Vandaag kwam de Inspectie Sanctietoepassing met een rapport over de vreemdelingenbewaring in Nederland. De wantoestanden op de detentieboten zijn inmiddels verleden tijd, maar het moet nog beter. Het is nog maar afwachten of het Kabinet Rutte hiervoor gaat zorgen.

De vreemdelingenbewaring is bedoeld voor mensen die niet in Nederland mogen verblijven en waarvan het de verwachting is dat ze niet zullen meewerken aan hun uitzetting. Duizenden vreemdelingen per jaar verblijven in detentiecentra. Volgens internationale richtlijnen moeten deze mensen in speciaal doorvoor ingerichte voorzieningen verblijven, maar in Nederland krijgen ze dezelfde behandeling als criminelen. Wat betreft het activiteitenprogramma tref je het in de vreemdelingenbewaring zelfs slechter dan in de gevangenis.

Uit onderzoek van de Inspectie Sanctietoepassing blijkt dat het regime in deze centra de laatste jaren is verbeterd, maar het werk is nog niet af. Het opsluiten van onschuldige vreemdelingen als criminelen blijft een vreemde bezigheid. Ed Anker zei er begin dit jaar over: “Ik vind het echt een paardenmiddel.” Alternatieven – zoals elektronisch toezicht – zouden onderzocht moeten worden.

Waarom is het zo belangrijk om te letten op het niveau van de vreemdelingenbewaring in Nederland? Het gaat om een groep die moeilijk voor zichzelf op kan komen. Dan komt het erop aan hoe een onpersoonlijks instituut als de overheid kan laten zien wat medemenselijkheid is. De mate waarin dat lukt zegt veel over het sociaal gezicht dat de overheid wil laten zien.

Ik heb idee dat als deze verbetering doorzet, het eerder ondanks dan dankzij het nieuwe kabinet is. Afgelopen middag tijdens het debat over de regeringsverklaring hoorde ik regelmatig het woord kansenmaatschappij vallen. Het kabinet doet veel voor mensen die kansen hebben. Maar komen bezuinigingen niet snel neer bij de kansarmen, zoals ongewenste vreemdelingen zonder stemrecht? Ik wacht het af.

Lees het genoemde rapport hier