De Britse financiële waakhond FSA is al jaren bezig met het oplossen van misstanden in de financiële sector. De FSA heeft sinds 1986 een aantal pragmatische richtlijnen geïntroduceerd om de grootste fouten binnen de sector aan te pakken. Haar doelstellingen waren het transparanter maken van de producten, het verhogen van de professionaliteit van adviseurs en inzichtelijker maken van het provisie- en beloningsbeleid. De focus bij deze richtlijnen was daar waar de grootste fouten zaten, de investeringsproducten, zoals bijvoorbeeld woekerpolissen.
De Nederlandse scheidsrechter AFM is sinds 2002 bezig met de regulering van de sector. Voor beide instellingen was het doel hetzelfde, namelijk de misstanden in de sector op te lossen. Beide instellingen hadden daarom ook de focus op dezelfde producten. Het beleid was voor beide dan ook gericht op transparantie, beloning en professionalisering. Maar waar de FSA alleen op een pragmatische manier de misstanden wil oplossen gaat de AFM een hele grote stap verder. De AFM heeft een duidelijk beeld van wat zij een ‘eerlijke’ markt vinden.
Deze verschillen zijn typerend voor de verschillende typen kapitalisme die erachter schuil gaan. Het Angelsaksische kapitalisme met de heilige markt waar hier een daar slechts een pleister op moet en het Rijnlandse model waar de markt aan de leiband moet. De AFM pakt deze opdracht met verve op en doet haar uiterste best om de markt weer braaf met de overheid mee te laten lopen. De doelstelling van de AFM om een ‘gelijke markt’ (Level Playing Field) creëren is een duidelijk voorbeeld van een meer principiële aanpak van de markt. Het is tekenend dat dit geen thema is voor de FSA. Ook bij het bepalen van hypotheeklimieten laat de AFM haar principiële kant zien door af te wijken van richtlijnen van b.v. het Nibud, het kabinet en de Stichting Woningborgfonds (NHG) en zelf te bepalen wat ‘goed’ is voor consumenten, de aanbieders en de markt.
Toch is dit een vreemde ontwikkeling. Daar waar de FSA als een FIFA de regels van het spel opstelt en als scheidsrechter tijdens het spel ingrijpt om overtredingen te bestraffen, gaat de AFM veel verder. Deze scheidsrechter stapt uit haar rol en gaat de coaches vertellen hoe er gevoetbald moet worden, welke tactiek het beste is en welke spelers mee moeten doen. Het opstellen van een “passende norm” voor advies (de AFM bepaald wat advies zou moeten kosten) laat zien dat de AFM de uitkomst van het vraag en aanbod spel al vooraf wil bepalen. De FSA heeft nooit zulke expliciete richtlijnen opgesteld, en laat hier de markt haar werk doen. Het gaat zelfs veel verder. De AFM pleit ook voor toezicht op productontwikkeling. De FIFA gaat zich dus inhoudelijk bezig houden met de trainingen van de jeugdelftallen! De FSA stopt bij transparanter, iets waar heldere richtlijnen voldoende voor zijn en wat gaat om het benoemen wat niet mag, in plaats van de AFM methode om te bepalen wat wel mag.
Het oplossen van misstanden is duidelijk een goed doel, hier zullen weinig zorgen over zijn, maar het sturen van de markt is hele andere koek.
De vraag is nu of dit een wenselijke ontwikkeling is. Hoe lang mag de ketting van de waakhond zijn? Misschien een nog belangrijkere vraag is welk “ideaal” marktmodel de AFM voor ogen heeft als ze de markt wil beïnvloeden. Welke economen hebben dit bepaald en in hoeverre kan/ mag de politiek hier invloed op uitoefenen? Wat zijn de gevolgen van al deze inmengingen? Zal dit de markt eerlijk maken? Of zal het de markt verknellen en doen krimpen?
citaat: ” Hoe lang mag de ketting van de waakhond zijn? ”
m.i. net zo lang als dat nodig is om de schurken in hun poten te kunnen bijten en staande te houden!
En dat er veel schurken met stropdas in de financiële wereld rondlopen welke op tijd met de buit vluchten, dat weten we allemaal.
interessant zou het volgens mij dan ook zijn om al die schurken eerlijk zichtbaar ten toon te stellen en op tijd te pakken.
Zou die tentoonstelling hieronder aan kunnen vangen?
Terecht dat dit aangesneden wordt. In Nederland hebben we zo’n stapeling van toezicht dat uiteindelijk de hele markt op slot gaat. Al vraag ik me af of je Engeland als voorbeeld moet nemen – de Londense City heeft ook zo haar problemen, en die hebben deels te maken met het te beperkte toezicht.
Aanpak van exorbitante beloningen is goed (in NL overigens bij lange na niet zo’n probleem als in de Angelsaksische wereld), maar wie denkt dat een collectieve lynch-oefening (“pak de graaiers!”, “belast de banken!”) de onderliggende structuurproblemen gaat verhelpen…tja.
Probleem in Nederland is dat wet- en regelgeving zich vooral bezighoudt met het stellen van normen, en niet met het bereiken van resultaten. De financiële- en huizenmarkt is daar een fraai voorbeeld van.
Vroeger was de norm dat rente aftrekbaar was, en dat je dus een dief van je eigen portemonnee was als je een lineaire hypotheek nam. Je kon beter de schuld zo hoog mogelijk houden en aflossen op einddatum. Daar kun je nu allerlei morele oordelen over hebben, maar tot vijf jaar geleden werkte de markt zo. En waarom werkte de markt zo? Omdat de overheid de triggers in het systeem zo had ingericht: lenen wordt gesubsidieerd, bezit belast.
Vroeger was ook de norm dat het normaal was om te verwachten dat een huis in waarde stijgt. Daarom kon je bijvoorbeeld de verbouwing van een keuken meefinancieren met een zgn “tophypotheek”. Nu noemen we dat ‘overcrediteren’, tot vijf jaar geleden heette het ‘investeren’.
En nu is de norm dat je niet méér mag lenen dan het huis waard is. De AFM heeft daarom de 102%-norm opgesteld waaraan elke nieuwe hypotheek moet voldoen.
Normen, normen, normen. Maar er is één vraag die politici, toezichthouders en banken weigeren te beantwoorden. En dat is de vraag die niet gaat over normen stellen, maar over problemen oplossen. Het is de vraag: “Hoe komt iemand die in een situatie zit die we nu ongewenst noemen, van A naar B?”
Het meest bizarre voorbeeld: we hebben 600.000 hypotheken in dit land die ‘onder water’ staan – dwz de hypotheek is meer waard dan het huis. Je zou zeggen: zorg dat die mensen als de wiedeweerga kunnen gaan aflossen. Faciliteer het oversluiten van aflossingsvrij naar annuïtair. Maar nee: de AFM heeft in haar wijsheid de 102%-norm bedacht. En dat betekent dat juist de meest problematische hypotheekhouders NIET van A naar B kunnen. De nieuwe, gezondere situatie (bijv. van 105% aflossingsvrij naar 105% mèt aflossing) kan immers niet meer gefinancierd worden. En intussen dalen de huizenprijzen – en blijven de hypotheken hoog. Enorme risico’s voor bank èn consument.
Kortom we hebben politici en toezichthouders nodig die niet alleen nieuwe normen stellen, maar ook problemen oplossen. Een delta-plan. Dwz een plan dat de delta tussen A en B overbrugt. Dát is ‘hervormen’. De rest is gepraat voor de bühne.
In de VS wordt door zowel president Obama als zijn mogelijke tegenstrever Romney gewerkt aan een plan voor massale herfinanciering van problematische hypotheken. Of het wijs is, zal uit de details blijken. Maar het contrast is duidelijk: leiders daar lossen problemen op. Die van ons zwaaien slechts met een vinger.
op het CU ledenforum sleepte de heer Noorlander onderstaande link aan als antwoord op mijn klacht dat banken geen geld behoren te maken en daar rente op vangen, (waaraan we als naties uiteindelijk te gronde gaan) maar de overheden, het vólk ten goede.
want wat baat het als je een goede of een nog betere scheidsrechter als waakhond hebt op een principieel volkomen foute wedstrijd?
http://www.visionair.nl/…ionaliseer-geldcreatie
http://www.visionair.nl/politiek-en-maatschappij/nederland/nationaliseer-geldcreatie/
hierboven nog eens geprobeerd; de vorige deed het niet.
als het weer niet lukt geef ik het maar op.