Bij de start van het kabinet Rutte is het goed om vooruit te kijken en stil te staan bij wat er mogelijk van de ChristenUnie gevraagd kan worden als het nieuwe kabinet de eindstreep niet haalt. Want de ChristenUnie is niet gek, maar wel gouvernementeel.
Tijdens het debat over de regeringsverklaring van het kersverse minderheidskabinet Rutte, liet de SGP haar angst voor Paars weer horen. Kees van der Staaij zei tijdens de tweede termijn “Als ik zo naar de bijdrages van de heer Pechtold luister ben ik blij dat er geen nieuw Paars kabinet is gekomen”. De angst voor een Paars kabinet zit bij de mannenbroeders van de SGP diep. Zo diep dat ze op dit moment, in hun spreken, de broodnodige tweede gedoogpartner van het minderheidskabinet zijn. Of de SGP in haar handelen zich ook als een gedoogpartner zal gedragen, moet nog blijken. Opmerkingen van Van der Staaij dat er geen harde afspraken zijn gemaakt over gedogen, doen vermoeden dat de SGP een politiek strategische slimme positie wil innemen. Als het kabinet steun van de SGP nodig heeft, is de partij beschikbaar voor politieke koehandel. Het minderheidskabinet Rutte heeft al blijk gegeven, door in het regeerakkoord bijvoorbeeld het niet uitbreiden van het aantal koopzondagen vast te leggen, dat ze de SGP graag dichtbij zich wil houden.
Ook de ChristenUnie heeft geen warme gevoelen bij Paars. Niet bij de kabinetten van Kok en niet bij een mogelijk nieuwe Paarse coalitie. Toch is de huidige minderheidscoalitie door Rouvoet als “slechts denkbare uitkomst van het formatieproces” beschreven. Rouvoet had, ondanks zijn politieke aversie, nog liever de meerderheidscoalitie van Paars+ gehad, dan de minderheidscoalitie die er nu zit. Een positie die ik deel. Temeer omdat Wilders nu, zonder politieke verantwoordelijkheid te dragen, een groter podium heeft gekregen waar hij nog luider zijn deislamiseringsgeluid kan spuien. Het debat over de regeringsverklaring laat dat al duidelijk zien.
Tijdens het informatieproces is er nauwelijks aandacht geweest voor het meerderheidskabinet van de vijf partijen VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie. De verschillen tussen de partijen zijn groot. Wellicht dat dit de reden is geweest dat deze variant nooit echt op tafel heeft gelegen. Misschien was de reden ook wel de drift van de eerste twee genoemde partijen om te streven naar het kabinet dat er uiteindelijk gekomen is. Dat er gesproken is, is duidelijk. Zeker gezien de oproepen vanuit geledingen van GroenLinks en de ChristenUnie om ook deze variant te onderzoeken. Wat precies achter de schermen is gezegd blijft het geheim van het Binnenhof. De precieze overwegingen om niet over te gaan tot onderhandelingen over deze variant blijven ongewis.
Het minderheidskabinet Rutte staat of valt met de steun van Wilders. Het is mogelijk dat dit kabinet de hele rit van vier en een half jaar uitzit. Voor het eerst sinds Kok I zou een kabinet dan op fatsoenlijke wijze eindigen. De kans op een voortijdig einde van dit nieuwe kabinet is echter, mede door de wankele basis in het parlement, niet onwaarschijnlijk. Als het zover komt, dat Wilders breekt met het kabinet, dan moet voorkomen worden dat er voor de zoveelste keer verkiezingen moeten worden gehouden. Op dat moment zouden GroenLinks, D66 en de ChristenUnie samen op moeten staan en de plaats van de PVV overnemen. Staatsrechtelijk gezien ligt het voor de hand om dit te doen als gedoogpartners.
Over samenwerking met partijen als D66 en GroenLinks wordt binnen de ChristenUnie verschillend gedacht. Mijns inziens zou de ChristenUnie een modus moeten vinden waarin samenwerking, met op sommige punten politieke tegenpolen, mogelijk is. Op die manier kan er een kabinet staan dat bouwt aan Nederland waar vreedzaam met elkaar en met verschillen wordt omgegaan. Een kabinet dat investeert in een duurzame economie. Een kabinet dat op een sociale manier ervoor zorgt dat het nationale huishoudboekje op orde komt en blijft.
Als de 3 partijen (ChristenUnie, D66 en Groenlinks) de plaats overnemen van de PVV dan zou er heronderhandeld moeten worden. VVD en CDA zouden linkse issues moeten opnemen zoals meer richting gezin en meer sociaal beleid. Dit kabinet heeft deze DNA niet en dat zal niet veranderen.
Dus gedogen om een Kabinet in stand te houden zonder resultaat uit de heronderhandeling is nutteloos.
Conclusie: Niet gedogen en verkiezingen. Vervelend is wel dat Wilders dan Minister President wordt. Het volk krijgt wat het verdient. Het zij zo!
Goed pleidooi richting de CU om over zijn schaduw heen te stappen en mogelijk samen te werken met GL en D66. Maar is het geen overbodig pleidooi? Tijdens de formatie stelde Rouvoet dit immers zelf ook al voor.
Wat samenwerken met je tegenpool betreft: VVD en PvdA kunnen elkaar niet uitstaan; het CDA heeft de SP altijd bewust gemarginaliseerd; de SGP moet niets hebben van Paars+ (door dat “angst” te noemen doe je die partij trouwens tekort). Niemand in de politiek is een “allemansvriend”, waarom moet de ChristenUnie dat wel zijn? En waarom richt je je pleidooi wel op tegenpolen GroenLinks en D66, maar niet op de even grote tegenpool PVV? Je kunt jouw pleidooi voor “leren samenwerken met politieke tegenpolen” net zo goed gebruiken om te bepleiten dat de CU net als de SGP een gedooghouding moet aannemen tegenover het huidige kabinet.
@Remco,
Precies, en ik begrijp ook niet waarom Rinze het normale proces van het maken van politieke afspraken ineens ‘koehandel’ noemt als het gaat om evt uitruil tussen SGP en de huidige coalitie. Dat je het inhoudelijk oneens bent prima, maar bekritiseer dan de uitkomst ipv het proces zelf verdacht te maken met dit soort termen.
@Alex: Ook nog zoiets ja. Ik heb voor de ChristenUnie gekozen omdat ik, vanuit mijn eigen geloof, het belang van politiek op christelijke grondslag inzie. Ondanks de problemen die sommigen wellicht hebben met katholieken in de CU, vind ik het belangrijk om een helder christelijk geluid te laten horen en voel ik ook verwantschap met de protestanten. Juist vanuit die houding vind ik het treurig om te zien hoe veel ChristenUnie-ers omgaan met de SGP. Er is genoeg om het over oneens te zijn met de refo-broeders. Maar de toon is hard en vijandig, getuigt te weinig van het gevoel van verwantschap dat mij juist bij de ChristenUnie heeft getrokken.
@Dave Bakker-du Plessis: Zeker zal er opnieuw onderhandeld moeten worden. Dat blijkt volgens mij ook uit mijn laatste zinnen. Het kabinet dat er dan zou komen zal zeker een andere zijn dan het huidige.
@Remco van Mulligen: De ChristenUnie hoeft geen ‘allemansvriend’ te worden. Daar roep ik niet toe op. Mijn pleidooi is toegepast op de huidige politieke situatie en op een nabije toekomst waarin de zetelaantallen niet veranderen. Daar volgt mijn keuze voor deze partijen uit.
@Alex: Ik heb geen andere betekenis voor ‘koehandel’ dan de Dikke van Dale: “(politieke) afspraak tussen partijen om elkaars wensen te helpen verwezenlijken”.
@Remco van Mulligen: Ik voel me niet persoonlijk door je opmerking aangesproken, het lijkt meer een algemene opmerking. (Wellicht een opuniestuk waard) Ik deel je mening overigens wel. Ik probeer altijd op een positieve en constructieve manier te debatteren, met een ieder.
Ja, ik heb me als evangelisch christen ook wel een tijdje tweederangsburger gevoeld bij de CU (je mocht wel stemmen maar geen lid worden tenzij je de Drie Formulieren onderschreef, dus inclusief dubbele predestinatie). Vanuit die frustratie heb ik zelf ook wel eens ‘hard en vijandig’ gereageerd.
Is nu gelukkig heel anders, dus heb maar besloten om eindelijk lid te worden en constructief mee te doen ipv aan de zijlijn te schreeuwen. Mijn reactie op artikel hierboven is illustratie van het artikel over twee soorten ‘scherpte’ waarover vandaag ook een artikel op Opunie verscheen. Onderhandelen ‘koehandel’ noemen als het over de SGP gaat, is de verkeerde vorm van scherpte.
@Rinze,
Dus het woord ‘koehandel’ heeft voor jou geen enkele negatieve bijklank? Voor veel lezers wel denk ik.
Niet alleen voor veel lezers: in het algemeen spraakgebruik is “koehandel” iets negatiefs. Net als “angst” trouwens. Wat Rinze angst noemt, noemt de SGP zelf “terechte bezwaren”. Het is goed om positief en constructief te willen debatteren, maar dan moet je wellicht toch iets beter op je woordkeus letten.
Wat je keus voor die partijen betreft: daarbij ga je ervan uit dat dit kabinet waarschijnlijk een keer de gedoogsteun van de PVV gaat verliezen. Samenwerken met politieke tegenpolen pas je nergens toe op de houding die de ChristenUnie tegenover dít kabinet (CDA+VVD) moet innemen. Daarmee zeg je impliciet iets over je eigen standpunt. Daarmee is je artikel helaas weer het zoveelste voorbeeld van iemand van de ChristenUnie die de SGP “wegzet”, het huidige kabinet niet eens serieus overweegt en direct begint over het idee van samenwerking met D66 en GroenLinks.
SGP-ers kunnen best zuur zijn en hebben heel hard zitten zeuren over de ChristenUnie ttv Balkenende IV. Maar ik vrees dat het toch echt de CU is die als eerste afstand nam van de SGP en niet andersom. Ik pleit er het laatste half jaar voor om die tendens te keren. Niet omdat de SGP zulke briljante standpunten heeft, maar omdat ze in de kern wel de belangrijkste bondgenoot van de ChristenUnie zijn.
@Remco van Mulligen: Je schrijft dat ik samenwerking met politieke tegenpolen nergens toepas op de houding die de CU tegenover dit kabinet (VVD, CDA) moet innemen. Terecht, daar gaat het stuk namelijk ook niet over. De allereerste zin van het stuk lijkt me hier duidelijk over. Het stuk gaat vooral over wat er mijns inziens moet gebeuren als het kabinet valt doordat Wilders eruit stapt. Een heleboel mensen zullen dit onnodige ‘what if futurism” vinden. Voor mij is het een goede aanleiding om de partij op te roepen tot het vinden van een modus waarin samenwerking met de op dit moment voor de hand liggende partijen – die tegelijk politieke tegenpolen van de CU zijn – mogelijk is.
Je doet mij en het stuk geen recht als je schrijft dat dit het zoveelste voorbeeld is van het wegzetten van de SGP ‘wegzet’. Ik gebruik het citaat van Van der Staaij om het verschil tussen SGP en CU tov Paars te beschrijven. Daar gebruik ik de kwalificatie ‘angst’ bij die mijns inziens juist recht doet aan wat er leeft onder veel SGP’ers (en een aanzienlijk deel van CU-stemmers). Verder hoort ‘koehandel’ bij de politiek, dus ook bij de SGP.
Over de SGP als belangrijkste bondgenoot moet je je volgende blog schrijven. Daar zou ik graag een reactie op schrijven.
Het is inderdaad een hoog ‘what if futurism’ gehalte. Als er iets is wat de laatste maanden ons immers hebben geleerd is het dat niet de PVV, maar het CDA de grootste bedreiging is voor de stabiliteit van het kabinet. Zeker zolang er twee of drie dissidenten in de fractie blijven zitten.
Je loopt, kortom erg op de zaken vooruit. Je gaat voorbij aan het belang, dat dit kabinet stabiel kan regeren en de wil van de meerderheid van de leden om dit kabinet positief-kritisch te steunen (zie de ledenpoll). Rouvoet heeft tijdens de formatie de deur al wagenwijd opengezet naar samenwerking tussen ChristenUnie en GroenLinks/ D66. Dus als het kabinet valt op de manier die jij voorziet, komt dat heus wel goed. We kunnen ons op dit moment m.i. echt beter zorgen maken om de verziekte verhouding tussen CU en SGP, dan dat we proberen vriendjes te worden met D66 en GroenLinks.
Nog twee losse dingetjes: de openingszin van je stuk komt op mij ietwat opportunistisch over.
En mijn volgende blog… ik heb nog getwijfeld of ik over de ledenpoll van de CU (de meest recente) moest schrijven of over OS. Het is het laatste geworden. Maar ik heb een kant en klaar stuk over de ledenpoll liggen waar ik onder andere benadruk dat de CU zich achter de SGP moet scharen als “gedoger” van dit kabinet. Als dat over een paar weken nog actueel is, plaats ik ‘m wellicht alsnog.
Het hele idee van het stuk is om op de zaken vooruit te lopen. Mijn aanname dat het kabinet mogelijk valt doordat de gedoogpartner eruit stapt, sluit niet uit dat ook het CDA een instabiele factor is of dat de CU een positief-kritische houding tov het kabinet moet hebben van haar leden.
De “open deur” van Rouvoet is wellicht behulpzaam bij het vinden van de modus waar ik toe oproep. Of de deur bij de achterban ook zo open is als jij doet geloven dat hij bij Rouvoet is betwijfel ik. Ik denk in tegenstelling tot jou “het komt heus wel goed” dat die deur wel eens dichter kan zitten dan jij denkt. Ik roep overigens niet op om “vriendjes te worden met D66 en GL”, je zou beter moeten weten.
Blijkbaar is de “verziekte verhouding tussen CU en SGP” voor jou zo belangrijk dat je er bij elke reactie op dit stuk mee eindigt. Dat mag, maar raakt niet de kern van mijn betoog. Daarom zal dit ook de laatste reactie van mij zijn waarin het acroniem SGP in voor komt.
Ik denk inderdaad dat de achterban er in meerderheid helemaal niet zo positief tegenover staat om samen te werken met GL/ D66. Punt is alleen wel dat de achterban hier niet over gaat. Rolf noemde dat “elitair” en hield laatst een hele tirade tegen mij – ik noem dat “realiteit” en had er, in tegenstelling tot wat Rolf dacht, nog helemaal geen waardeoordeel over uitgesproken. Het is in mijn ogen realiteit dat de CU-top bepaalt met wie er geregeerd gaat worden. Dat is gebleken bij Balkenende IV: het merendeel van de achterban ziet regeren met de PvdA niet zitten, toch gebeurde het. Over of dat goed is of fout kan ik eens een blog schrijven.
Heel leuk dat voorstel om D66, GL en CU samen te laten werken als gedoogpartners van VVD en CDA. Maar politiek helaas onhaalbaar. De VVD kijkt naar de peilingen en weet dat het zeer niet-strategisch verantwoord is om de PVV geen macht te geven.
Maar verder, misschien ben ik heel off-topic, maar je noemt het de-islamiseringsgeluid van Wilders als ongewenst. Kun je dat wellicht toelichten? Wilders zegt een hele hoop dingen die verwerpelijk zijn, maar onderwerpen die binnen het kader vallen van het de-islamiseren van Nederland, wat is precies jouw kritiek daartegen? Welk punt dat binnen de-islamisering (als je dit begrip ziet als het stoppen/tegengaan van de invloeden van de islam in de Nederlandse samenleving) valt is het meest verwerpelijk? En hoe zit het met het doel op zich, de middelen daargelaten?
Ik hoorde gisteren dat de CU met de motie mee-stemde die stelde dat de-islamisering niet het doel van de regering moet zijn. Daarom vind ik dit een belangrijk punt.
Dank!
Voorzetje voor Rinze als hij deze vraag gaat beantwoorden: het antwoord op de vraag of het aan de overheid is om een bepaalde religie te bestrijden (want dat is “de-islamisering”), speelt daarbij nogal een belangrijke rol.
Zoals je aan het stemgedrag van de ChristenUnie ziet, vindt deze partij van niet.
Samenwerking met de libertariërs en libertijnen van D66 en GL is voor mij onbestaanbaar en een duidelijk signaal dat een deel van de politieke elite binnen de CU zijn eigen agenda heeft en aan het schuiven is.
In 2003 streefde de CU naar een coalitie van CDA, VVD, SGP en CU waarover serieuze en vergaande gesprekken werden gevoerd. Toen D66 in beeld kwam bij het CDA was dat afgelopen. Achteraf zei Rouvoet daar niet rouwig om te zijn omdat D66 als “de geest van paars” voor de CU onacceptabel was.
Blijkbaar ligt dat nu anders. Deze verschuiving doet een groot deel van de achterban gruwen. Nu heb ik inmiddels begrepen dat de politieke elite niet echt hoeft te luisteren naar de achterban, maar ja, als ze op een gegeven moment niet meer op je stemmen dan graaf je toch je eigen graf. Want ik geloof echt niet dat niet-christelijke progressieve mensen ooit massaal op de CU gaan stemmen. Politicoloog André Krouwel heeft alle politieke partijen een plekje gegeven in het tweedimensionale model met de assen progressief/conservatief en link/rechts. De CU is weliswaar net zo links als GL en PvdA en linkser dan D66 (voor mij dus te links), maar véél conservatiever dan die partijen. Dat betekent dat de afstand voor een echte samenwerking veel te groot is. Gelukkig wel.
“Nu heb ik inmiddels begrepen dat de politieke elite niet echt hoeft te luisteren naar de achterban”
Tenzij je met nog iemand anders hebt gesproken, zit je hier weer mijn woorden te verdraaien. Op zich wel een aparte manier van omgaan met mensen.
@Remco van Mulligen: Zou je alsjeblieft niet zo wantrouwig en knorrig willen zijn en misschien inhoudelijk willen reageren? Jij bent namelijk inderdaad niet de enige waarmee ik communiceer.
Inderdaad schandalig dat ik wat geïrriteerd raak door mensen die telkens weer mijn woorden uit verband rukken en ook zichtbaar plezier hebben in dergelijke vormen van getreiter. Als je inhoudelijk wilt praten, laat dat soort dingen dan achterwege.
@Remco van Mulligen: Wie geeft jou het recht om mij te beschuldigen van dingen die absoluut niet waar zijn? Ik vraag me af wie hier nu plezier in heeft. Zichtbaar ook nog. Ik in ieder geval niet.
Dat je mijn woorden meermalen bewust uit verband rukte, ook nadat ik had gezegd dat je dat deed (bewust dus), is gewoon na te lezen op deze site.
Maar laten we er inderdaad maar over ophouden.
@Rolf: Inhoudelijk dan nu. Als de achterban werkelijk gruwt van de gebeurtenissen in de laatste drie/ vier jaar, had die achterban dat kunnen laten blijken op diverse congressen die in die jaren door de ChristenUnie zijn gehouden. Ze hadden invloed kunnen uitoefenen op de kandidatenlijst. Dat laatste heeft de achterban overigens ook gedaan, maar dan wel door vernieuwing van de lijst terug te draaien en precies die mensen, die het gezicht zijn van de nieuwe “linkse” koers, weer hoger op de lijst te zetten.
Kortom, jij bent ontevreden, dat is duidelijk. En de ChristenUnie verandert inderdaad, dat constateer je terecht. Maar de achterban heeft daar elke keer weer mee ingestemd.
@Remco van Mulligen: De achterban bestaat niet alleen uit leden, ook uit kiezers. En bijna 20% minder bij de laatste verkiezingen is niet niks. Een paar recente voorbeelden waar de leden wel degelijk hebben gesproken:
2008: een motie aangenomen met een grote meerderheid met een aanvulling op de gedragscode (cie. Cnossen) waarin expliciet verwezen wordt naar de Uniefundering en het kernprogramma. Een duidelijke aanscherping van het rapport.
2008: een motie aangenomen waarin expliciet het standpunt dat GPV en RPF altijd hadden over het huwelijk werd bevestigd. Een duidelijk signaal.
2010: wijzigingen in de kandidatenlijst waardoor bijvoorbeeld een uitgesproken linkse, groene kandidaat op een onverkiesbare plaats kwam.
Ontevreden zou ik mezelf niet willen noemen. Wel bezorgd. Ik heb altijd de droom gehad dat de CU een brede christelijke (volks)partij zou kunnen worden zonder een uigesproken rechts of links profiel. Een confessionele christelijke partij voor hoog- en laagopgeleiden, voor hoogleraren en bouwvakkers, ondernemers en arbeiders, stads en provinciaals, belezen en eenvoudig, rijk en arm. Kortom, voor al die verschillende christenen. Helaas zie ik dat met de huidige koers niet gebeuren. En wat moet je dan als gewone, eenvoudige christelijke kiezer die het CDA niet christelijk genoeg meer vindt en de SGP te star?
Wat de kiezer precies wil en waarom die bij de ChristenUnie is weggelopen is niet goed te zeggen. Mijn gok zou zijn: de CU verdubbelde in 2006, kwam op een “onnatuurlijk” hoog zetelaantal te staan, een deel van die kiezers had ongetwijfeld te hoge verwachtingen en is dus weer afgehaakt. Het blijft luchtfietsen en je moet oppassen dat je “de kiezer” niet voor je eigen karretje spant. Maar als ik moet gokken, gok ik dus op een combinatie van (1) natuurlijke fluctuatie in het CU-zetelaantal en (2) onvrede omdat de CU te weinig heeft bereikt in Balkenende IV.
De linksige koers van de CU is, als ik alle critici moet geloven, namelijk niet iets van de laatste vier jaar. Dat is al veel langer aan de gang. Het lijkt mij minder aannemelijk om dát als reden voor het verlies aan te geven. Te meer daar de leden niet hebben ingegrepen op de koers. Je noemt een paar aangenomen moties, maar laten we eerlijk zijn: wat stelt dat nu voor? Dat zijn geen fundamentele koerswijzigingen. Dat Martine Vonk slachtoffer werd van de conservatieve reflex van de leden, die graag de oude gezichten op hoge plekken wilden houden, is denk ik eerder toeval dan bewuste intentie. Maar al was het de bedoeling geweest: de leden hebben dat “opgelost” door dé gezichten van de linkse koers weer hoger op de lijst te zetten.
Kortom… ik zie net als jij de ChristenUnie het liefst als middenpartij. Niet links en niet rechts. Net als jij constateer ik dat de CU naar links leunt de laatste vijf à tien jaar. Maar ik denk dat die koers wel wordt gesteund door de leden.
@Remco van Mulligen: Er wordt gewerkt aan een rapport over het stemmenverlies, misschien gaan we daar nog iets van horen. Persoonlijk denk ik dat een aantal stevige uitglijders in de campagne een belangrijke rol hebben gespeeld in combinatie met verschuiving naar CDA, SGP en helaas ook PVV. Ik kijk uit naar het rapport.
Fundamentele koerswijzigingen via moties en inspraak is heel erg moeilijk. Ik ben zelf meerdere malen betrokken geweest bij moties en ook bij inspraak in het verkiezingsprogramma via het congres; dat zijn processen waar je niet echt vrolijk van wordt. Op papier lijkt het allemaal mooi, maar in de praktijk valt het heel erg tegen. Pas als kritische leden ook gevraagd worden in de commissies die zaken als kieslijst en verkiezingsprogramma voorbereiden zou er iets kunnen veranderen.
En of die aangenomen moties iets voorstellen? Persoonlijk denk ik wel. Het waren namelijk geen moties om een koerswijzigingen af te dwingen, maar juist te voorkomen! Maar misschien heb je gelijk en vinden veel leden het wel best. Of zijn niet goed geïnformeerd. Of steunen de linksige koers inderdaad. We zullen zien.
Ik heb geen uitglijders gezien in de campagne. Wel van Balkenende. Niet van Rouvoet. Ik denk dat het uitwerken van het “Rouvoet-effect” sterk meespeelt. In 2003 was hij nog niet bekend genoeg, maar na 3 jaar fris oppositie voeren tegen Balkenende II en III, waarbij de ChristenUnie regelmatig samenwerkte met de linkse oppositie, waren veel mensen positief verrast door dat kleine partijtje. Niemand had enige verwachting van Rouvoet en dan kan het alleen maar meevallen. Dat effect is anno 2010 volledig verdwenen. Rouvoet hebben we maar al te vaak op tv gezien en kan nauwelijks nog verrassen. Huizinga is niet goed door haar staatssecretarisschap heen gekomen, om over Van Middelkoop nog maar te zwijgen. Na de winst van 2006 waren de verwachtingen misschien wel te hoog. Ik ben benieuwd of de commissie waarover je het hebt ook genoeg lef heeft om kritisch naar de lijsttrekker te kijken. Rouvoet is een zeer goede politicus en heeft tijdens de campagne en in het kabinet niets fout gedaan. Vraag is of dat, “niets fout doen, degelijk en inhoudelijk sterk zijn” voldoende is in het huidige politieke klimaat. Vraag is natuurlijk ook of je als CU mee wilt gaan in dat klimaat. Misschien moeten we juist in onze handen knijpen met een leider die degelijk en voorspelbaar is. Een rustpunt tussen de kakelende Halsema’s en piepende Pechtolds. Maar als je daarvoor kiest (en dat heeft mijn voorkeur) dan moet je wel genoegen nemen met het stemmenverlies dat de CU in 2010 heeft gehad. Want dat lijkt me daarvan een direct gevolg.
@Remco van Mulligen: In grote lijnen ben ik het met je eens. Behalve over de uitglijders. Het zelf op de agenda zetten van de homokwestie en er vervolgens niet goed uitkomen in interviews heeft bij een deel van de kiezers vervreemding gewekt. Dat was absoluut niet nodig geweest. Een tweede voorbeeld van een uitglijder was de frontale aanval van Rouvoet en Slob op Balkenende. De degelijke en gelovige Balkende was bij een deel van de CU kiezers populair. Twee voorbeelden. Het gaat er mij niet zozeer om hoe jij of ik over die voorbeelden denken, maar ik weet 100% zeker dat ze onrust hebben veroorzaakt.