, ook zonder een taboe op de woorden links en rechts. Laten we daarover toch niet zo krampachtig zijn.
Dank Guido! Ik sta geheel achter je oproep. Het is geheel onbruikbaar om je af te vragen of de ChristenUnie te rechts of te links is geworden. Het gaat primair om de motivering van de politieke keuzes, en niet of dat in het linkse of rechtse profiel past.
Maar misschien kun je nog wel een keer verduidelijken op basis waarvan de keuzes moeten worden gemaakt, dat is voor enkele respondenten (en voor mij) nog niet geheel helder. Wat krijg je ervoor terug als je links en rechts laat liggen? Wat moet volgens jou dan wel bepalend voor de te maken keuzes, zonder populist te worden?
@Rolf (e.a.)
Het links-rechtsschema zoals dat door politicologen en journalisten doorgaans gebruikt wordt, heeft op verschillende terreinen verschillende betekenissen heeft. Voor mij is dat een extra reden om het links-rechtsdenken links te laten liggen. Als de CU zich vanuit haar christelijke inspiratie opkomt voor vluchtelingen, dan zegt dat niets over verdeling van lasten of over de gewenste omvang van de overheid. Ik zeg dus: bezin je als CU beslist over je koers en je profiel, maar per thema apart, vanuit de vraag wat christelijke waarden daar over zeggen. Als een verondersteld ‘rechts’ CU-standpunt op het ene thema (vb. visie op defensie) zou niet van invloed moeten zijn op de standpuntbepaling op een ander thema (vb. omvang rol van de overheid in bestrijding kindermishandeling). Leg je je totaalprofiel wel langs een linkse of rechtse maatstaf, dan ga je niet zuiver zulke discussies in, dan verlies je dus aan diepgang per thema.
Overigens: ook op de rol en omvang van de overheid hoef je wat mij betreft niet dogmatisch een lijn te trekken, maar mogen we per thema ons verstand blijven gebruiken en een op de specifieke aspecten van het thema gebaseerde visie ontwikkelen. Zo kan ik me voorstellen dat we in de bancaire sector toe zijn aan meer overheidsregulering, terwijl we op het gebied van welzijnsbeleid juist wat minder overheid kunnen voorstaan. Een dogma over grote (‘links’ ) of kleine (‘rechts’) overheid hindert ook hier om tot optimale visies te komen.
Terechte vraag is: wat zijn dan wel die christelijke waarden waarop de CU haar visie moet funderen? Basaal kun je zeggen dat je bij ieder thema moet afvragen wat het christelijke principe van naastenliefde, de mens geschapen als vrij en daarom verantwoordelijk, en de aarde als een bedoelde schepping van God betekenen voor politieke vraagstukken. Uit deze waaren vloeien natuurlijk meer concrete waarden voort. Een boekwerk waardig, maar ik volg met interesse het DVD (dienstbaarheid- vrijheid- duurzaamheid)-project van het WI, waarin christelijke waarden worden benoemd en actueel en relevant worden gemaakt. Dat is inclusief de christelijke notie dat de overheid is in het kunnen en mogen realiseren van het goede leven. Op verschillende beleidsterreinen zullen overigens verschillende christelijke waarden op de voorgrond treden.
Een-na-laatste zin te lezen als volgt:
Dat is inclusief de christelijke notie dat de overheid principieel beperkt is in het kunnen en mogen realiseren van het goede leven.
@Guido,
“Het links-rechtsschema zoals dat door politicologen en journalisten doorgaans gebruikt wordt, heeft op verschillende terreinen verschillende betekenissen heeft. Voor mij is dat een extra reden om het links-rechtsdenken links te laten liggen.”
Ik snap je redenering, maar dit is toch te simpel gesteld. Meestal worden twee ‘assen’ gebruikt: links-rechts en progressief-conservatief, waarbij langs de eerste as vooral je economische visie en je visie op de omvang van de overheid wordt gemeten, en langs de tweede vooral je medisch-ethische standpunten, duurzaamheid, etc.
En dan heeft Rolf gelijk: als je (zoals jij voorstelt) per thema kijkt, en je beperkt je tot de thema’s die op de links-rechts as worden gemeten, dan heeft de CU zich vooral links gepositioneerd: weinig visie op de economie, en veel maatregelen in het verkiezingsprogramma die per saldo een grotere overheid opleveren. Ik snap niet waarom het zo ingewikkeld is om dat gewoon toe te geven.
Bij sommige CU’ers zie ik een bijna ouderwetse karikatuur van wat ‘links’ en ‘rechts’ is: zo noemde Joël Voordewind deze week op Twitter het opkomen voor ongeboren leven “rechts”, en het opkomen tegen kinderarbeid “links”. Daar snap ik dus niets van: de abortus-discussie zit op de andere as (progr/cons), en het is een joekel van een vooroordeel dat alleen economisch ‘linkse’ mensen tegen kinderarbeid zouden zijn. Alsof ‘economisch rechts’ gelijk staat aan ‘ongelimiteerde winst, desnoods ten koste van kinderen’.
Het is precies dit soort verwarring die we moeten voorkomen. Ik denk dat er een manier is om dat te doen, en daarbij sluit ik me aan bij de inleiding van dit artikel: “vrijheid” en “gelijkheid” zijn beide afgeleide waarden uit een christelijke wortel. Ik zou die wortel “gerechtigheid” noemen, en op basis van het Bijbelse begrip van “gerechtigheid” je politieke thema’s uitwerken. In “gerechtigheid” ligt namelijk zowel besloten de zorg voor weduwen, wezen en vreemdelingen, als het afrekenen met schulden en het zorgen dat iedereen die kan werken, ook gáát werken. “Gerechtigheid” gaat zowel over het individu en diens rol / mogelijkheden in de samenleving als over structuren. Het overstijgt daarmee de links/rechts tegenstelling, maar maakt wel scherpe, concrete keuzes.
Daarnaast, en dat is een tweede onderscheidend punt, is het Bijbelse gerechtigheidsbegrip altijd gericht op het “recht maken” van de situatie. Dat wil zeggen: de politieke vertaling ervan heeft altijd een “exitstrategie” voor onrecht, moet dus altijd de vraag kunnen beantwoorden: “als ik de huidige situatie X onrechtvaardig vind, en ik wil dat situatie Y wordt gefaciliteerd, hoe zorgt mijn maatregel Z er dan voor dat persoon AA die vastzit in situatie X, kan overgaan naar situatie Y.” Financiële problematiek (schuldencrisis, woningmarkt, etc) is een mooi gebied om je politieke maatregelen eens te toetsen aan dit “gerechtigheidscriterium”.
Kortom ik ben het met je eens dat christelijke politiek een meer holistische benadering moet kunnen vinden die links/rechts overstijgt. Maar de manier om daar te komen is niet (en daar ben ik het met Rolf eens) om die termen maar niet meer te gebruiken of om te ontkennen dat je in hele concrete gevallen linkse of rechtse keuzes maakt. De manier om daar te komen is om vanuit je bredere kader (wat mij betreft dat van de “gerechtigheidspolitiek”) per thema te verantwoorden waaróm je op dit specifieke thema links of rechts kiest, progressief of conservatief.
@ Guido: In je reactie zeg je verscheidene dingen waar ik me prima in kan vinden, maar ik zie nog geen argumenten waarom de termen links/rechts niet goed gebruikt zouden kunnen worden. Alex reactie is prima onderbouwd en het voorbeeld van Joël Voordewind is inderdaad tekenend. Gisteren op het CU congres merkte ik ook weer hoe wijd verbreid het vooroordeel is dat alleen linkse mensen een sociaal hart zouden hebben. Dat irriteert mij in hoge mate.
Naast de argumenten die Alex al noemde zou ik nog een ander argument willen noemen om aan te geven dat het belangrijk is om een algemene links/rechts analyse te maken. Het gaat daarbij om de vraag hoeveel je van de overheid verwacht bij het bereiken van je politieke idealen, en in het geval van de CU van je christelijke politieke idealen. Als je als partij in dat opzicht veel verwacht van de overheid en in je politieke besluiten ook veel verantwoordelijkheid legt bij de overheid dan ben je in mijn ogen links. Een simpel voorbeeld; grote groepen wielrenners kunnen soms voor gevaarlijke situaties zorgen op fietspaden. De CU wil dat oplossen door groepen wielrenners te verbieden op fietspaden te rijden. Dat is een typisch voorbeeld van je heil zoeken bij de overheid voor het oplossen van een probleem. Als je die neiging hebt dan zul je dat niet alleen doen bij dit soort ‘onnozele’ dingen, maar ook bij de grote sociaal-economische thema’s; het zit je als het ware in je genen om alles via de overheid te regelen. Dat is links en de CU heeft die neiging helaas. De discussie daarover uit de weg willen gaan zoals onze nieuwe leider wil is daarom zeer onverstandig.
@ Guido,
Dat zo graag niet rechts-of-links willen zijn is volgens mij een dekmantel van een heel andere discussie: niemand wil kiezen waar de CU voor staat.
Geen rechts of links, geen oppositiepartij, we moeten Christelijke waarden uitdragen….allemaal gewouwel. Niemand die zegt:de CU is dit van mening! Over dit dossier is dit ons standpunt. Iedereen draait om de hete brei heen. Bang kiezers te verliezen. Maar geef dan wel aan waar de kiezer op kan kiezen!
@ Rolf & Alex:
Volgens mij begrijpen we elkaar tot op behoorlijke hoogte.
Ik vindt het treffend dat jullie je storen aan vooroordelen over rechts, alsof dat staat voor voor kinderarbeid en harteloosheid. Daar gaat mijn tweede argument juist ook over: denken in links en rechts lokt zulke stigma’s kennelijk uit. Stigmatisering is volgens mij een menselijke neiging die sneller optreed in gepolariseerde situaties. Tegelijkertijd zijn stigma’s niet ok: het vertroebeld de inhoudelijke discussie en de stap naar stigmatisering van personenen is klein. Je ziet het elke dag gebeuren op TV. Juist als christelijk politicus zou het mooi zijn als je de neiging tot stigmatisering van de medemens – bondgenoot of tegenstander – weet te overwinnen.
Zo’n linkse-genen-theorie is me wel erg zwartgallig, Rolf. Het komt ook niet overeen met hoe ik CU-mensen ken. Ik ken ze als mensen bij wie een redelijk argument altijd binnenkomt. Ik zit niet zo in de wielrennersdiscussie, maar ga ook daar gewoon op de kenmerken van het geval de discussie aan zou ik zeggen. En dan is wellicht de mate van (on)terecht vertrouwen in de overheid een goed discussiepunt. Dat is nauwkeuriger geformuleerd dan de ‘links- of rechtsheid’ van een voorstel, en leidt tot een constructievere discussie.
(Overigens: is een klassiek medisch-ethisch standpunt contra zelfbeschikking/abortus niet ook een standpunt dat overheidsinmenging bepleit waar anderen de te maken keuze aan de samenleving of het individu willen overlaten?)
@ Guido,
Al reageer je niet direct op mijn reactie, ze zijn waarschijnlijk gedoopt in te zwarte inkt, toch mijn reactie op jouw bijdrage:
Het links-rechts-denken wordt ook buiten de CU gedaan. Je ontkomt er niet aan. Vanwaar de vrees voor de buitenwereld, waarom niet je juist voorbereiden en gebruik maken van de media, de buitenwereld. Het succes van de CU zal niet worden bepaald op de wijze waarop men zich heeft verzet tegen de buitenwereld, maar de manier waarop men gebruik maakt van de kansen en mogelijkheden die er zijn.
Groen-Links, SP en PvdA maken zich ook geen zorgen over de linkse discussie, en hebben toch ook alle drie een eigen geluid.
Ik daag je uit om eens te komen met voorstellen wat de CU als standpunten moet innemen, ipv juist keer op keer allerlei spelregels op te werpen waaraan standpunten moeten voldoen. Daar is nog nooit een partij wijzer van geworden.
@ ‘Bird’
- Ik denk dat het CU gedachtegoed potentie heeft om het links-rechtsgedachtegoed te ontstijgen. De CU moet m.i. niet willen horen bij de eenzijdigheid die zowel de begrippen links als rechts in zich dragen. Dat is geen angst voor links of rechts, maar ambitie voor iets beters.
- Zoals ik aangaf heeft het links-rechts kampdenken negatieve consequenties voor je politieke handelen. Partijen ‘framen’ en personen stigmatiseren is in de praktijk een effectieve manier van politiek bedrijven, maar ook een waar de CU niet aan zou moeten willen doen. De kiezer waar de CU zich op richt moet overigens ook niets hebben van die ‘politieke spelletjes’. Wegblijven uit linkse en rechtse kampen is een goede manier om dit te voorkomen.
- Sorry, deze blog ging nu eenmaal over de giftigheid van het aanleggen van linkse of rechtse maatstaven binnen de CU, en je moet nu eenmaal afbakenen tbv de leesbaarheid. Een volgende blog kan weer gaan over een positieve CU visie op het een of ander.
@ Guido,
Het klinkt inderdaad erg ambitieus zoals je het formuleert, maar het blijft bij holle frazen. Wat is dan die koers dan die de CU moet varen? De laatste die zo nodig vond dat ze niet links was, niet rechts was maar recht door zee, daarvan weten we hoe het is afgelopen. Maar zeer waarschijnlijk bedoelde je dat ook niet. Ik lees column na column op deze site hoe het allemaal niet moet, wat de criterea zijn voor een toverformule, maar concreet inhoudelijk wordt het niet. Het beeld van een partij die niet kan kiezen wordt dan keurig afgedekt door de ambiteuze doelstelling niet links of rechts te zijn. Dat zijn praatjes voor de vaak.
Dan denk je dat de CU zich kan onttrekken aan framen en stigma’s. Dat is de doelgroep niet. Waarop baseer je dat? Waarom manifesteert de CU zich wel bij debatten die daar voeding aan geven als daar jouw doelgroep niet zit? Of is dit maar een deel van de waarheid? Men wil iedere stem hebben en gooit daar principes voor overboord. Prima, maar dan wel benoemen. Politieke spelletjes zijn ook de CU niet vreemd. Dus wanneer de kiezer daarvan wilt wegblijven, dan blijft men ook weg bij de CU.
Voorbeeld: het homostandpunt van de CU blijkt achteraf de inleiding te zijn geweest voor de val van de CU in de verkiezingen. Het standpunt was niet CU-vreemd. Het werd enorm geframed als: conservatief, discriminerend en fout. Evaluatie helder: homostandpunt heeft ons de das om gedaan. Welnu: waarop is jouw conclusie gebaseerd dat CU kiezers hier niet aan meedoen? Of is dat wat je zou willen dat de werkelijkheid zou zijn?
Ik denk dus dat het niet verstandig is om je afzijdig te houden van wat anderen als gangbaar zien. Beter goed anticiperen dan principieel ontkennen! Hoeveel lessen moet de CU nog krijgen, voor men de harde mediacratie ontdekt als een instrument i.p.v. bedreiging?
@bird: Het homostandpunt was voor een deel van de partij juist niet conservatief genoeg. Je leest waarschijnlijk alleen maar media van een bepaalde richting. Daarnaast was dit slechts bijzaak. Het geflirt met D66 vlak voor de verkiezingen, het linkse manifest, het gebrek aan visie op de economische problemen, het afzetten tegen CDA en PVV, het weinig herkenbare christelijke geluid, de bestuurlijke taal, het steunen van het verdrag van Lissabon terwijl de verkieizngswinst in 2006 voor een belangrijk deel te danken was aan het ‘Nee’ tegen de europsese grondwet, het weglopen van de linkse kiezers die ineens weer ontdekten dat de CU toch echt christelijk is; de lijst met oorzaken van het verlies is langer en complexer dan je denkt.
@Guido,
Ik ben het met de hoofdlijn van je verhaal in elk geval van harte eens, ook met wat je zegt in één van je laatste reacties:
“- Ik denk dat het CU gedachtegoed potentie heeft om het links-rechtsgedachtegoed te ontstijgen. De CU moet m.i. niet willen horen bij de eenzijdigheid die zowel de begrippen links als rechts in zich dragen. Dat is geen angst voor links of rechts, maar ambitie voor iets beters.”
Dat “iets beters” zou bijvoorbeeld het idee van “gerechtigheidspolitiek” kunnen zijn, al realiseer ik me dat dit zo’n theologisch geladen term is dat hij ongeschikt is als ‘banier’ naar buiten toe.
Maar als basis voor discussie intern is zo’n motief mi erg bruikbaar. Arie Slob zei in zijn speech op het congres ook dat de CU zich weer meer moet profileren als uitgesproken christelijke partij. Dat ben ik op zich met hem eens, maar ik denk dat die profilering vooral intern nodig is, en niet primair extern. Een nieuwe doordenking is nodig als het gaat om vragen als “Wat betekent het feit dat wij een christelijke partij zijn voor onze standpunten op gebied van (bijv.) economie en schuldencrisis?”, “Vanuit welke Bijbelse motieven beoordelen wij deze ontwikkelingen?”. Ik denk dat het beter is om opnieuw intern expliciet de verbinding te maken tussen wat wij geloven en wat dat betekent voor onze standpunten, dan om extern betekenisloze tegenstellingen te proclameren als “Niet links of rechts, maar christelijk”. Zoals een twitteraar deze week opmerkte: dat is even betekenisloos als “Ik ben niet arm of rijk, maar een man”.
“Christelijk” is geen tegenstelling van “links of rechts”. “Christelijk” is een grondmotief, dat je theologisch moet expliciteren en invullen naar een politieke visie (bijvoorbeeld “gerechtigheidspolitiek”). En vanuit die politieke visie maak je vervolgens concrete keuzes op concrete dossiers. En die keuzes zijn, naar gangbare politieke maatstaven, gewoon links of rechts, progressief of conservatief. Dus de partij is niet links of rechts, individuele standpunten zijn dat wel. Dan moeten we dat ook gewoon zeggen èn uitleggen waaróm we daarvoor hebben gekozen, en vanuit welk christelijk motief.
Ik denk namelijk dat Bird wel een punt heeft als hij zegt: “Geen rechts of links, geen oppositiepartij, we moeten Christelijke waarden
uitdragen….allemaal gewouwel. Niemand die zegt:de CU is dit van mening! Over dit dossier is dit ons standpunt.”
Samenvattend (@Guid0), ik denk dat niemand een probleem heeft met de stelling dat de CU zich niet moet profileren als een linkse of rechtse PARTIJ. Dat ben ik zelf ieg van harte met je eens, en ik denk dat er een beter alternatief is. Waar sommige mensen (ieg ik) zich wèl aan storen, is dat de CU vaak doet alsof haar individuele STANDPUNTEN niet gemeten kunnen worden op de links-rechts schaal. Dat is gewoon niet waar, en er is ook niets mis mee om per thema linkse of rechtse keuzes te maken.
Mijn tip aan Arie Slob is dan ook: ja, graag weer profileren als een expliciet christelijke partij, maar geef dat niet vorm door de buitenkant op te leuken met “expliciete” christelijke slogans, maar stimuleer het theologisch denken over de relatie overheid-kerk-samenleving binnen de partij, en expliciteer daarvanuit, in elk geval intern, de “christelijke” onderbouwing van je concrete keuzes, ongeacht waar die uitkomen op de vier windrichtingen van Krouwel.
Mijn gok is namelijk dat onder het gebrek aan verbinding tussen christelijke identiteit en concrete keuzes een angst schuilgaat om theologische keuzes te maken (ivm angst voor grondslagdiscussie). Dus om scherp te stellen: wat is ónze invulling van het begrip “christelijk”, en waarom? Maar de realiteit is: elke keuze ís een theologische keuze, zoals elke begroting een moreel document is, en zoals elke politieke keuze links, rechts, progressief of conservatief is.
Je kunt geen keuzes maken die iedereen bevallen. Maar je moet wel kiezen, je woorden inhoud geven. Dat is mi de keuze:
“Niet links, niet rechts maar christelijk” – als dat een principiële keuze is die leidt tot een beter, overstijgend politiek profiel en tot een christelijke onderbouwing van de concrete linkse en rechtse keuzes die je maakt, ben ik all for it. Maar als het een slogan is die moet verdoezelen dat je wel degelijk in concrete situaties concrete keuzes maakt, is het een ballon die heel snel zal leeglopen. Ik was behoorlijk positief over de rest vd speech van Slob, dus ik neem voorlopig aan dat hij het eerste bedoelt.
@bird:
“Als rechts staat voor geld en het recht van de sterkste, dan ben ik graag een VVD-er, maar ben daarmee niet rechts. Dan is iedereen links! ”
->Deze begrijp ik niet. Ik gaf aan wat rechts als platgeslagen begrip voor mij betekent. Het begrip rechts kan veel meer betekenen en discussie is alleen revelant als het begrip in de discussie hetzelfde betekent.
“”Ik voel me verantwoordelijk voor de zieken- en ouderenzorg en dat kinderen scholing krijgen. “”
->Ik ben oprecht blij voor je!
“”Maar ik ga geen belasting betalen om een bankje in het park te plaatsen van 30.000 euro (Powned) of voor 100.000 euro een feestje te geven ter opening van een snelweg.”"
->Helaas en gelukkig is het niet aan jou om hierover te beslissen. De tyrannie van de democratie gaat hierover!
“”Ik heb niks met directeuren van ontwikkelingsfondsen die met gouden handdrukken van tonnen de puinhopen rokend achterlaten. “”
Wie heeft hier wel wat mee behalve deze directeuren zelf.
“”Maar geen stad is zo lang door linkse politici bestuurd dan Amsterdam, maar de armoede is nergens groter dan in A’dam. Dat is niet wat ik sociaal wil noemen. “”
->Dit is niet het enige wat mis is in Amsterdam. Ik ben er zelf weggegaan en rustige gemeente opgezocht.
“”Als mensen een baan moeten accepteren als ze in de bijstand zitten, en dan blijkt dat minder mensen een uitkering aanvragen is dat strengere beleid geen misstand.”"
->Op zich niets mis mee hoewel bijstandsmoeder een moeilijk probleem is. Een optie zou kunnen zijn om de ekening die de bijstand kost, moet op de vader verhaalt worden.
@ Dave,
Mijn overall boodschap was dat ook rechts en meer specifiek de VVD ook een sociaal beleid voert. Sociaal is niet geld geven, pappen en nathouden, maar wat ik sociaal vindt is mensen zelfstandig en onafhankelijk maken.
Ik ben dus rechts in jouw ogen, maar voel evenzeer mijn verantwoordelijkheid voor mensen die het echt nodig hebben. Maar er is natuurlijk wel wat scheefgegroeid de afgelopen jaren. En die misstanden moeten worden aangepakt.
Als ik zie dat er in een park een bankje is geplaatst voor 30.000 euro, dan vraag ik mij af welke politicus daar zijn naam te grabbel wil gooien. Het is zuur verdiend belastinggeld en daarmee moet zuinig worden omgegaan.
En een bijstandsmoeder die is gescheiden hoeft geen steun van de vader te krijgen. Wel moet de vader bijdragen in de kosten van de opvoeding van de kinderen, maar ik zou geen argument kunnen verzinnen waarom de moeder door de vader moet worden onderhouden. Zij kan zelf gaan werken en voor kinderen is er goede opvang geregeld.
De kosten van de echtscheiding maatschappelijk afwentelen is geen sociaal beleid! Dat is onverantwoordelijk gedrag van mensen die niet op de blaren willen zitten. Ik heb daar weinig clementie mee.