Vorige week maakte minister van Bijsterveldt bekend dat het huidige kabinet geen actie meer zal ondernemen om het aantal zwarte scholen terug te dringen. Dat zorgde natuurlijk voor een hoop trammelant. Op de kwestie zelf wil ik hier niet ingaan, maar wel op een belangrijk onderwerp uit de marge ervan: in verschillende media kwam ik weer eens de fabel tegen dat het bijzonder onderwijs schuldig zou zijn aan het ontstaan van zwarte scholen. Maar dat is onzin.
Volgens het CBS is maar liefst 93 procent van de bijzondere basisscholen rooms-katholiek, protestants-christelijk of een samenwerkingsverband tussen één van die twee en een openbare school. Op deze scholen komt het weigeren van leerlingen op basis van hun niet- of anders geloven nauwelijks voor. In de vier grote steden is het aandeel niet-westerse allochtone leerlingen op rooms-katholieke en protestantse-christelijke basisscholen dan ook bijna net zo hoog als op openbare scholen.
Het zijn vooral de gereformeerde, reformatorische en evangelische scholen die (wel eens) leerlingen weigeren. Maar in de eerste plaats vormen zij een veel te klein deel van het totale scholenbestand (ongeveer drie procent) om aangewezen te kunnen worden als veroorzaker van het probleem. Bovendien bevindt het gros van deze scholen zich in de Biblebelt, in gemeenten waar überhaupt nauwelijks allochtonen te vinden zijn (Bunschoten, Hardenberg, Barneveld, Arnemuiden etc.). In dergelijke plaatsen staan dan ook helemaal geen zwarte scholen.
NRC-Handelsblad maakt het in deze discussie wel erg bont. In een artikel dat verscheen naar aanleiding van de uitspraak van Van Bijsterveldt, wordt de stelling geponeerd dat het recht van bijzondere scholen om leerlingen te weigeren zou hebben geleid tot de oprichting van islamitische scholen. Zoals gezegd zijn er in de eerste plaats nauwelijks bijzondere scholen die islamitische leerlingen weigeren. Maar bovendien: het kleine aantal scholen dat dat wel zou kunnen doen (de genoemde gereformeerde, reformatorische en evangelische scholen) is nu niet bepaald het type school waar moslims die een islamitische school oprichten, hun kinderen graag naartoe zouden sturen. Dat zijn namelijk scholen waar de leerlingen uit de Bijbel lezen, bidden, christelijke liederen zingen en deelnemen aan kerstvieringen en dergelijke. Het -sowieso zeldzame- weigeren van islamitische leerlingen op basis van de identiteit van een bijzondere school kan dus niet de aanleiding zijn tot de oprichting van een islamitische school.
Het zou voor het debat over de zwarte scholen wel zo prettig zijn als deze fabel nu eens uit het bewustzijn van journalisten, politici en andere beleidsmakers verdwijnt. Dat heeft nog een ander belangrijk voordeel: deze mythe wordt namelijk ook geregeld van stal gehaald door de toenemende schare politici die de gelijke financiering van het bijzonder onderwijs willen afschaffen. Het staat hen vrij zich daarvoor in te zetten, maar liever niet op basis van oneigenlijke argumenten.
Prima stuk Hugo! Het is jammer dat het NRC zuivere opiniestukken plaatst op de binnenlandpagina en niet waar ze thuis horen.
Eén dingetje wel: op een gegeven moment schrijf je
“Zijn er echt mensen die denken dat moslims die een islamitische school oprichten, hun kinderen net zo makkelijk naar een school zouden sturen waar de leerlingen uit de Bijbel lezen, bidden, christelijke liederen zingen en deelnemen aan kerstvieringen en dergelijke?”
en daarmee verzwak je je betoog. Immers, als moslims dat niet doen, dan draagt het christelijk onderwijs dus wel degelijk bij aan het ontstaan van zwarte scholen. Of bedoel je hier alleen die 3% orthodox-protestantse scholen en niet de 93% mainstream? Dat wordt mij niet duidelijk uit je stuk.
Zijn het alleen de orthodox-protestantse (vrijgemaakte, reformatorische en evangelische) scholen die moslims weigeren, of doen algemeen-christelijke scholen dat ook? Heeft Hugo Scherff hier ook cijfers over?
@Remco: Je hebt gelijk. Het moest nogal kort, want oorspronkelijk was dit artikel bedoeld als ingezonden stuk, met een maximum van 300 woorden. Ik heb het nu enigszins aangepast.
@Ewout: Ik heb contact gehad met Artikel 1 Bureau Discriminatiezaken, en zij stellen dat ze geen gevallen kennen van moslims die om hun geloof geweigerd werden op protestants-christelijke of katholieke scholen. Dat betekent niet dat ze het uitsluiten, maar het is natuurlijk wel een aanwijzing dat deze scholen hier niet aan doen.
Een andere aanwijzing zijn de genoemde cijfers van de opname van niet-Westerse allochtonen door protestants-christelijke en katholieke scholen in de vier grote steden (waar verreweg de meeste zwarte scholen zich bevinden). Protestants-christelijke en katholieke scholen nemen net zoveel niet-Westerse allochtonen op als openbare scholen.
@Hugo Scherff: Nu kom je toch op een dilemma terecht. Enerzijds heb je namelijk de 3% orthodox-protestantse scholen. Die hebben een duidelijke identiteit, waardoor ze “witter dan wit” zijn, omdat veel allochtonen nu eenmaal weinig ophebben met dit type onderwijs. Het bijzonder onderwijs is bedoeld om juist deze scholen, met een heel specifieke identiteit, een eerlijke kans te geven. Maar zij dragen dus wel degelijk bij aan het onderscheid tussen zwarte en witte scholen. Net als islamitische scholen natuurlijk.
Anderzijds heb je de 93% protestants-christelijk en katholiek onderwijs. Daar kan je trots van zeggen dat die het probleem niet zijn, want ze weigeren geen leerlingen en nemen gemiddeld net zo veel allochtonen op. Maar hangt dat niet samen met de totaal verwaterde identiteit van die scholen? Als de ChristenUnie opkomt voor bijzonder onderwijs, doet zij dat om deze scholen te beschermen. Maar zijn zij “onze” steun nog waard? Zijn ze niet vrijwel gelijk aan openbare scholen geworden?
Het dilemma is dan, dat de kritiek op het bijzonder onderwijs vanuit de “seculiere” partijen niet terecht is voor die 93%, maar wél voor die 3% en laat dat nu net de categorie zijn die de ChristenUnie-achterban een warm hart toedraagt.
@Remco: Ik betwijfel of die kritiek vanuit seculiere kring op die 3% terecht, want die 3% van scholen heeft geen enkele noemenswaardige invloed op segregatie in ons schoolsysteem. Kinderen die nu naar het Fruytier, Driestar, Guido de Brés of Lodensteincollege gaan komen sowieso al uit overwegend blanke omgevingen. De Biblebelt is niet bepaald het meest kosmpolitische gebied in Nederland. Dwing al die kinderen om naar een openbare school te gaan en de cijfers zullen nauwelijks veranderen.
@MarkvanH: Dat is dan een getalsmatig/ pragmatisch argument. Principieel bezien is het, hoe klein ook, een verschijnsel dat je segregatie kunt noemen. Als je daar principieel op tegen bent, zoals de seculiere partijen, dan is dit, hoe klein ook, toch een probleem. Niet eentje met hoge prioriteit.
Groter probleem is dan dat er islamitische scholen ontstaan, waar kansarme “zwarte” leerlingen zich “ophopen”. Omdat je grondwettelijk gezien niet alleen moslims hun recht op eigen onderwijs kunt afnemen, kan ik me voorstellen, als je voor een grote overheid bent, dat je kiest voor het kleinste kwaad: het bijzonder onderwijs de das om doen. Je treft dan naast de islamitische scholen ook helaas de 3% marginale orthodox-protestantse scholen, maar dat vindt men dan “collateral damage”.
Nu ben ik, met de ChristenUnie, juist voor een kleine overheid, die zich niet zo diep in zaken stort die tot de verantwoordelijkheid van ouders en schoolbesturen behoren. Vanuit die invalshoek vind ik de beslissing van Van Bijsterveldt juist.
@Remco
Volgens mij haal je dingen door elkaar. De oorzaak van die segregatie is niet het BESTAAN van die orthodox-christelijke scholen, maar het recht van de ouders voor die school te KIEZEN. Zolang ouders mogen kiezen, houd je zwarte en witte scholen.
Ik zou het er volstrekt mee oneens zijn, maar het volkomen legitiem vinden als iemand zou zeggen ‘ik vind dat alle scholen een afspiegeling moeten zijn van de wijk, we moeten dus af van de vrije onderwijskeuze, en kinderen verplicht naar de school om de hoek sturen.’ Dát is de enige manier om te voorkomen dat er te zwarte en te witte scholen zijn. Je moet daar niet de compleet andere discussie over het bijzonder onderwijs bij willen slepen.
@Remco: Ik zie Islamitische scholen niet problematisch in dat opzicht. Ja, het zal een school zijn met 99.99% allochtone leerlingen uit een kansarm milieu. Daar verschilt zij niet veel in met openbare scholen in andere achterstandswijken met een grote allochtone populatie.
Het ‘probleem’ van zwarte scholen is het probleem van een grote groep allochtonen met laag opleidingsniveau en inkomen. Tenzij je die groep ‘verheft’ blijf je met dit probleem kampen, welke oplossing je ook verzint.
@Hugo Scherff: Goed punt. Ik nam de twee samen: bijzonder onderwijs opheffen + ouders de vrijheid ontnemen om zelf een school te kiezen voor hun kinderen. Je kunt ze beter scheiden. Het blijft, hoe dan ook, zo dat vooral die 3% en het islamitisch onderwijs getroffen worden als de overheid hier met dwang een oplossing voor gaat verzinnen. En daar zijn wij beide geen voorstander van. Scholen die toch al niet echt een duidelijke identiteit hebben (die 93% plus de openbare scholen) kunnen in het geval van overheidsdwang grotendeels doorgaan waarmee ze bezig zijn, alleen dan met een andere etnisch-religieuze verdeling onder hun leerlingen.
@MarkvanH: Verheffen van mensen, daarbij speelt altijd onderwijs een grote rol. Dus is het niet zo gek dat juist in deze sector wordt gezocht naar een oplossing.
@Remco van Mulligen: Maar die ligt daar niet.Of het nu het afschaffen is van bijzonder onderwijs, acceptatieplicht, postcodebeleid of iets anders, het werkt niet. Frankrijk, Duitsland, Engeland, Verenigde Staten hebben allemaal hetzelfde probleem en hebben ook niet weten op te lossen.
Sommige problemen zijn simpelweg niet op te lossen.
Ik lees nu voor het eerst, dat er op enige schaal mensen zijn die beweren dat zwarte scholen worden veroorzaakt door bijzonder onderwijs, zeker in de uitleg als hierboven gegeven. Ik ruik een stroman.
Wel zou ik mij met enige goede wil kunnen voorstellen dat ermee is bedoeld, dat het systeem van bijzonder onderwijs islamitische scholen mogelijk maakt, die vervolgens op hun ‘bijzondere identiteit’ een strenge selectie kunnen toepassen waardoor het de facto een zwarte school wordt.
Al met al overigens een non-issue voor mij. Wat mij betreft dient het bijzonder onderwijs terstond te worden afgeschaft. Religie hoort niet in het onderwijs thuis, in mijn optiek.
belastinggeld is er niet om te moraliseren. Bijzonder onderwijs bekostigd uit algemene middelen is dus niet in lijn met de noodzaak tot het innen van belastinggelden. Afschaffen dus.
Religie is niet voor kinderen. Als volwassenen kan iedereen zelf kiezen.
@MarkvanH: Ik kan me nauwelijks voorstellen dat investeren in goed onderwijs bij deze groepen niet voor enig positief effect kan zorgen. Dan is het nog de vraag of de dingen die jij noemt gaan helpen. Wat dat betreft deel ik je mening wel. Maar als je het hebt over de inrichting van onderwijs, de kwaliteit, de aandacht, het terugdringen van drop-outs, etc, dan kan daar ongetwijfeld nog wat worden verbeterd. Als men tenminste niet blijft denken dat het afschaffen van bijzonder onderwijs de oplossing is voor alle problemen.
@Remco van Mulligen: Ik twijfel er niet aan dat er een hele hoop kan verbeterd worden aan het onderwijs, maar er zal een onderklasse blijven, of die nu zwart, Arabisch of blank is en daarmee scholen die als afvoerputje van het systeem fungeren en voornamelijk de onderklasse bedienen.
Waarom zou een ‘zwarte’ of ‘islamitische’ school persé een problematische of achterstandsschool moeten zijn? Een school moet worden beoordeeld op de kwaliteit van het onderwijs dat zij aanbiedt, en kan getoetst worden op die kwaliteit. Islamitische scholen prima, zolang ze voldoen aan de normen, en zolang ze leerlingen afleveren met een goede startkwalificatie voor voortgezet onderwijs.
@Remco, vlgs mij is de reden waarom de 3% refo- en evangelische scholen “witter dan wit” zijn, niet zozeer “omdat veel allochtonen nu eenmaal weinig ophebben met dit type onderwijs”, maar simpelweg omdat ze zich bevinden in dorpen waar überhaupt weinig allochtonen wonen. Evangelische scholen zijn hierin overigens niet hetzelfde als refo-scholen: evangelische scholen bevinden zich meestal in grotere plaatsen en zijn ook niet wit – er gaan alleen ándere allochtonen naartoe dan moslims (ja, die bestaan ook).
Daarnaast valt het met de verwatering van algemeen-christelijke basisscholen mi wel mee – ze weigeren geen leerlingen maar leren ze wel degelijk de Bijbelverhalen. En ik ken ook moslim-ouders die hun kinderen juist om die reden naar een christelijke school sturen – omdat de kwaliteit beter is en omdat er in elk geval nog íets aan godsdienst wordt gedaan.
Acceptatieplicht en oproepen tot het beëindigen van bijzonder onderwijs is niets anders dan de progressieve kift over het feit dat openbare scholen maar niet in staat blijken zichzelf even aantrekkelijk te maken voor ouders als christelijke. En wie zelf niet ziet hoe hij zijn product kan verbeteren, heeft nog één last resort: monopolist worden en daarmee de rest naar beneden trekken naar het eigen niveau.
Dat er ‘zwarte’ scholen bestaan is geen probleem. Er is niets inherent slechts aan zwart, allochtoon of islamitisch. Het probleem is dat er ‘openbare’ scholen zijn (waarbij ‘openbaar’ niet ‘neutraal’ betekent maar ‘gekleurd door een links-progressief mensbeeld’) waar men gewend is problemen te verklaren (liefst uit ‘achterstand’) in plaats van op te lossen.
Vandaag in de Stentor: twee openbare basisscholen in Nunspeet en Putten sluiten vanwege onderwijsbezuinigingen en een teruglopend aantal leerlingen. Dat betekent voor een dorp als Nunspeet dat er nog maar één openbare basisschool is terwijl ook hier een flink deel van het dorp niet kerkelijk is. Mensen sturen hun kinderen het liefst naar een school in de buurt en dat is in de praktijk meestal een prot-chr. basisschool. Ik heb nog nooit gehoord dat een leerling wordt geweigerd. Inderdaad wonen hier niet zoveel mensen van allochtone afkomst, maar ze zijn er wel. En de meeste gaan gewoon naar een prot-chr. school. Wij hebben hier kinderfeestjes gehad waarbij 2 van de 10 jongetjes geen varkensvlees mochten omdat ze moslim zijn.
Kortom; zelfs in de Bible Belt is dit geen issue. Heel goed stuk Hugo! We moeten ons geen probleem laten aanpraten dat niet bestaat, alleen maar omdat bepaalde groepen gewoon op anti-religieuze gronden het bijzonder onderwijs willen aanpakken. Terwijl dat onderwijs objectief gemeten van uitstekende kwaliteit is.
En de andere kant van de medaille: de gedachte dat elke school leerlingen kan afleveren met dezelfde startkwalificatie voor voortgezet onderwijs, is ook slechts gedeeltelijk waar. Deze gedachte, en dus het problematiseren van ongelijkheid, komt ook voort uit de ‘maakbaarheidsgedachte’, waarin men denkt dat de overheid alle andere omgevingsfactoren (opvoeding, religieuze achtergrond, enz) wel kan compenseren en alle kinderen als een genivelleerde eenheidsworst van de lopende band kan laten vallen. Dat is gewoon niet waar.
De school moet zich richten op het maximale wat uit elk kind gehaald kan worden. Maar dat maximale verschilt per kind, en soms, bijvoorbeeld op grond van sociale geografie, per groep kinderen of per school. Dat hoef je niet persé te problematiseren, maar Marx vond dit elitair, en dat bracht hem tot de gedachte van openbare scholen – daar zouden alle verschillen worden opgeheven en alle kinderen worden opgeleid tot nuttige, uniforme radertjes. Kinderen worden teruggebracht tot statistische objecten die een zo klein mogelijke standaarddeviatie moeten vertonen, ipv gezien als personen met unieke, en daarom verschillende, mogelijkheden. Er zijn nog steeds mensen die hem daarin volgen…
@Alex: @Rolf: @MarkvanH: Nog even voor de zekerheid: ik ben het met jullie eens. Volgens mij roep ik minder reacties op als ik het met mensen óneens ben.
Wel wil ik eventjes opkomen voor het openbaar onderwijs, dat toch niet helemaal bagger is. En als we het dan toch over Nunspeet hebben, kan ik daar Voorschoten tegenover zetten. Mijn eigen school was openbaar en heeft de twee christelijke scholen in diezelfde wijk overleefd. Zowel de katholieke als de pc basisschool gingen ten onder vanwege terugloop van de leerlingen en een slechte reputatie. Terwijl ik op mijn school twee jaar godsdienstles heb gehad en alle bijbelverhalen heb meegekregen. De basis voor mijn bekering is op die school gelegd.
@Remco: als er een strict postcodebeleid gevoerd gaat worden, zijn daar (getalsmatig) niet de ‘strenge’ bijzondere scholen het grootste slachtoffer van, maar de in de eerste plaats de vele ouders in de grote steden die kilometers willen reizen voor een witte school.
@Hugo Scherff: Geen idee waarom je dit aan mij richt, maar ik reageer er toch maar op. Zoals je het nu omschrijft is zo’n postcodebeleid zo gek dus nog niet. Het zou iig mijn oude basisschool goed doen, want er waren in Voorschoten een heleboel mensen die hun kinderen “aan de andere kant van de Leidseweg” op school deden. Kortom, die het risico dat ze te pletter gereden zouden worden door een passerende vrachtwagen voor lief namen. Alles beter dan dat ze op mijn school terecht zouden komen, met al die allochtonen.
Vraag me wel af of wat je zegt het hele verhaal is. Wij hadden ook vrijgemaakte buurjongens die helemaal naar Oegstgeest gingen voor hun school. Die school is getalsmatig niet getroffen, maar bv de hele vrijgemaakte gemeenschap in Voorschoten zou door postcodebeleid zwaar worden getroffen.
@Remco: ik richt dit tot jou, omdat jij deze bewering deed: ‘Het blijft, hoe dan ook, zo dat vooral die 3% en het islamitisch onderwijs getroffen worden als de overheid hier met dwang een oplossing voor gaat verzinnen.’
Wat betreft postcodebeleid: dat vind ik echt een slecht idee, omdat ik de vrijheid van schoolkeuze een veel te groot goed vind.
Ach zo. Ik dacht al: ik had het toch nergens over het postcodebeleid en ik was het voor zover ik kon zien ook nergens met je oneens. Ben het overigens niet met je eens dat postcodebeleid die 3% niet zou treffen. Ik denk dat een complete revolutie in de achtergrond van je leerlingen namelijk ook de school treft. En niet alle vrijgemaakten wonen rondom die vrijgemaakte school, dus tref je die school weldegelijk. Dat laat mijn voorbeeld ook zien.
Ben het alweer met je eens over de vrijheid die ouders moeten hebben en dat dit een groot goed is. Jammer dat héél veel ouders hun keuze maken op basis van een nogal bekrompen manier van denken, maar goed.
@Remco van Mulligen: Welke bekrompen manier is dat? Volgens mij is je kinderen naar een blanke school sturen niet de per se meest ruimdenkende manier, maar -gezien de cijfers- de meest verstandige manier om de keuze te maken. Zwarte scholen zijn niet de beste keuze voor je kinderen, zo simpel is het.
Een zwarte school geeft lang niet altijd slecht onderwijs en is lang niet altijd een plek waar jouw vioolspelende gevoelige dochtertje zal verpieteren. Dus een school puur beoordelen op het aantal hoofddoekjes is bekrompen. Ik had ook kunnen zeggen “racistisch”, maar ik dacht, laat ik vriendelijk zijn vandaag.
Btw: 5:48? Ik heb diep respect voor mensen die op dat soort tijden niet alleen wakker zijn, maar ook nog scherp genoeg om een zinnige reactie op een website te kunnen plaatsen.
@Alex “Het probleem is dat er ‘openbare’ scholen zijn” , goede samenvatting. Je zou je twee reacties moeten bundelen, heb je gelijk een artikel, en de titel heb je ook al.
@Remco: Ik zei niets over hoofddoekjes
. Zwarte scholen zijn -op dit moment iig.- niet de beste scholen in de regio en kinderen uit achterstandgezinnen vormen er een meerderheid. Wellicht heeft je kind daar een fantastische tijd, maar als voorbereiding voor een carriere, een studie oid. zal het weinig goeds doen. Scholen met een significante meerderheid van achterstandsgezinnen presteren simpelweg minder en kinderen worden daar het slachtoffer van.
Dat heeft imho weinig met ras op zichzelf te maken, want dit argument gaat ook op witte scholen in achterstandswijken.
@MarkvanH: Ik zei ook niet dat jij iets over hoofddoekjes zei.
Maar je vroeg me wel toe te lichten wat ik met bekrompen bedoelde.
Denk overigens dat je iets te kort door de bocht gaat. Een “zwarte” school of achterstandschool scoort slecht omdat er relatief veel leerlingen op zitten die slechte cijfers halen. Maar dat is niet per definitie besmettelijk: je eigen vioolspelende kind wordt daar niet per se “dommer” van. Dat kan prima ondervangen worden als het onderwijs van goede kwaliteit is en intelligente leerlingen gestimuleerd worden om zichzelf te ontwikkelen. Zulke scholen bestaan, kan ik je verklappen.
@Remco: Natuurlijk ga ik kort door de bocht, dit is niet het forum voor ellenlange betogen met nuances en mitsen en maren doorspekt, maar volgens mij is het uit onderzoek inmiddels afdoende aangetoond dat het in de meeste gevallen niet bevorderlijk is voor kinderen om op scholen met een hoge concentratie achterstandskinderen te zitten, net zoals het voor een achterstandskind wél bevorderlijk is om op een school met een hoge concentratie middenklasse kinderen te zitten.
Mja, onderzoek zal ongetwijfeld aantonen dat slecht onderwijs slecht is en dat scholen met veel slecht presterende kinderen gemiddeld lagere cijfers geven dan scholen met goed presterende kinderen.
Ondertussen blijft het domweg racistisch om een school te mijden puur en alleen vanwege de hoofddoekjes of de huidskleur van de leerlingen.
@Remco: Volgens mij is het onderzoek iets substantiëler en uitgesprokener.
Ja, slechts op dat gebaseerd wel, maar als daaraan de sociaal-economische achtergrond van de leerlingen is af te lezen (en laten we wel wezen (zonder in PVV-gronden te verzuilen), dat is in Nederland niet zo moeilijk) heb je imho alweer een andere situatie.
Ik denk dat het voornaamste verschil van inzicht tussen ons twee, draait om onze inschatting van de motieven achter de schoolkeus van de gemiddelde Nederlandse (autochtone) ouder.
@VincentHarris,
Bondigheid is nooit mijn sterkste kant geweest; ik ben het aardig eens met je samenvatting van mijn reacties
@Remco,
Uiteraard wilde ik niet zeggen dat álle openbare scholen ‘bagger’ zijn. Wel dat de ideologische wortels van het verschijnsel ‘openbare school’ liggen in de wens van Marx om gelijkheid te bevorderen door namens de overheid alle overige factoren te compenseren – dwz in echte achterstandssituaties heeft de openbare school geen oplossing omdat ze daar tegen de grenzen vh maakbaarheidsdenken aanlopen. Er zijn uiteraard vele openbare scholen die géén concentraties van achterstand zijn, zoals er ook bijzondere scholen zijn die dat wel zijn.
Dacht altijd dat de schoolstrijd meer tussen confessioneel en liberaal ging dan tussen confessioneel en socialist. Er was, als ik me goed herinner, vanaf begin 19e eeuw een sterke neiging om het onderwijs van overheidswege te controleren, waardoor het steeds moeilijker werd om er nog een gereformeerde invulling aan te geven, iets wat ttv de Republiek veel makkelijker was. Liberalen wilden algemeen, neutraal onderwijs om de burger te vormen, precies zoals het ideaal in de 19e eeuw was. Maar is niet het tijdvak waarin ik gespecialiseerd ben, dus ik houd een slag om de arm.
De schoolstrijd ging idd tussen confessioneel en liberaal, en ging over gelijkbekostiging van bijzonder onderwijs tov openbaar onderwijs. Openbaar onderwijs bestond in Nederland al voor het begin van de 19e eeuw, maar ‘openbaar’ betekende destijds ‘publiek toegankelijk’: ‘christelijk-humanistisch’ onderwijs waar iedereen naartoe mocht, en (later) ook door de staat gefinancierd. De openbare scholen van de 19e eeuw waren niet ‘neutraal’ in de moderne zin van het woord: zij waren voor de liberalen een middel de kinderen maatschappelijke ‘deugden’ bij te brengen.
Marx propageerde halverwege de 19e eeuw het idee van gratis, ‘neutraal’ onderwijs waar niet alleen alle kinderen naartoe móchten maar zelfs móesten gaan. Het idee van ‘neutraliteit’ is later wel door de liberalen overgenomen, maar is voor hen in nooit een doel op zich geweest.
Dus als ik mijn vorige reacties iets mag corrigeren: het verschijnsel ‘openbaar onderwijs’ (in de zin van publiek toegankelijk, maar niet waardenvrij, en van origine ook niet persé publiek gefinancierd) gaat inderdaad terug op de liberalen en bestond al vóór communisme/socialisme überhaupt werden bedacht. De hedendaagse invulling ervan (dwz de ‘waardenvrije’ utopie, het ideologische doel van onderwijs als instrument om ‘gelijkheid’ te bevorderen en de wens álle kinderen in dit systeem onder te brengen) gaat terug op Marx. En wordt door links nog steeds met dezelfde argumenten bepleit.
@Alex: Als dát openbaar onderwijs zou zijn, heb je natuurlijk helemaal gelijk. Maar ik heb zelf de indruk dat lang niet al het openbaar onderwijs gefundeerd is op dit marxistische idee van neutraliteit. Daarnaast denk ik dat het idee van neutraliteit weldegelijk ook onder liberalen sterk leeft. Socialisme en liberalisme zijn in die zin gewoon kinderen uit hetzelfde gezin (of van dezelfde school, om het toepasselijk te houden).
Ik bedoel ook niet dat alle openbaar onderwijs ‘as such’ op de Marxistische gedachte is gebaseerd – ik bedoel dat de politieke argumenten van degenen die het bijzonder onderwijs willen opheffen ten gunste van ‘neutraal’ openbaar onderwijs dat zijn. Zij leggen op scholen de last om alle andere sociale factoren te compenseren, en dat kunnen scholen niet. Ik heb het dus tegen politici, niet tegen schoolleiders.
Mbt liberalen: de klassiek-liberale stroming heeft van origine nooit een punt gemaakt van ‘neutraliteit’; verdraagt zich daarom ook prima met (christen-) conservatieven. De vrijzinnig-liberale stroming doet dat inderdaad wel – die zijn ook van de maakbaarheid. De verticale as van Krouwel, voor de machtsbalans in dit land vele malen belangrijker dan de horizontale…
cbZpSo , [url=http://vgurxaejgnxu.com/]vgurxaejgnxu[/url], [link=http://spbqtvqjnpmy.com/]spbqtvqjnpmy[/link], http://qugmhgqiscsa.com/