Duurzaamheid, iedereen is er voor, iedereen vindt het belangrijk en iedereen wil duurzaam zijn. Maar wat is duurzaam eigenlijk? Doordat iedereen alles duurzaam noemt, is het een containerbegrip geworden. People, profit en planet zijn allemaal belangrijk. Maar wat houdt dat dan in? Is alles wat duurzaam genoemd wordt wel zo duurzaam?
De bekendste en meest gebruikte definitie is die uit het brundtlandrapport. Duurzaamheid wordt hier omschreven als ‘een ontwikkeling die voorziet in de behoeftes van de huidige generatie, zonder de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien aan te tasten’. Ik durf de stelling aan dat de meeste duurzame dingen hier niet aan voldoen. Twee voorbeelden.
De elektrische auto wordt bijvoorbeeld als een duurzame ontwikkeling gezien. De CO2-uitstoot vermindert, de luchtkwaliteit wordt niet aangetast en voor de brandstof zijn geen niet-hernieuwbare grondstoffen nodig. Evidente verbeteringen. Toch zijn elektrische auto’s niet duurzaam. Voor deze auto’s zijn accu’s nodig, die gemaakt worden in voornamelijk Bolivia en Chili. Er is nu al een enorme concurrentie om Lithium (de belangrijkste grondstof voor accu’s) en de arbeidsomstandigheden zijn verschrikkelijk. De elektrische auto voorziet dus wellicht wel in behoeften van mensen hier in Nederland, maar niet in de behoeften van mensen in Bolivia en Chili (goede arbeidsomstandigheden) en niet in de behoefte van toekomende generaties aan de grondstof Lithium.
Als tweede biologisch vlees. Ook dit wordt in het algemeen als duurzaam beschouwd. Het dierenwelzijn is veel beter, het veevoer wordt op een veel minder schadelijke manier geproduceerd en er wordt geen schadelijk kunstmest gebruikt. Opnieuw evidente verbeteringen. Toch is dit ook niet absoluut duurzaam. De uitstoot van broeikasgassen is bij biologische veehouderij per dier veel hoger dan bij intensieve veehouderij. Daarnaast is er veel meer ruimte nodig voor biologische veehouderij. Biologische veehouderij kan mede daardoor niet voorzien in de behoeften aan vlees van de hele wereldbevolking.
Deze twee voorbeelden laten zien dat het bijna onmogelijk is om te beoordelen of iets duurzaam is of niet. De behoeften van mensen zijn te vaak tegenstrijdig. Het is simpelweg onmogelijk om aan alle behoeften van alle mensen te voldoen. Laat staan dat we kunnen voorzien in alle behoeften van toekomende generaties. Duurzaamheid als absoluut begrip is dus een utopie, en het is nodig kritisch te staan tegen ontwikkelingen die zich duurzaam noemen.
Rekening houden met behoeften van mensen elders op de wereld, en met toekomstige generaties is natuurlijk wel belangrijk. De aandacht voor duurzaamheid heeft veel positieve kanten. Door kritisch te zijn tegenover duurzaamheid moet niet het kind met het badwater worden weggegooid. Het zou daarom goed zijn het begrip duurzaamheid selectiever te gebruiken, en niet alle mogelijke positieve ontwikkelingen op het gebied van of planet, people of profit duurzaam te noemen.
Ik denk dat het zeer verhelderend zou zijn als duurzaamheid alleen gebruikt wordt voor het ecologische domein. Oorspronkelijk lag hier ook de basis voor het ontstaan van de aandacht voor duurzaamheid. Behoeften zijn hier ook minder tegenstrijdig. Iedereen is gebaat bij een goede milieukwaliteit en het voorkomen van klimaatproblemen. Door duurzaamheid op deze manier weer selectiever te gebruiken kan de betekenis weer duidelijk worden. Belangrijk, want aandacht voor duurzame ontwikkeling blijft bitter noodzakelijk.
Goed stuk! Terug naar een stuk realiteitszin als het gaat om ambities omtrent duurzaamheid en bijvoorbeeld ook natuurontwikkeling.
Je zegt terug te willen naar het gebruik van duurzaam uitsluitend op het ecologische domein, maar daar komt de inflatie van de term juist vandaan. Vroeger betekende duurzaam gewoon slijtvast; een product dat lang mee ging was duurzaam.
Het gaat er eigenlijk om de dingen bij de naam te noemen. Dus als iets (bijv. vlees) milieubelastend is, noem het dan ook zo en zeg niet in plaats daarvan dat het ‘niet duurzaam’ is. Vlees is per definitie niet duurzaam, want je eet het binnen een paar dagen op of het verrot.
Lezenswaardig stuk.
In het stuk komen twee zaken naar voren. Een begripsdiscussie en een verklaring van duurzaamheid tot utopie.
Ik ben er van overtuigd dat duurzaamheid zeker geen utopie is. Het vraagt echter om verder te kijken dan je neus lang is. Kritish blijven denken wat verbeterd kan worden.
Ik ben het met je eens dat duurzaamheid op veel zaken geplakt wordt waar het niet bij hoort, maar om het alleen bij ecologische zaken te gebruiken is te kort door de bocht. Juist het menselijke aspect (kinderarbeid etc) is minstens zo belangrijk.
Ik denk dat duurzaamheid net zoiets is als “kwaliteit of service”. Dat is ook per product en per perceptie verschillend. Je zult het moeten meten aan verschillende aspecten. Een bedrijf kan ook niet claimen “van de hoogste kwaliteit”zonder het uit te leggen. Ze moeten dan bewijzen waarom ze die kwaliteit bezitten. Zo is het ook met duurzaamheid. Je kan niet zeggen “een duurzaam product” zonder uit te leggen waarom. Je voorbeelden tonen goed aan dat beide producten wel een aspect van duurzaamheid bezitten, maar nog niet genoeg. Biologisch is niet automatisch duurzaam. Innovatie bij auto’s is ook niet automatisch duurzaam. Maar dat ligt niet aan het begrip duurzaamheid, maar aan het vermarkten van de producten met het label duurzaam.
Het vraagt dus in mijn ogen niet om een begripsdiscussie maar om een stuk bewustwording bij consumenten over wat daadwerkelijk duurzaam is. Daar zijn kritische mensen voor nodig die door willen denken.
Ik wil echter niet tornen aan de ambities voor duurzaamheid. Die moeten wat mij betreft onveranderd hoog zijn. Streven naar het hoogste.
@G. van Helden
Ik wil zeker niet tornen aan ambities. Het menselijk aspect is inderdaad zeker zo belangrijk. Als je echter duurzaamheid op dezelfde manier ziet als bijvoorbeeld kwaliteit wordt het te vaag. Als je bewustwording wil creëren moet je duidelijke labels hebben. Consumenten kunnen niet alle duurzaamheidsaspecten die aan een product zitten overzien. Door duurzaamheid specifiek te koppelen aan ecologische aspecten, en sociale aspecten een ander label te geven (fair trade o.i.d.) ontstaan er meer duidelijkheid
met de deur in huis: Ja natuurlijk is duurzaamheid een utopie! [mondiaal tenminste]
Het is een modewoord. En over hoe meer fantasie u beschikt, op hoe meer eigenschappen van een product kunt u het woord duurzaam van toepassing verklaren. Reclamekretologen met een geringe consciëntie, [willen ze reclamekoning worden/blijven,] beschikken dienaangaande over een ongebreidelde fantasie, weshalve ze een ruim gebruik van het goed bekkende woord maken.
Daarin zijn ze onbedreigd, want er hangt geen keurmerk aan dat kaartje.
Zonder mevrouw Brundtland tekort te willen doen [het is al decennia geleden dat er een uitnodiging op m’n ambtelijk bureau lag om mee te gaan naar haar conferentie in Stokholm] zou ik de betekenis van duurzaam durven op te rekken naar: iedere handeling welke ons voortbestaan op deze aardkloot ten goede komt. [ik verzin hem hier ter plaatse hoor, wie er op schieten wil; ga uw gang]
Zelfs een blind paard ziet dat we ons bolletje in steeds hoger tempo aan het opgebruiken zijn. Dat noemen we economische groei. [Dat zou nodig zijn om gelukkig te kunnen blijven]. En iedere $ of € welke we uitgeven [al die andere munten staan niet op m’n toetsenbord, maar doen ook mee] gaat gebruikt worden om dat opconsumeren van ons bolletje te vergroten; de economie dus aan te jagen.
Dat is zelfs een wedloop geworden tussen de diverse werelddelen, toch?
[sommige idioten dromen er nu al van om ons voortbestaan dan op mars en zo te vervolgen].
Omdat onze Lieve Heer [voor Wie geen tijd bestaat,] dat allemaal [voor ons] ‘van te voren’ voorzien heeft en m.i. de ‘fabricage’ van de aarde daarop heeft voorbereid, wetende ‘wat van Zijn maaksel zij te wachten’, zou ik mij daar mondiaal maar niet zo druk om maken als christenheid. Wanneer wij het niet doen, dat opmaken, dan al die anderen op aarde wel, immers?! En zoveel goedwillenden zijn er niet hoor! Hebberigen zijn er meer en komen er toenemend meer.
Overigens heeft de Heere trouwens toch maar een bepaalde tijd gesteld voor deze aarde, weten we.
Toch heeft God de mensheid het beheer over deze aarde toevertrouwd en zal haar daar zeker ernstig over ter verantwoording roepen. [het is de mens gesteld eenmaal te sterven en daarna het oordeel].
Daarbij haal ik zelf altijd graag de Bijbeltekst aan dat de Heere zal verderven degenen die de aarde verdorven. [uit de verledentijdsvorm kunnen we dus afleiden dat het verderf der aarde eens een feit zal zijn. Wie die tekst overigens na wil slaan, kan dat beter doen dan ik, door achteraan te beginnen met zoeken, want ik vond hem in Openbaringen 11:18] ‘en om hen te vernietigen die de aarde vernietigden.’zegt de nieuwe HSV.
Hierbij ben ik van mening dat wij, als degenen die De Waarheid ‘in pacht’ hebben, een extra grote verantwoording dragen. Want wie ‘de Weg geweten maar niet bewandeld hebben, zullen met dubbele slagen geslagen worden’, weet ik ergens in mijn Bijbeltje te staan.
Een duurzame levensstijl behoort m.i. dus principieel bij leden van een christelijke partij!! Het mag dus niet zo zijn dat anderen in de politiek groener zijn dan wij, of minder verspillend of minder hebberig, zo vind ik. Als deze aarde eerder opgebrand is, zullen er ook zoveel minder mensen tot Gods eer geleefd kunnen hebben. [iets om over na te denken?]
Zelf probeer ik in die duurzame levensstijl o.a. geen overbodige autokilometers te maken, geen patserige slurper te rijden, geen kleren weg te gooien welke nog prima zijn en dus ook geen nieuwe te kopen als de mode dat voorschrijft [wel ooit een keer die bloemetjesbroek, weten jullie nog?] Een voet- of fietstocht naar Rome te verkiezen boven vliegen , waardoor ik het liefste nog maar gewoon lekker thuis blijf, in onze fijne vogeltuin, waar momenteel in iedere boom vol prachtige bloesem een mooie vogel zit te zingen tot eer van de Schepper, Welke ons uiteraard allemaal zo’n verrukkelijke duurzame woonomgeving gunt.[edoch dat zwarte kreng gunt ons dat niet en trekt onze planologen en politici dus achter zich aan, in de nog steeds verder [duur!!, niet duurzaam!] opgepropte steden, waar we derhalve smachtend uitzien naar de volgende verkwistende vliegreis naar Verweggistan]
Omdat verf materialen duurzamer maakt, schaam ik mij voor de hoge ‘milieu’belasting daarop. Ik schaam mij voor de taksloze kerosine, voor megastallen welke de vleesconsumptie en daarmee de ontbossing in Brazilië bevorderen en als we er samen over nadenken, weten we zo nog wel een emmer vol voorbeelden te bedenken. Dat zou overigens politiek geen slechte zaak zijn, dunkt mij.
Interessant stukje proza daarom is het belangrijk veel meer te kijken naar de 4de P van proces. Verminderen van fossiele brandstoffen zeer belangrijk. Ivm opwarming van de aarde. Kijk naar de club van Rome Inzetten van natuurlijke energiebronnen. Zonder duurzaamheid zou dit besef nooit zijn ontstaan. We hebben een verplichting om de volgende generaties hier op te attenderen.
Het is ook belangrijk veel meer geld te reserveren aan ons BNP om deze doelen te realiseren. Met het huidig kabinet is dat een utopie.
hg,
jan