Na het per referendum aannemen van een minarettenverbod zijn de Zwitsers ook met een meerderheid achter het voorstel gaan staan om buitenlanders die een zwaar misdrijf plegen direct het land uit te zetten. Beide voorstellen zijn nu onderdeel van de grondwet van Zwitserland. Het klinkt sowieso al bizar dat een minarettenverbod in de grondwet staat, maar dit hoort wel degelijk bij het Zwitserse staatsbestel en een directe opvatting van democratie. Het volk regeert op een veel directere wijze dan in Nederland het geval is. En deze Zwitserse voorbeelden laten wat mij betreft zien dat Nederland niet de kant van een dergelijke directe democratie moet opgaan.
De meerderheid van de bevolking kan het minderheden zeer moeilijk maken. Dat is al het geval in een meer indirecte democratie als Nederland. De inzet van de ChristenUnie voor minderheden valt daarom ook te prijzen. Daarmee kan voorkomen worden dat de grondrechten van minderheden worden aangetast. Want is de Zwitserse grondwet nu nog wel echt verantwoord? Zwitserland is gebonden aan de grondrechten uit het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en het Internationaal Verdrag inzake Bescherming van Burgerrechten en Politieke Rechten. De vrijheid van godsdienst en de gelijke behandeling van gelovigen en niet-gelovigen, Zwitserse burgers en buitenlanders lijken met de recent aangenomen grondwetsbepalingen in het geding. In dagblad De Pers (29 november) stond het voorbeeld van een Chileen met een verblijfsvergunning die uitkeringsfraude had gepleegd door, tijdens de periode dat hij een uitkering ontving, een vriend te helpen waarvoor hij wat geld kreeg. En dat is zo’n ernstig strafbaar feit dat je daarvoor nu het land uit moet als je geen Zwitsers paspoort hebt. Het Zwitserleven is kennelijk niet besteed aan buitenlanders die een ‘ernstig’ strafbaar feit hebben gepleegd. Dit voorbeeld toont wel aan dat het van belang is dat de Zwitserse rechter en eventueel uiteindelijk het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het Mensenrechtencomité van de VN toetsen of Zwitserland wel aan zijn verdragsverplichtingen voldoet.
Maar voordat het tot een definitieve uitspraak komt zijn we waarschijnlijk jaren verder, aangezien dit soort procedures veel tijd vergen. Om op korte termijn voor de rechten van Zwitserse minderheden op te komen zal Nederland zich politiek gezien moeten uitspreken over de Zwitserse beslissing om burgers met een paspoort en burgers met een verblijfsvergunning zo ongelijk te behandelen. Toen het minarettenverbod werd aangenomen gaf minister ter Horst van Binnenlandse Zaken aan dat ze het “zeer bedroevend” vond en minister Verhagen van Buitenlandse Zaken vroeg zich af of het verbod “in strijd met de mensenrechten” was. Geert Wilders reageerde anders: “Wat in Zwitserland kan, kan in Nederland ook”. Aan minister Rosenthal van Buitenlandse Zaken nu de opdracht om aan te geven dat hij het betreurt dat de Zwitsers buitenlanders discrimineren. Of zou de PVV daar een stokje voor steken?
Beste Niels, je mag mij eens proberen uit te leggen waarom Nederland Zwitserland zou moeten veroordelen. Ten eerste liggen ze daar in Zwitserland echt niet wakker van en ten tweede wekt het bij mij een beetje de indruk van morele superioriteit. Dat is vast niet zo bedoeld, maar het komt echt zo over en je ziet dat de laatste tijd wel meer vanuit een bepaalde hoek als het gaat over minderheden. Bepaalde maatregelen of meningen krijgen direct het stempel van asociaal of zelfs een gevaar voor de rechtsstaat. Een soort links populisme lijkt dat wel.
Voor een objectief artikel was het misschien goed geweest om je in te leven in de situatie van een land waar binnen Europa procentueel gezien de meeste mensen van allochtone afkomst wonen. Het is heel gemakkelijk om te komen met tranentrekkende voorbeelden van mensen die getroffen worden door deze maatregelen, maar waarom geef je dan niet de nog veel schrijnender voorbeelden van mensen die getroffen worden door de huidige situatie?
Het klinkt heel mooi als je zegt op te komen voor minderheden, alsof dat altijd de zwakkeren zouden zijn. Ik denk dat je in heel veel situaties kunt stellen dat de zwakken in de samenleving tot de meerderheid behoren en die kunnen in Zwitserland inderdaad voor zichzelf opkomen als de regering dat te weinig doet. In Nederland kunnen ze dat niet, maar daarom stemmen ze ook op Wilders. Dat is absoluut niet mijn keuze, maar het is wel belangrijk om dat stemgedrag te duiden.
Ik heb zelf verschillende keren als ‘buitenlander’ in een ander land gewoond en het is volstrekt normaal dat je verblijfsvergunning gekoppeld wordt aan je gedrag. En het is ook volstrekt normaal dat je in dat opzicht onderscheid maakt tussen mensen die staatsburger zijn van het betreffende land en mensen die dat niet zijn.
Dit soort discussies wordt moeilijk als minderheden automatisch als zwakken worden beschouwd. Dat is een verkeerd automatisme. Het is een harde maatregel in Zwitserland, dat ben ik met je eens, en het is belangrijk dat de uitvoering op een rechtvaardige manier gebeurt, maar het lijkt me dat we dat wel aan de zwitsers zelf kunnen overlaten. Daar hebben ze ons opgeheven vingertje echt niet bij nodig.
Beste Niels,
Toch zullen we in Nederland ook naar een situatie moeten waarin de burger meer directe controle krijgt over de overheid. Zoals Rolf al aangeeft, is het ontbreken van directe invloed op onze regering een van de redenen waarom de PVV zo groot is en lijkt te blijven. Bovendien geven de politici aldoor blijk niet te (willen) begrijpen wat er in de samenleving heerst en beginnen ze acuut te huilen als ze dan bij de eerstvolgende verkiezingen een pak slaag krijgen.
Net als Denemarken voor elkaar heeft gekregen dat niet alle zaken in het Verdrag van Lissabon voor hen gelden, heeft Zwitserland dat gedaan voor het EVRM. Zwitserland is alleen gebonden aan het EVRM zolang de bepalingen niet in strijd zijn met de eigen grondwet. Hoe dat met het andere verdrag zit, weet ik niet maar op het EVRM zal het Europees Hof (en dus de Raad van Europa) Zwitserland niet kunnen pakken.
Overigens is dit natuurlijk ook een goed voorbeeld waarom de EU uiteindelijk niet zal blijken te werken. Er is niet 1 set regels en niet 1 belang. Vroeg of laat zal dat het einde van de Unie betekenen.
Een voordeel: wat Wilders zegt, klopt niet. In Nederland kan dit niet, tenzij men eerst de vrijheid van godsdienst op wil heffen. En dan doe ik direct aangifte wegens die kerkklok bij mij in de buurt, samen met een aanvraag voor een sloopvergunning voor de toren waar het kreng in hangt.
Eens met Rolf en Edward dat juist het feit dat wij deze directe democratie in Nederland minder hebben, ons heeft opgescheept met een grote PVV.
Merkwaardig ook dat wij als CU ons eerst (terecht!) hebben verzet tegen de Europese Grondwet, we later die zonder vlag en volkslied maar zonder substantiële inhoudelijke wijzigingen ineens wèl hebben geaccepteerd (Verdrag van Lissabon), en nu ineens de Europese rechtslaag prijzen als de beschermengel voor de mensenrechten, die zogenaamd in de individuele landen niet veilig zouden zijn.
Ik ben het in dat opzicht eens met de lijn van het huidige kabinet: verdragen moeten indien nodig worden aangepast om ons eigen beleid te kunnen voeren. Principieel is er mi ook niets mis met de Zwitserse optie: EVRM geldt alleen voor zover niet in strijd met de eigen Grondwet.
Niels haalt m.i. twee dingen door elkaar. Over wat een ‘ernstig’ vergrijp is, kun je twisten. Iemand die tegen een kleine vergoeding een vriend helpt en misschien niet weet dat dit niet mag, lijkt mij geen ‘ernstig’ vergrijp. Maar dat doet niets af aan het principe dat je als gast in sommige gevallen andere rechten hebt. Australië zet bijvoorbeeld geen eigen burgers uit die na een jaar nog niet in hun eigen inkomen kunnen voorzien, maar wel gasten. Dat is gewoon ‘part of the deal’ wanneer je als gast naar dat land komt. Wat dat betreft heeft Rolf het goed verwoord:
“Ik heb zelf verschillende keren als ‘buitenlander’ in een ander land gewoond en het is volstrekt normaal dat je verblijfsvergunning gekoppeld wordt aan je gedrag. En het is ook volstrekt normaal dat je in dat opzicht onderscheid maakt tussen mensen die staatsburger zijn van het betreffende land en mensen die dat niet zijn.
Dit soort discussies wordt moeilijk als minderheden automatisch als zwakken worden beschouwd. Dat is een verkeerd automatisme.”
@ Alex:
Nou, ik vind er dus juist wel iets mis met de Zwitserse optie. Als we een eenheid willen hebben, zullen we o.a. ons allemaal aan dezelfde regels moeten houden. Je kunt geen verdrag sluiten met 27 uitzonderingsposities of meer. Dat ondermijnt de waarde van een verdrag.
Zelf ben ik geen voorstander van Europese regelgeving, niet in de laatste plaats omdat we, als Nederland, onvoldoende zeggenschap hebben in het EP. Conservatieve landen als Italië en Polen zouden meer te zeggen krijgen over ons land dan wij zelf. Dat vind ik onacceptabel.
Dus we zitten met twee problemen aangaande de EU. Er zijn teveel uitzonderingsgevallen en de diverse landen zijn te verschillend. Daarom had er nooit een politieke eenheid moeten komen en had alles moeten eindigen met economische samenwerking. Het voordeel is dat de EU daar zelf ook wel achter gaat komen. Helaas zal dat gepaard gaan met het uiteenvallen van de EU en daarmee toename van het wantrouwen tussen de (voormalige) EU-lidstaten waardoor een herstart in uitgeklede vorm (economische samenwerking) onmogelijk zal blijken.
@Edward,
We zijn het eens hoor. Er is alleen iets mis met de Zwitserse optie “als we een eenheid willen hebben.” En dat wil ik op dit gebied helemaal niet, en jij volgens mij ook niet.
Verder ben ik niet zo hoopvol als jij over het idee dat de EU hier zelf ook wel achter gaat komen en dus ‘uiteen zal vallen’, en iets hoopvoller dan jij dat er dan toch nog wel iets overblijft van wat er oorspronkelijk wèl was bedoeld, namelijk economische samenwerking. Wat mij betreft was het inderdaad bij een economische unie gebleven, maar ik ben niet hoopvol dat we de weg daar naartoe nog terug gaan vinden.
Het is een misvatting, te menen dat een meerderheidsbesluit per definitie een democratisch besluit is. Om een democratisch besluit te zijn, moet het voldoen aan álle relevante democratische beginselen, zowel in intentie, als in formuliering als in doel, als in uitwerking. Een meerderheidsbesluit, dat strijdig is met (bijvoorbeeld) het democratische principe van de vrijheid van levensovertuiging, is geen democratisch besluit.
Voorts is het een misvatting, te menen dat in ons land sprake is van een democratie. Op z’n vriendelijkst kun je zeggen, dat we hier een oligarchische particratie hebben, maar feitelijk is het een regentendictatuur, zelfs reeds op het meest directe niveau (regering en volksvertegenwoordiging) en versterkt door andere niveaus, zoals Eerste Kamer en koningshuis.
In een democratie is er maar één soevereine macht en dat zijn de burgers gezamenlijk. Zij zijn de baas over hun land; de regering staat in hun dienst en heeft te doen wat zij willen. Bij meerderheidsbesluit, maar met inachtneming van alle relevante democratische beginselen.
Ieder politiek systeem gaat om macht. Bij alle andere politieke systemen gaat het om individuen en groepen, die elkaar die macht betwisten en trachten de baas te worden, teneinde door middel van wetten, regels en beleid hun ideeën, ideologie, principes en moraal aan het land en het volk op te leggen. Zo ook in ons land. Daar waar macht wordt geconcentreerd, leidt dat onvermijdelijk tot dictatuur.
Democratie is daarom superieur aan de andere systemen, omdat het – als enige systeem – juist gaat om de beperking van (de reikwijdte van) de macht, onder meer door de absoluutstelling van een aantal grondbeginselen, en een grootst mogelijke verdeling van de macht om misbruik ervan (lees: dictatuur) zoveel mogelijk te voorkomen.
De simpele waarheid, waarom tot nu toe democratie nergens op de wereld voet aan de grond heeft gekregen, is dat vrijwel iedereen in de grond een dictator is, die meent dat zijn opvattingen het beste zijn en dat dus eigenlijk iedereen naar zijn opvattingen zou moeten leven. En degenen onder ons, die dat het liefste willen, kiezen voor een loopbaan in de politiek, teneinde daadwerkelijk de macht te verwerven om zijn opvattingen aan het land en het volk op te leggen. Zij hebben uiteraard ook de macht om de invoering van echte democratie te bevorderen, maar omdat dit strijdig is met hun streven en zij daar dus in het geheel geen belang bij hebben, zal het daar nooit van komen.
De enige manier om als burgers een democratie af te dwingen, is door de huidige machthebbers af te zetten en de macht over hun eigen leven en land in eigen handen te nemen. Revolutie, dus. De kans op democratie na revolutie is echter, helaas, uiterst gering, zoals de geschiedenis ons leert: de ene dictatuur maakt gewoon plaats voor de volgende, omdat maar weinig mensen aan de verslavende werking van macht kunnen weerstaan, tenminste in voldoende mate om die af te staan en in te perken. Macht doet juist de honger naar meer macht ontstaan.
Het is een trieste constatering, dat we kennelijk nog altijd niet hebben weten te ontsnappen aan onze meest primitieve drijfveren. Toch zal het op termijn, als we werkelijk ons dierlijke stadium achter ons willen laten en beschaafde mensen willen worden, onvermijdelijk zijn om op zeker moment over te gaan naar een democratie. Helaas zal ik dat wel niet meer meemaken.
@Kelele,
Je zou het voor gewone stervelingen zoveel gemakkelijker maken met je in gesprek te gaan als je niet alleen uitlegt hoe “democratie” volgens jou níet georganiseerd moet worden, maar ook hoe het wèl moet. We praten langs elkaar heen zolang jij een definitie van “democratie” hanteert die je verder niet inzichtelijk maakt.
@ Alex
Ik denk toch dat ik, al dan niet tussen de regels door, wel degelijk duidelijk maak, hoe democratie hoort te functioneren. Misschien, echter, blijf ik voor jouw smaak wat teveel in het algemene hangen, zonder de praktische uitvoering nader toe te lichten. Als dat het is, mijn excuses daarvoor. Laat ik een eerste aanzet geven.
Om te beginnen zullen we de grondwet moeten herzien. Niet dramatisch, maar wel zodanig, dat de grondbeginselen als absolute beginselen vastliggen. Vrijheid van levensovertuiging (dus geen aparte positie meer voor religies), vrijheid van meningsuiting, zelfbeschikkingsrecht, vrijwaring van discriminatie en dergelijke. Niet alleen in de relatie overheid-burger, maar ook tussen burgers onderling. Aan die beginselen mag niet getornd worden. Het lijkt me verstandig, deze principes nader uit te werken. Uit de vrijheid van levensovertuiging zal bijvoorbeeld volgen, dat niemand het recht heeft aan zijn levensovertuiging gevolgen voor anderen te verbinden.
Vervolgens hebben we een onafhankelijk constitutioneel hof nodig, dat erop toeziet, dat alle wetgeving aan alle relevante democratische principes voldoet, althans daarmee niet strijdig is.
Wetsvoorstellen worden voorgesteld door volksvertegenwoordigers (de rol van politici is dus niet per sé uitgespeeld), op eigen initiatief of naar aanleiding van initiatieven uit de bevolking, danwel rechtstreeks naar aanleiding van burgerinitiatieven; daarvoor is een bepaald quotum of quorum nader vast te stellen. Let wel: wetsvoorstellen kunnen niet langer voortkomen uit overtuigingen of moraal, daar dat op grond van de vrijheid van levensovertuiging privézaken zijn.
Iedere burger heeft één directe stem en meer niet. Dus geen afgeleide macht meer via allerlei belangenclubs en lobby-organisaties. Die kunnen uiteraard wel proberen een burgerinitiatief te lanceren. Immers, zij moeten zich richten op degene(n) die de macht hebben en dat zijn de burgers (gezamenlijk).
Over wetsvoorstellen wordt door de burgers gestemd. Niet over elke paperclip en andere kleine zaken; hiervoor is aan de volksvertegenwoordigers een bepaald mandaat te verlenen, maar wel over alle belangrijke zaken. De stand der techniek is ver genoeg om dit gemakkelijk geautomatiseerd te kunnen doen, uiteraard op basis van open source software, die voor iedereen toegankelijk is, zodat pogingen om ermee te sjoemelen terstond aan het licht kunnen worden gebracht.
De uitvoering van de aldus tot stand gekomen wetten en beleid, alsmede het dagelijks bestuur zullen worden uitgevoerd door een uit de volksvertegenwoordigers samengesteld kabinet, samengesteld op basis van evenredigheid van het aantal zetels (indien we besluiten het systeem van politieke partijen, die niet intrinsiek strijdig zijn met de democratische beginselen, te handhaven) dat zij hebben in de volksvertegenwoordiging. De Eerste Kamer wordt uiteraard ontbonden.
Tot zover even voor nu. Ter discussie, eventueel, of ter lering ende vermaak.
@Kelele,
Dank voor je uitleg. Zitten zeker vele interessante punten in, bijvoorbeeld het vastleggen van een aantal vastliggende beginselen in de Grondwet (werd al bepleit door Fortuyn, die werd toen door iedereen voor fascist uitgemaakt), en het instellen van een Constitutioneel Hof dat daarop moet toetsen (wordt als in me niet vergis ook door de ChristenUnie bepleit).
Gelijkstelling voor de wet van “religies” en andere “levensovertuigingen” ben ik ook met je eens: zo functioneerde de christelijke kerk in haar beginjaren ook als “vrije gemeenschap” binnen de Griekse wereld, op dezelfde manier zoals filosofische scholen en gilden dat deden. Ik zie geen principieel bezwaar in een terugkeer naar die situatie.
Burgerinitiatief kennen we momenteel al en is m.i. ook een goed concept.
Wat ik met je oneens blijf is de scheiding die je probeert aan te brengen tussen wetsvoorstellen die “voortkomen uit religie of moraal” en wetsvoorstellen die dat niet doen. Dit impliceert dat er een onafhankelijke definitie bestaat van wat een “moreel geïnspireerde” beslissing is. In mijn optiek hebben álle beslissingen een moreel karakter en bestaat deze scheiding niet. Of in elk geval: kan die scheiding alleen tot stand komen op grond van impliciete morele keuzes. Neem alleen al belastingheffing: alleen al de vraag hoeveel belasting je heft, is een morele keuze. Immers: wat vind je belangrijker – zoveel mogelijk mogen houden waarvoor je gewerkt hebt, of zoveel mogelijk ‘eerlijk delen’. Dat is een morele, en geen administratieve keuze. Hetzelfde geldt voor de honderdduizend vragen over waar je dat belastinggeld vervolgens aan uitgeeft.
Daarnaast ben ik ook tegen het referendum in de vorm van ‘het volk laten stemmen per onderwerp’. Dat werkt populisme in de hand, omdat het volk wel een gemakkelijke mening kan geven, maar niet de moeilijke vragen hoeft te beantwoorden, zoals ‘waar moet het dan van betaald worden, en ten koste van wat?’. Daarom lijkt mij het systeem van politieke partijen en coalitievorming waarbij je een pakket aan maatregelen samenstelt die samen in één budget passen, het beste mechanisme om ‘uitvoering van de wil van het volk’ zonder onbestuurbaar te worden.
@ Kelele Nyingi:
In theorie een leuk plan maar ook alleen in theorie. Laat me je een voorbeeld geven.
Als je alle grondrechten absoluut wilt maken, botsen die onmiddellijk. Zo zouden conservatieve Christenen door de absolute vrijheid van levensovertuiging mij, als homoseksueel, openlijk mogen discrimineren. Ze zouden zelfs hun haat t.o.v. vrij mogen uiten door de ongelimiteerde vrijheid van meningsuiting en ik zou er niets tegen kunnen doen.
Binnen het Hinduïsme zijn er nog altijd aanbidders van de godin Kali, godin van de dood en destructie. Kali dient tevreden gehouden te worden met mensenoffers. Als je de vrijheid van levensovertuiging absoluut maakt, mogen deze groeperingen deze mensenoffers gewoon brengen, wat niet alleen botst met het Wetboek van Strafrecht maar ook met het grondrecht dat je lichamelijke integriteit niet geschonden mag worden.
En zo zijn er wel meer voorbeelden te bedenken. Het is niet voor niets dat alle grondrechten in onze Grondwet begrensd zijn door “… behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet”.
@ Alex:
En je wilt serieus beweren dat we nu geen last hebben van populisme? Dat de politiek nu niet werkt volgens de waan van de dag en dat partijen die aangeven het meeste naar de burgers te luisteren en te doen wat de burger zegt de grootste groei doormaken?
De cijfers over 2010 zijn nog niet bekend maar in 2009 werd 80% van de Kamervragen en de spoeddebatten gesteld / gehouden naar aanleiding van een onthulling in de media. Een van de voornaamste oorzaken die worden genoemd voor de groei van de PVV is de belofte te doen wat de burger van ze wil; om te luisteren naar de burger.
En je maakt mij niet wijs dat de 150 Kamerleden in de Tweede Kamer en de 75 in de Eerste Kamer allemaal precies weten wat de diverse zaken inhouden waar ze voor stemmen. De woordvoerder van onderwijs van een Tweede Kamerfractie heeft geen idee hoeveel rugklachten een tillift in een verzorgingshuis kan voorkomen, net als dat een specialist op het gebied van landbouw geen benul heeft van de diplomatieke implicaties van de benoeming van een bepaalde ambassadeur. En toch moeten ze er allemaal voor stemmen.
Sterker nog, de diverse bewindslieden weten het niet eens. Ab klink, voormalig minister van VWS, heeft in een interview toegegeven geen idee te hebben wat de diverse medicijnen doen of dat bijwerkingen kunnen verschillen tussen bepaalde vormen van medicijnen. Hij keek puur naar medicijnen als economische eenheden en nam op basis daarvan zijn beslissingen. Nou, dat hebben we gemerkt want de genomen beslissingen sloegen totaal nergens op.
Een andere minister die geen idee heeft (of kon hebben) van zijn ministerie was Eimert van Middelkoop die alleen tijdens zijn medische keuring voor militaire dienst een kazerne van binnen had gezien voordat hij minister van Defensie werd.
Verder geeft Geert Wilders en de rest van de PVV bijna dagelijks blijk van complete onkunde en die partij krijgt zelfs 1/6 van de stemmen van het Nederlandse volk. Vele voorbeelden dus dat je in Den Haag je niet hoeft te laten hinderen door enige vorm van kennis of inzicht.
@ Alex
Alle beslissingen hebben natuurlijk een moreel aspect en mensen maken keuzes in de eerste plaats op grond van hun overtuigingen en emoties, niet op grond van rationele overwegingen. Waar het om gaat is of een kwestie op de agenda komt uit morele overwegingen of niet. Voor het oplossen van een infrastructureel probleem geldt, dat dit niet zo is, voor embryoselectie wel.
Belasting dan. De beslissing om die samenleving in stand te houden is dan natuurlijk al genomen, anders is de hele discussie zinloos. Om een samenleving in stand te houden, is geld nodig. Daarom wordt belasting geheven. Hoeveel geld is afhankelijk van de vraag wat je als samenleving aan voorzieningen wilt. Ook dat mag niet worden bepaald door morele overwegingen. Ontwikkelingshulp, bijvoorbeeld, is een morele kwestie. Dat hoort thuis bij mensen privé, ook wanneer de meerderheid ervoor zou zijn. Wat voor voorzieningen wel, wordt in belangrijke mate gedicteerd door gezond verstand: infrastructuur, economie, veiligheid en handhaving, defensie. “EERLIJK delen??” Ik hoef je toch niet uit te leggen dat de moraal daarvan afdruipt?? Dat kan dus geen overweging zijn. Dat neemt overigens niet weg dat een zekere mate van EVENREDIGE verdeling wel degelijk kan worden nagestreefd.
Staar je overigens niet blind op het aspect van ‘zoveel mogelijk overhouden van het zelfverdiende geld’. De hoogte van de het brutoloon wordt veeleer bepaald door de hoogte van het nettoloon dan andersom. Bij een (veel) geringere belastingdruk zul je dan ook een verlaging van de brutosalarissen zien en zal het netto niet veel uitmaken. Mensen rekenen zich graag rijk door uit te gaan van de wijziginge van één der parameters (belastingdruk) bij een ongewijzigde andere parameter (brutosalaris), maar dat is grotendeels een illusie.
Er is naar mijn mening niets mis met de burgers te laten beslissen. Onder de domsten en slechtst geïnformeerden spelen dezelfde overwegingen en meningen als onder de intelligentsten en best geïnformeerden. Zoals ik al memoreerde in de eerste alinea: mensen kiezen vooral op basis van hun overtuiging en emotie en niet op grond van rationele overwegingen, hoe slim ze ook zijn. Het hele huidige politiek systeem is daarop zelfs gebaseerd: politieke partijen met vooringenomen standpunten, die bij elke beslissing bepalend zijn.
Voorts horen bij de keuze om iets wel of niet te doen uiteraard de keuzes waar dat geld vandaan moet komen en eventueel ten koste van wat. Niet enkel “ja” tegen een bepaalde voorziening, maar “ja, middels belastingverhoging” of “ja, door bezuinigen op die andere voorziening”. Probleem opgelost. De voorbereiding van de diverse opties is een taak van de volksvertegenwoordigers en eventueel burgerinitiatieven.
@ Edward
Zoals ik al schreef, dienen de democratische beginselen nader te worden beschreven. Voor vrijheid van levensovertuiging geldt, dat niemand aan zijn levensovertuiging gevolgen voor anderen mag verbinden. Dat betekent, dat iemand best de overtuiging mag zijn toegedaan, dat homosexualiteit slecht is en hij mag die mening ook uiten, maar verder kan dat niet gaan. Discriminatie van homo’s op grond van die overtuiging is niet toegestaan, want dan verbindt hij er gevolgen aan voor die homo’s. Hij mag er natuurlijk wel voor zichzelf gevolgen aan verbinden. Mocht hij dus bij zichzelf homosexuele gevoelens waarnemen, staat het hem vrij zichzelf te haten en te kastijden tot hij blauw ziet. Dat geldt voor die kaliaanbidders, mutatis mutandis, ook. Persoonlijk heb ik er zelfs geen enkel bezwaar tegen wanneer iemand zich vrijwillig als mensenoffer presenteert en morele bezwaren zijn, zoals ik eerder al uitlegde, sowieso niet aan anderen tegen te werpen. Dat het vrijwillige karakter van dat offer moet worden vastgesteld, staat natuurlijk buiten kijf. Dat is in principe niet anders dan bij euthanasie.
De meeste kwestie waarbij populisme een rol speelt, zijn morele kwesties en daar gaat het niet meer over. In de andere gevallen loopt het populisme onherroepelijk vast bij de formulering van de wetsvoorstellen inclusief de beantwoording van de vragen over de kosten en de opofferingen. Daar verwacht ik dan ook geen problemen.