Een postmodern pleidooi voor een ‘zwakke overheid’

4.11.2011 |

Filosoof Jos de Mul, gevierd postmodernist aan de Erasmus Universiteit, pleit in zijn nieuwe boek ‘Paniek in de polder. Polytiek en populisme in Nederland’ voor een politiek samen zijn dat is gebaseerd op conflict en zwakke verhalen. Hoewel De Mul zich aantoonbaar niet schaamt voor zijn postmoderne voorliefde, zijn de principes die hij ontwikkelt uiterst scherpzinnig en bovendien zeer bruikbaar voor Christelijke politiek.

In een boek vol prachtige anekdotes, Griekse mythologieën en hedendaagse problemen, moet politiek volgens De Mul altijd gaan over zwakke verhalen, een idee ontleent aan de Italiaanse filosoof Vattimo. Zwakke verhalen zijn ideeën die op een fundamenteel niveau niet fundamenteel trachten te zijn. Anders gezegd, ze mogen geen universele en definitieve uitspraken doen over ‘de waarheid’. De verkondiging van tolerantie is een voorbeeld van een zwak verhaal, in zoverre het zelf ook openstaat voor andere verhalen (‘Gij zult tolerant wezen!’). Politiek moet volgens De Mul altijd gaan over zwakke verhalen omdat dit een antigeweld principe oplevert. Grote fundamentalistische verhalen bepalen immers al eeuwen in welke mate er bloed wordt vergoten. Christenen konden (kunnen?) er wat van, maar De Mul noemt ook de democratische ideologie van Bush Jr. een groot verhaal met grote gevolgen.

Een tweede vereiste van een democratie in een plurale samenleving als de onze is dat ze gebaseerd is op verschil. Conflict is een zeer werkbare vorm van politiek zolang de verschillende meningen geen fundamentele trekken hebben. Dit constante conflict draagt een bepaalde tragiek in zich mee, namelijk dat geen enkel losstaand idee ooit zichzelf kan verwezenlijken. Oftewel, iemand heeft een bepaald politiek idee en door mee te doen aan het politieke debat weet hij dat hij zijn idealen sowieso niet kan verwerkelijken, er moet immers ergens consensus worden bereikt. De Mul zegt dat deze tragiek helemaal geen probleem is, de vraag is hoe we met deze tragiek omgaan. Hij stelt dat we in het populisme kunnen zien dat veel mensen moeite hebben met het verduren van deze tragiek en weer neigen naar grote verhalen, zoals de grote verhalen van Wilders die beweert namens ‘het volk’ te spreken. De Mul ziet in het populistisch nationalisme een wezenlijk gevaar, namelijk dat het niet in staat is pluraal te denken. Hij pleit voor een poly-tiek die gebaseerd is op tegenstellingen die elkaar verdragen.

Voor Christenen is dit boek even meedogenloos als verlichtend. De Mul draait er niet om heen dat Christenfundamentalisme kan leiden tot geweld, en is hij niet bang om naast ‘God zij met ons’ ‘God is dood’ van Nietzsche op de zijkant van onze twee-euromunt te zetten. Anderzijds is het antigeweld principe van het postmoderne denken zeer interessant voor Christelijke politiek. Wat in private zin absoluut is: ‘God is liefde’, betekent in de publieke praktijk van de Christenunie bijvoorbeeld vaak een aversie tegen geweld. Als we echter de redeneerlijn van De Mul volgen kan men in de politiek niet het universele standpunt ‘God is liefde’ hanteren om geweld tegen te gaan, omdat deze universele gedachte zelf geweld of morele suprematie op kan roepen. Hoewel De Mul de volgende vraag niet letterlijk noemt, zet hij Christelijke polytiek daardoor in een moeilijk pakket: hoe kunnen we het grote verhaal van de Bijbel vertalen naar een polytiek zwak verhaal? En is dit in het huidige Christelijke klimaat wel nodig? Anders gezegd, zitten er nog sporen van (verbaal) geweld in het Christendom? Dit boek laat zien dat het postmodernisme, hoewel wijdverbreid verfoeid onder Christenen, ons een nuttige spiegel voor kan houden.

 

Henk den Uijl
Studeerde filosofie aan de VU en volgt momenteel het Fellowsprogramma van het WI.

8 reacties

  1. Geachte heer Den Uijl,

    Een mooie blog naar aanleiding van het boek ‘Paniek in de polder’ van Jos de Mul. Het boek is bij onze uitgeverij verschenen, de auteur wees me op uw blog.

    Mijn vraag is of we de blog mogen overnemen op onze weblog http://www.filoblog.nl, uiteraard met bronvermelding. De blog wordt dan ook zichtbaar op de website van Uitgeverij Klement.

    Ik dank u hartelijk voor uw reactie.

    Met vriendelijke groet,
    Boekencentrum Uitgevers | Uitgeverij Klement

    Jako van Gorsel
    Hoofd Marketing & Communicatie
    http://www.boekencentrum.nl
    http://www.uitgeverijklement.nl

  2. Henk den Uijl says:

    @Jako van Gorsel:

    Geachte heer Van Gorsel,

    Leuk dat Jos de Mul het heeft opgepikt. Het is uiteraard geen probleem om het over te nemen op filoblog.nl. Het zou leuk zijn als u ook naar deze website kunt verwijzen.

    Vriendelijke groet,

    Henk den Uijl

  3. RobN says:

    Over het ‘God is dood’-geweld (Goelag-archipel, Noord-Korea) had ook nog iets gezegd kunnen worden, maar dit prikkelt genoeg tot lezen.
    En met de laatste vragen over een geweldloze vorm van christelijke politiek is het WI van de ChristenUnie precies bezig.

  4. ben says:

    nou had ik in die goeie ouwe tijd een vriend (afgestudeerd in recht en in theologie) welke een professor had gehad, welke van elke filosofie het kruispunt kon aangeven wáár die filosofie een foute aanname hanteerde en dus de verkeerde richting op ging en daarin dan verdwaalde van de waarheid vandaan.
    Een razend interessante man, vond ik. Maar uiteraard onbestaanbaar in deze postmoderne tijd, waarin we De Waarheid vaarwel hebben gezegd en iedereen recht heeft op zijn eigen waarheidje, vanuit zijn/haar eigen onverstand bekeken, met een naar eigen keuze dom gekleurde bril.

    Als kind vond ik het nog raar dat de Here Jezus van Zichzelf getuigde dat Hij De Waarheid was, in Persoon. Niet dat Hij soms wel eens gelijk had, of zelfs dat Hij eigenlijk (stronthinderlijk) zich wel gewoon verbeelde altíjd gelijk te hebben, nee Hij wás Zelf één bonk Waarheid en niks minder!!
    (wat overigens in 2000 jaar niemand ooit gelukt is om te weerleggen!!)
    Hoeveel tijd zouden wij hier en nu nodig hebben om zo’n o.i. eigenwijze drol met 4 vijfduimers op te spijkeren op twee kruislingse baddingen? Omdat er geen millimeter ruimte in Zijn leer zit !!

    Van de weeromstuit op dit artikel dat (citaat:) ‘de principes die hij (die gevierde postmodernist) ontwikkelt uiterst scherpzinnig en bovendien zeer bruikbaar voor Christelijke politiek’ noemt, zou ik luid willen gaan roepen: Wanneer zal deze filosofie uit het rijk der duisternis met haar vele aanhangers binnen onze contreien, onze partij rijp hebben gemaakt voor de economische, politieke, religieuze en sociale overname van de tolerante (behalve naar De Waarheid toe) maatschappij door de antichrist en zijn maatje, de valse profeet, welke (ook weer zichtbaar aan dit artikel) met steeds grotere vaart nadert??
    In elk geval mag m.i. het WI van de CU weten met deze column aan die toekomst een warme bijdrage te hebben toegeleverd. ‘Proficiat ‘.

    Als toegift nog een paar aanhalingen: “hij is niet bang om naast ‘God zij met ons’ ‘God is dood’ van Nietzsche op de zijkant van onze twee-euromunt te zetten.”

    Knus hè, samen! Wij hebben een ‘dominee’ in de KPN (of zoiets) Klaasje, met het diepzinnige filosofische inzicht dat God niet bestaat maar wel gebeurt (hij kan de duizenden Godsbewijzen om hem heen namelijk ook niet ontkennen)

    Citaat: “‘God is liefde’, betekent in de publieke praktijk van de ChristenUnie bijvoorbeeld vaak een aversie tegen geweld.”

    Ja, ja, behalve als het leger naar Israël gestuurd moet worden om zich tegen de God van hemel en aarde te verheffen en Zijn stad te belagen, zeg ik dan. (of is dit reeds achterhaald??)

    En dan nog wat, als er zou staan: ‘God is sulletje hola’, dan zou die onnozele vertaling bij de CU wel te verdedigen zijn. Maar de liefde des Heeren is alles behalve die van een watje hoor. Het kostte Hem ook niet weinig: Zijn eigen eniggeboren Zoon!! Ook heeft die liefde in Christus een keiharde achterkant hoor; lees het OT maar, of de profetieën en al helemaal de Apocalyps!

    Citaat: “een moeilijk pakket (durf m.i. maar parket te lezen): hoe kunnen we het grote verhaal van de Bijbel vertalen naar een polytiek zwak verhaal?”
    Oplossing: door het te verdraaien, verkrachten, door ons ‘interpreteren’ genoemd.

    Citaat: “…zitten er nog sporen van (verbaal) geweld in het Christendom?”
    Antwoord: griezelig veel: bijvoorbeeld: ‘Buiten Jezus is geen leven, maar een eeuwig zielsverderf!!’
    (dat is geen kattenplas hoor!!)

    Laatste citaat, ik word er wat misselijk van: “Dit boek laat zien dat het postmodernisme, hoewel wijdverbreid verfoeid onder Christenen, ons een nuttige spiegel voor kan houden.”
    Toch een vraag: een lachspiegel?, naar bijvoorbeeld psalm 2:4 ?:
    “Die in de hemel zetelt, lacht; de Here spot met hen.”
    (lees ook de regels er voor en na maar eens!, ik hou u niet op…)

  5. Henk den Uijl says:

    Lieve Ben,

    Aan een dosis gezond cynisme ontbreekt het je in ieder geval niet.

    Citaat: “Als kind vond ik het nog raar dat de Here Jezus van Zichzelf getuigde dat Hij De Waarheid was, in Persoon.”

    Jij moet inmiddels dan wel zijn uitgegroeid tot de grootste geleerde van onze tijd als je jezelf als kind dergelijke vragen stelde. Dit blijkt ook zeker uit je reactie.

    Je kunt afgeven op onze tijd zoveel je wilt, je zult het er toch mee moeten doen. Dit betekent bijvoorbeeld dat je in private zin er wel ideeën over de antichrist op na kan houden, maar in het politieke domein is dit volledig irrelevant, d.w.z., verschil of pluralisme is dusdanig belangrijk geworden voor ons publieke domein dat als je politiek wilt bedrijven je hier aan mee moet doen. Het Christendom heeft aan deze benadering een zeer belangrijke bijdrage geleverd, namelijk het individualisme van de reformatie. Ik zie dat echter niet per se als verlies.

    Zelf vind ik dat de Bijbel eerder het primaat geeft aan ethiek dan aan epistemologie, alias: ‘de waarheid’. Dat betekent dat een ethische relatie met een mens in beginsel belangrijker is dan wie van die twee ‘de waarheid’ in pacht heeft. Ethiek komt, zo gezegd, voor dogma. Ethiek is in die zin altijd ‘open’ omdat het nog niet is vastgelegd door een ethisch fundament, of waarheid. Ethiek is echter wel altijd een appel van een andere mens die vraagt hem niet te doden, in ruime zin.
    In Bijbelse termen is dat het appel van de wees en de weduwe; ‘U weet wat de Heer van u verlangt’. Voor meer hierover verwijs ik naar het werk van Levinas. Tolerantie (zeker als containerbegrip) is misschien wat anders dan wat ik hier beschrijf (tolerantie is: iets accepteren wat je eigenlijk niet accepteert), maar het komt in de buurt.

    Liefde in de Bijbel is zeker geen kattenpis, goed (maar ook wel een beetje sarcastisch) gesproken. Het gaat eerder over rechtvaardigheid dan over knuffelen. Juist de vraag naar rechtvaardigheid stel ik hier aan de kaak, omdat een opvatting die uitgaat van een universele rechtvaardigheid die op liefde gestoeld is, haar eigen tegenstelling kan worden als ze dit in het publieke domein aan iedereen oplegt. Ik schrijf dus niet uit een soort postmoderne drang, maar ik probeer te duiden wat het goede is om te doen, en of dit goede zich ook tegen zichzelf kan keren.

    Bovendien is het niet allemaal kommer en kwijl wat deze tijd ons brengt; zo noem jij interpreteren verdraaien en verkrachten, maar ik krijg niet bepaald het idee dat jij je hier aan weet te onttrekken. In andere woorden, de Bijbel mag een Heilig boek wezen, eenduidig is hij zeker niet. En misschien is dat de ‘ware’ heiligheid, het zien van het andere.

  6. ben says:

    Lieve Henk, (ik bedoel vanuit de liefde van de Heer gesproken; jij ook denk ik)

    Wat leuk dat je op mijn posting ingaat; dat beleef ik niet vaak meer.

    Wat mijn persoon aangaat: ik was te stom voor de mulo, m.i. zit daar dan geen grootste geleerde meer in hoor. Van mijn kinderen terug gerekend, ben ik bijna zeker wel een autist, die hebben wel vaak opvallende gedachten, weten we.
    (even een m.i. leuke dienaangaande: in het Psychologiemagazine van mijn dochter [ze heeft het al weer mee] roemde iemand al die tegenwoordig gelabelden in onze maatschappij [3x zo veel als elders, is het niet?]. Ze was o.a. blij met verlegen mensen, want die lieten een ander tenminste nog uitpraten. [ook het leuke van het forum, vind ik] En ze was blij met autisten, zei ze, want daar zaten zulke goeie programmeurs bij. Laat nou juist onze autistische zoon ook zo diepgelukkig zijn met zijn baan als plc-programmeur! En zijn baas met hem, begrijp ik.)

    Wel weet ik mijzelf zeer zeker te zijn van Gods gelijk, Henk. En na 70 jaar [nou ja…] groeit dat nog steeds, i.v.m., t.b.v. de volgende >driemiljard jaar. En Zijn tegenspeler wordt door Hem ‘de leugenaar van den beginne’ genoemd in Zijn Woord. En Zijn Woord is Waarheid, zegt Hij er Zelf van. En Hij waarschuwt ons om nog geen tittel of jota aan dat Woord te modificeren, want dan stuft Hij ons uit, uit het Boek der [m.i. eeuwig]levenden, zegt Hij.

    Ik weet niet of ik nou zo afgeef op onze tijd hoor; waar doe ik dat?
    Waar ik wel van griezel is het stomme ‘met je tijd meegaan’; met de bijna altijd zieke mode mee, de trend dus.
    Het postmodernisme met zijn opgelegde verplichting om intellectueel overal aan te moeten twijfelen wat zeker is, vind ik daar een wezenloos voorbeeld van.
    Herstel: niet wezenloos, maar vernietigend (naar de donder sturend, heet dat in de bouw!), want de soufleur is het verschrikkelijkste wezen dat bestaat! De wereld is vol van de werken der duisternis van die stiekemerd, door Christus aldus ‘de overste dezer wereld’ genoemd!
    En de academiën onzer aardkloot hebben hem niet buiten de deuren weten te houden. (Is ook lastig hoor, waar hij zich steeds anders voor doet als wat hij is.)

    Ja Henk; (kan je tegen een stootje?) als je stom (lees verblind) genoeg bent, vind je heel het bestaan van de Eigenaar en Formeerder van deze wereld (en het heelal er omheen), met Zijn neergeschreven mening, niet relevant voor in de politiek.
    Dat is bepaald niet in het voordeel geweest van het niveau waarop in de politiek gestuurd wordt, mag ik dat zeggen? Zelfs jouw simpele neef, ook naar opa genoemd, met zijn vrouw Ingrid hebben er al geen hoge pet meer van op.
    Zo bestond Remco het eens om het lumineuze voorstel te doen, dat we God en de voorzeggingen in Zijn Woord (waarvan er al zoveel uitgekomen zijn dat hun betrouwbaarheid genoegzaam aangetoond is)
    maar buiten beschouwing moeten laten bij onze te kiezen houding inzake de Israëlieten en de behoefte van de Arabieren om hen hun land af te pakken. Dat is voor mij en voor nog vele miljoenen, onnozeler dan om te vragen of het licht uitgedaan mag worden, omdat iemand haar gebroken kralenketting bij elkaar moet rapen.
    Zo’n voor mij, vanuit het christendom, onvoorstelbare houding heeft dan wel o.a. tot gevolg dat Eimert van Middelkoop, naar eigen zeggen in HandSchrift, het leger gereed hield om mee uit te zenden naar het M O.

    Dat pluralisme waar we aan mee moeten doen, dat gaat automatisch hoor, als je gewoon je eigen rolletje neerzet, zoals ook al die anderen, (in golven binnenstromend) welke volgens ons inzicht in het duister wandelen. Geen zicht hebbend op waar we heengaan dus.
    Maar waar onze Heer, die van de ChristenUnie, weten we nog?, ons de opdracht heeft gegeven om een licht op de kandelaar te wezen in de wereld, dus ook in de politiek, alsmede nog een zoutend zout ook, wat ik houd voor een smaakmaker met reinigende werking, komt het mij niet zo snugger over, om ook maar met de fout bezig zijnden mee te moeten doen. (‘met je tijd mee’)
    “wees uzelf, zei ik tot iemand. Hij kon niet, hij was niemand”,vind ik het meest trieste rijmpje wat ik ken.

    Ja hoor, dan is een ethische relatie belangrijk en voor mij waarheid niet minder. (lastig immers, als je denkt dat het droog is en je dan een regenbui [denk bijv. aan een crisis] in loopt.
    En ja, dan verdien je aan relatie gericht zijn beter, (met stemmen trekken o.a.) als je met waarheid gericht zijn in conflict komt, dat is zo. Alleen kies ik zelf dan toch liever niet voor een loopje met de waarheid nemen. Dat heb ik wel uit mijn Bijbeltje geleerd, niet uit m’n portemonnee.
    En dat zou de christelijke politiek voor mij ook moeten doen, heb ik op jouw column tegen.

    Mag ik zeggen dat tolerantie voor mij is: ‘iets verdragen wat ik liever niet zou willen accepteren’? ik vind dus niet dat ik er blij van moet worden; het is zo, jammer, we leven na de zondeval. Zo vind ik ook dat het woord respecteren te gemakkelijk wordt gebezigd tegenwoordig. Verdragen is voor mij nog geen verplichte hoogachting hebben.

    Lees nog even terug: die ‘geen kattenplas’ sloeg op dat eeuwig zielsverderf buiten Jezus, waar velen zo slordig mee omgaan, waar er immers geen einde aan komt. Dat maakt het leven zo ernstig!!

    Verder is het m.i. waar (of zou dat moeten zijn) dat de CU vanuit het christendom een universele rechtvaardigheid predikt, die op liefde gestoeld is. Ik weet echter geen voorbeeld dat de CU dit in het publieke domein aan iedereen wil ópleggen, wel aanbevelen. Dat mag toch wel?
    Overigens hééft het christendom De Waarheid in pacht, in bruikleen, hoor!!! (lijkt arrogant hè?) (is reddend!)
    Die stem om der lieve vrede wil maar postmodern het zwijgen opleggen, doet mij steigeren.

    Tot slot; (nou ja) als in de 2e wereldoorlog geboren, met de berooidheid daarna beleefd hebbend, zie ik meer de grote weelde waarin we nu nog leven (wordt wel anders, zeg ik) dan de jonge generatie welke denkt dat het allemaal niet op kan en van feest tot feest steeds voort gaat, meen ik.
    Maar debatteren doe je m.i. niet zo aangaande wat er allemaal goed gaat, doch over wat er aan mankeert, toch?

    Ach ja, dat ‘interpreteren’ voor mij een net woord voor een schunnige handeling is geworden, kan ik een boek over schrijven, dikker als dat van meneer Levinas. Is dat niet te veel voor jullie? Op het ledenforum zijn daar wel hele discussies aan geweid hoor.

    En ja Henk, de Bijbel is voor mij hartstikke eenduidig! (hoewel er natuurlijk wel meerdere boodschappen in een tekst kunnen zitten; meerdere vervullingen in een profetie en zo) En als dat niet zo was, zou onze Lieve Heer, de Allerhoogste, m.i. heel onbekwaam zijn geweest in het op laten schrijven van Zijn boodschap voor ons. Daar geloven wij toch samen niet in?

    Vaker heb ik trouwens al verteld dat ik het lezen van wat er staat en geloven wat er staat en betrachten wat er staat, wel van Bijbelleraren (geen theologen, welke de stof te vaak van de verkeerde kant benaderen) buiten mijn kerkje PKN heb moeten leren, na 40 jaar vergeestelijken en dat soort onzin aan te hebben moeten horen. Daarom kunnen we in de christelijke politiek ook zoveel vrede houden als we tussen al die postmodernisten in, allemaal gewoon Bijbelgetrouw zijn (zonder te veel andere paperassen) … Doen?

  7. Henk den Uijl says:

    Beste Ben,

    Ik heb je zolang laten uitpraten dat ik nu pas reageer.

    Je punt over tolerantie, verdragen wat je niet kunt verdragen, is een goed punt, daarmee verscherp je mijn punt. Ik bedoelde namelijk niet dat we conflict moeten vermijden door middel van tolerantie, in tegendeel. Het is in de politiek, en zelfs in de privé sfeer van wezenlijk belang dat je voor je eigen standpunten staat.
    Mijn punt is dat het vanuit (mijn) Christelijk perspectief beter is om een primaat te geven aan een ethische relatie dan aan het prediken van universele waarheden, omdat dit laatste het eerste om kan keren. Het is niet erg om iemand te kwetsen, in een bepaalde zin, maar als je de ander helemaal niet serieus kunt nemen omdat je niet verder kunt kijken dan je eigen neus, dan is het m.i. niet mogelijk om je naaste lief te hebben, hoe veel je ook strooit met de universele liefde van God.

    Zo heb ik het idee dat wij, voor zover dit digitaal mogelijk is, een ongelijke relatie hebben omdat jij (niet-)Christenen die net iets anders dan jij denken simpelweg niet serieus neemt. Zo komt dat in ieder geval over. Met de Bijbel in de hand deel je allerlei klappen uit, en kritieken daarop verschalk je met dezelfde Bijbel. Dit vind ik niet alleen bijzonder gevaarlijk, maar maakt het ook erg lastig om te discussiëren, omdat je niet open staat voor ‘verschil’.
    Dus, conflict is prima, opvattingen over de waarheid ook dikke prima, maar jezelf hierin opsluiten waardoor de ander geen serieuze discussiepartner meer is, is niet prima.

  8. ben says:

    @Henk, hopelijk galmden mijn woorden niet zo lang na dat jij je nu pas hoorbaar weet te maken.

    Weer dank voor je reactie. En waarom zouden we haast moeten hebben.

    Citaat: ‘Zwakke verhalen zijn ideeën die op een fundamenteel niveau niet fundamenteel trachten te zijn. Anders gezegd, ze mogen geen universele en definitieve uitspraken doen over ‘de waarheid’. ‘

    Waar ik er vanuit ga dat jij je in zekere mate conformeer met meneer Mul, waarbij dit allemaal zeer postmodern klinkt in mijn orthodoxe oren, ben ik er vanuit gegaan dat jullie tolerantie een ‘zwakke’ (softe noem ik dat) conflictvermijdende lading heeft ja. Zo komt bovenstaande zin wel bij mij over.
    Maar we mogen voor eigen standpunten uit komen, hoor ik nu van je. Dat nemen we dus mee!

    Dan komen we bij ‘openstaan voor andere verhalen’ in jouw column. Dat ligt voor mij heel simpel: als dat andere verhaal wáár is, moet ik daar voor open staan en wijzig ik zo nodig per ommegaande mijn mening, zodat ik mijzelf daarna weer gelijk kan geven. Voorbeeld als principe: als ik zou beweren dat het gras bruin is en jij zou zeggen: ‘doe je rode bril eens af, dan zie je dat het groen is’, dan doe ik die af en verbied ik mij voortaan met een rode bril naar het groene gras te kijken.

    Zou jij zeggen: ‘Vergeet nou eens even wat er in jouw Bijbel staat, want zo zijn er nog duizenden filosofische en religieuze boeken’, dan zou ik bij de ChristenUnie zeggen: ‘sorry Henk, je vergist je’ Ik ga er immers van uit dat de Almachtige en Alwijze God van hemel en aarde meer gelijk heeft dan wij samen, benevens alle dikke boeken schrijvers.

    Als het nu in de mode komt om in onze God ook Allah te zien (ik bedoel die uit 360 woestijngoden verkorene) wat ik overal om mij heen waar begin te nemen, (vandaag weer met de later hierheen komende Dode Zee rollen, in de reclame, wat meer kijkers trekt) dan leg ik dat naast mijn Bijbeltje en blijft er in vergelijking niks van over, zoals we weten.

    Citaat: ‘Politiek moet volgens De Mul altijd gaan over zwakke verhalen omdat dit een antigeweld principe oplevert.’ Is als principe zeker waar voor de lieve vrede, maar is voor mij verraad aan ons Geloof als basis voor ons spreken bij de CU.

    Citaat:’ Grote fundamentalistische verhalen bepalen immers al eeuwen in welke mate er bloed wordt vergoten. Christenen konden (kunnen?) er wat van,…..’
    Dan is er misbruik van Gods Waarheid gemaakt om vijandig te kunnen doen, maar blijft Gods Woord als Fundament voor mij volkomen ongeschonden.

    Zo lees ik hier in een andere column, dat de CU persisteert in haar bedoeling om abortus te stoppen. Dat is voor ons heel fundamenteel!! Goed zo jongens!!, roep ik dan.
    Dat wij naar het gebod geen aborteurs doden en zo, is daarop niet in korting. Het volgende citaat is dat voor mij wel: (brrr!)

    ‘Conflict is een zeer werkbare vorm van politiek zolang de verschillende meningen geen fundamentele trekken hebben.’

    Vervolg citaat: ‘Oftewel, iemand heeft een bepaald politiek idee en door mee te doen aan het politieke debat weet hij dat hij zijn idealen sowieso niet kan verwerkelijken, er moet immers ergens consensus worden bereikt.’
    Als we deze waarheid loslaten op de abortus, kan het aldus gebeuren dat de 24 weken tijd door de inbreng van de CU terug worden gebracht tot 14 weken, of slechts tot 20 weken; in beide gevallen hebben we winst geboekt en zijn event. zelfs blij met het (voorlopige?) resultaat. Maar dat is nog steeds niet in korting op wat we willen.

    Vervolg citaat: ‘De Mul zegt dat deze tragiek helemaal geen probleem is, de vraag is hoe we met deze tragiek omgaan.’
    Mijn antwoord hierop is altijd: met mij van de spiech leren dat we na de zondeval leven in een kapotte wereld. Daar kunnen wij veel aan veranderen; namelijk onze eigen houding. En voor meer behoeven wij geen verantwoording af te leggen, anders had de Heere ons wel meer lichamen gegeven, toch? (vraag: zouden klonen mogen stemmen? :) )

    Ja, sinds een columnist hier op het forum toe heeft gegeven dat er 150 populisten in de 2e Kamer zitten, stop ik om over dat scheldwoord gericht te debatteren. Dit geeft mij de ruimte om nu op de klok kijkend een tukje te gaan doen, waar ik het vervolg van uw column al eerder aansprak.

    Henk, misschien liggen onze bedoelingen wel niet eens zo ver uit elkaar en passen wij best samen binnen de ChristenUnie.
    Ook ik vind dat we als politiek slechts dan onze universele Waarheden (wij hebben ze maar te leen van onze Schepper) moeten uitdragen als om ons getuigenis wordt gevraagd. Dat kan door mensen, maar ook door omstandigheden worden gevraagd, weet ik.

    Neem tot slot iedereen serieus, maar niet ieder wat ze in de bouw noemen l*lverhaal. En heb ook iedereen lief, niet slechts om zijn erkenning van jouw gelijk, doch met de liefde welke de Heer middels Zijn Geest in ons hart wil geven. Het bidden om die Geest verhoort Hij altijd, zei Hij!!

    Met CU-vriendenlijke groet, ben db, bd.

details
paniek-in-depolder

Jos de Mul, Paniek in de Polder. Polytiek en populisme in Nederland, Zoetermeer 2011, 203 p., €19,

ZOEK EEN BOEK
 Opunie – opinie-magazine over christen & politiek » Blog Archive » Een postmodern pleidooi voor een ‘zwakke overheid’

Een postmodern pleidooi voor een ‘zwakke overheid’

paniek-in-depolder
4.11.2011 |

Filosoof Jos de Mul, gevierd postmodernist aan de Erasmus Universiteit, pleit in zijn nieuwe boek ‘Paniek in de polder. Polytiek en populisme in Nederland’ voor een politiek samen zijn dat is gebaseerd op conflict en zwakke verhalen. Hoewel De Mul zich aantoonbaar niet schaamt voor zijn postmoderne voorliefde, zijn de principes die hij ontwikkelt uiterst scherpzinnig en bovendien zeer bruikbaar voor Christelijke politiek.

In een boek vol prachtige anekdotes, Griekse mythologieën en hedendaagse problemen, moet politiek volgens De Mul altijd gaan over zwakke verhalen, een idee ontleent aan de Italiaanse filosoof Vattimo. Zwakke verhalen zijn ideeën die op een fundamenteel niveau niet fundamenteel trachten te zijn. Anders gezegd, ze mogen geen universele en definitieve uitspraken doen over ‘de waarheid’. De verkondiging van tolerantie is een voorbeeld van een zwak verhaal, in zoverre het zelf ook openstaat voor andere verhalen (‘Gij zult tolerant wezen!’). Politiek moet volgens De Mul altijd gaan over zwakke verhalen omdat dit een antigeweld principe oplevert. Grote fundamentalistische verhalen bepalen immers al eeuwen in welke mate er bloed wordt vergoten. Christenen konden (kunnen?) er wat van, maar De Mul noemt ook de democratische ideologie van Bush Jr. een groot verhaal met grote gevolgen.

Een tweede vereiste van een democratie in een plurale samenleving als de onze is dat ze gebaseerd is op verschil. Conflict is een zeer werkbare vorm van politiek zolang de verschillende meningen geen fundamentele trekken hebben. Dit constante conflict draagt een bepaalde tragiek in zich mee, namelijk dat geen enkel losstaand idee ooit zichzelf kan verwezenlijken. Oftewel, iemand heeft een bepaald politiek idee en door mee te doen aan het politieke debat weet hij dat hij zijn idealen sowieso niet kan verwerkelijken, er moet immers ergens consensus worden bereikt. De Mul zegt dat deze tragiek helemaal geen probleem is, de vraag is hoe we met deze tragiek omgaan. Hij stelt dat we in het populisme kunnen zien dat veel mensen moeite hebben met het verduren van deze tragiek en weer neigen naar grote verhalen, zoals de grote verhalen van Wilders die beweert namens ‘het volk’ te spreken. De Mul ziet in het populistisch nationalisme een wezenlijk gevaar, namelijk dat het niet in staat is pluraal te denken. Hij pleit voor een poly-tiek die gebaseerd is op tegenstellingen die elkaar verdragen.

Voor Christenen is dit boek even meedogenloos als verlichtend. De Mul draait er niet om heen dat Christenfundamentalisme kan leiden tot geweld, en is hij niet bang om naast ‘God zij met ons’ ‘God is dood’ van Nietzsche op de zijkant van onze twee-euromunt te zetten. Anderzijds is het antigeweld principe van het postmoderne denken zeer interessant voor Christelijke politiek. Wat in private zin absoluut is: ‘God is liefde’, betekent in de publieke praktijk van de Christenunie bijvoorbeeld vaak een aversie tegen geweld. Als we echter de redeneerlijn van De Mul volgen kan men in de politiek niet het universele standpunt ‘God is liefde’ hanteren om geweld tegen te gaan, omdat deze universele gedachte zelf geweld of morele suprematie op kan roepen. Hoewel De Mul de volgende vraag niet letterlijk noemt, zet hij Christelijke polytiek daardoor in een moeilijk pakket: hoe kunnen we het grote verhaal van de Bijbel vertalen naar een polytiek zwak verhaal? En is dit in het huidige Christelijke klimaat wel nodig? Anders gezegd, zitten er nog sporen van (verbaal) geweld in het Christendom? Dit boek laat zien dat het postmodernisme, hoewel wijdverbreid verfoeid onder Christenen, ons een nuttige spiegel voor kan houden.

 

Henk den Uijl
Studeerde filosofie aan de VU en volgt momenteel het Fellowsprogramma van het WI.

8 reacties

  1. Geachte heer Den Uijl,

    Een mooie blog naar aanleiding van het boek ‘Paniek in de polder’ van Jos de Mul. Het boek is bij onze uitgeverij verschenen, de auteur wees me op uw blog.

    Mijn vraag is of we de blog mogen overnemen op onze weblog http://www.filoblog.nl, uiteraard met bronvermelding. De blog wordt dan ook zichtbaar op de website van Uitgeverij Klement.

    Ik dank u hartelijk voor uw reactie.

    Met vriendelijke groet,
    Boekencentrum Uitgevers | Uitgeverij Klement

    Jako van Gorsel
    Hoofd Marketing & Communicatie
    http://www.boekencentrum.nl
    http://www.uitgeverijklement.nl

  2. Henk den Uijl says:

    @Jako van Gorsel:

    Geachte heer Van Gorsel,

    Leuk dat Jos de Mul het heeft opgepikt. Het is uiteraard geen probleem om het over te nemen op filoblog.nl. Het zou leuk zijn als u ook naar deze website kunt verwijzen.

    Vriendelijke groet,

    Henk den Uijl

  3. RobN says:

    Over het ‘God is dood’-geweld (Goelag-archipel, Noord-Korea) had ook nog iets gezegd kunnen worden, maar dit prikkelt genoeg tot lezen.
    En met de laatste vragen over een geweldloze vorm van christelijke politiek is het WI van de ChristenUnie precies bezig.

  4. ben says:

    nou had ik in die goeie ouwe tijd een vriend (afgestudeerd in recht en in theologie) welke een professor had gehad, welke van elke filosofie het kruispunt kon aangeven wáár die filosofie een foute aanname hanteerde en dus de verkeerde richting op ging en daarin dan verdwaalde van de waarheid vandaan.
    Een razend interessante man, vond ik. Maar uiteraard onbestaanbaar in deze postmoderne tijd, waarin we De Waarheid vaarwel hebben gezegd en iedereen recht heeft op zijn eigen waarheidje, vanuit zijn/haar eigen onverstand bekeken, met een naar eigen keuze dom gekleurde bril.

    Als kind vond ik het nog raar dat de Here Jezus van Zichzelf getuigde dat Hij De Waarheid was, in Persoon. Niet dat Hij soms wel eens gelijk had, of zelfs dat Hij eigenlijk (stronthinderlijk) zich wel gewoon verbeelde altíjd gelijk te hebben, nee Hij wás Zelf één bonk Waarheid en niks minder!!
    (wat overigens in 2000 jaar niemand ooit gelukt is om te weerleggen!!)
    Hoeveel tijd zouden wij hier en nu nodig hebben om zo’n o.i. eigenwijze drol met 4 vijfduimers op te spijkeren op twee kruislingse baddingen? Omdat er geen millimeter ruimte in Zijn leer zit !!

    Van de weeromstuit op dit artikel dat (citaat:) ‘de principes die hij (die gevierde postmodernist) ontwikkelt uiterst scherpzinnig en bovendien zeer bruikbaar voor Christelijke politiek’ noemt, zou ik luid willen gaan roepen: Wanneer zal deze filosofie uit het rijk der duisternis met haar vele aanhangers binnen onze contreien, onze partij rijp hebben gemaakt voor de economische, politieke, religieuze en sociale overname van de tolerante (behalve naar De Waarheid toe) maatschappij door de antichrist en zijn maatje, de valse profeet, welke (ook weer zichtbaar aan dit artikel) met steeds grotere vaart nadert??
    In elk geval mag m.i. het WI van de CU weten met deze column aan die toekomst een warme bijdrage te hebben toegeleverd. ‘Proficiat ‘.

    Als toegift nog een paar aanhalingen: “hij is niet bang om naast ‘God zij met ons’ ‘God is dood’ van Nietzsche op de zijkant van onze twee-euromunt te zetten.”

    Knus hè, samen! Wij hebben een ‘dominee’ in de KPN (of zoiets) Klaasje, met het diepzinnige filosofische inzicht dat God niet bestaat maar wel gebeurt (hij kan de duizenden Godsbewijzen om hem heen namelijk ook niet ontkennen)

    Citaat: “‘God is liefde’, betekent in de publieke praktijk van de ChristenUnie bijvoorbeeld vaak een aversie tegen geweld.”

    Ja, ja, behalve als het leger naar Israël gestuurd moet worden om zich tegen de God van hemel en aarde te verheffen en Zijn stad te belagen, zeg ik dan. (of is dit reeds achterhaald??)

    En dan nog wat, als er zou staan: ‘God is sulletje hola’, dan zou die onnozele vertaling bij de CU wel te verdedigen zijn. Maar de liefde des Heeren is alles behalve die van een watje hoor. Het kostte Hem ook niet weinig: Zijn eigen eniggeboren Zoon!! Ook heeft die liefde in Christus een keiharde achterkant hoor; lees het OT maar, of de profetieën en al helemaal de Apocalyps!

    Citaat: “een moeilijk pakket (durf m.i. maar parket te lezen): hoe kunnen we het grote verhaal van de Bijbel vertalen naar een polytiek zwak verhaal?”
    Oplossing: door het te verdraaien, verkrachten, door ons ‘interpreteren’ genoemd.

    Citaat: “…zitten er nog sporen van (verbaal) geweld in het Christendom?”
    Antwoord: griezelig veel: bijvoorbeeld: ‘Buiten Jezus is geen leven, maar een eeuwig zielsverderf!!’
    (dat is geen kattenplas hoor!!)

    Laatste citaat, ik word er wat misselijk van: “Dit boek laat zien dat het postmodernisme, hoewel wijdverbreid verfoeid onder Christenen, ons een nuttige spiegel voor kan houden.”
    Toch een vraag: een lachspiegel?, naar bijvoorbeeld psalm 2:4 ?:
    “Die in de hemel zetelt, lacht; de Here spot met hen.”
    (lees ook de regels er voor en na maar eens!, ik hou u niet op…)

  5. Henk den Uijl says:

    Lieve Ben,

    Aan een dosis gezond cynisme ontbreekt het je in ieder geval niet.

    Citaat: “Als kind vond ik het nog raar dat de Here Jezus van Zichzelf getuigde dat Hij De Waarheid was, in Persoon.”

    Jij moet inmiddels dan wel zijn uitgegroeid tot de grootste geleerde van onze tijd als je jezelf als kind dergelijke vragen stelde. Dit blijkt ook zeker uit je reactie.

    Je kunt afgeven op onze tijd zoveel je wilt, je zult het er toch mee moeten doen. Dit betekent bijvoorbeeld dat je in private zin er wel ideeën over de antichrist op na kan houden, maar in het politieke domein is dit volledig irrelevant, d.w.z., verschil of pluralisme is dusdanig belangrijk geworden voor ons publieke domein dat als je politiek wilt bedrijven je hier aan mee moet doen. Het Christendom heeft aan deze benadering een zeer belangrijke bijdrage geleverd, namelijk het individualisme van de reformatie. Ik zie dat echter niet per se als verlies.

    Zelf vind ik dat de Bijbel eerder het primaat geeft aan ethiek dan aan epistemologie, alias: ‘de waarheid’. Dat betekent dat een ethische relatie met een mens in beginsel belangrijker is dan wie van die twee ‘de waarheid’ in pacht heeft. Ethiek komt, zo gezegd, voor dogma. Ethiek is in die zin altijd ‘open’ omdat het nog niet is vastgelegd door een ethisch fundament, of waarheid. Ethiek is echter wel altijd een appel van een andere mens die vraagt hem niet te doden, in ruime zin.
    In Bijbelse termen is dat het appel van de wees en de weduwe; ‘U weet wat de Heer van u verlangt’. Voor meer hierover verwijs ik naar het werk van Levinas. Tolerantie (zeker als containerbegrip) is misschien wat anders dan wat ik hier beschrijf (tolerantie is: iets accepteren wat je eigenlijk niet accepteert), maar het komt in de buurt.

    Liefde in de Bijbel is zeker geen kattenpis, goed (maar ook wel een beetje sarcastisch) gesproken. Het gaat eerder over rechtvaardigheid dan over knuffelen. Juist de vraag naar rechtvaardigheid stel ik hier aan de kaak, omdat een opvatting die uitgaat van een universele rechtvaardigheid die op liefde gestoeld is, haar eigen tegenstelling kan worden als ze dit in het publieke domein aan iedereen oplegt. Ik schrijf dus niet uit een soort postmoderne drang, maar ik probeer te duiden wat het goede is om te doen, en of dit goede zich ook tegen zichzelf kan keren.

    Bovendien is het niet allemaal kommer en kwijl wat deze tijd ons brengt; zo noem jij interpreteren verdraaien en verkrachten, maar ik krijg niet bepaald het idee dat jij je hier aan weet te onttrekken. In andere woorden, de Bijbel mag een Heilig boek wezen, eenduidig is hij zeker niet. En misschien is dat de ‘ware’ heiligheid, het zien van het andere.

  6. ben says:

    Lieve Henk, (ik bedoel vanuit de liefde van de Heer gesproken; jij ook denk ik)

    Wat leuk dat je op mijn posting ingaat; dat beleef ik niet vaak meer.

    Wat mijn persoon aangaat: ik was te stom voor de mulo, m.i. zit daar dan geen grootste geleerde meer in hoor. Van mijn kinderen terug gerekend, ben ik bijna zeker wel een autist, die hebben wel vaak opvallende gedachten, weten we.
    (even een m.i. leuke dienaangaande: in het Psychologiemagazine van mijn dochter [ze heeft het al weer mee] roemde iemand al die tegenwoordig gelabelden in onze maatschappij [3x zo veel als elders, is het niet?]. Ze was o.a. blij met verlegen mensen, want die lieten een ander tenminste nog uitpraten. [ook het leuke van het forum, vind ik] En ze was blij met autisten, zei ze, want daar zaten zulke goeie programmeurs bij. Laat nou juist onze autistische zoon ook zo diepgelukkig zijn met zijn baan als plc-programmeur! En zijn baas met hem, begrijp ik.)

    Wel weet ik mijzelf zeer zeker te zijn van Gods gelijk, Henk. En na 70 jaar [nou ja…] groeit dat nog steeds, i.v.m., t.b.v. de volgende >driemiljard jaar. En Zijn tegenspeler wordt door Hem ‘de leugenaar van den beginne’ genoemd in Zijn Woord. En Zijn Woord is Waarheid, zegt Hij er Zelf van. En Hij waarschuwt ons om nog geen tittel of jota aan dat Woord te modificeren, want dan stuft Hij ons uit, uit het Boek der [m.i. eeuwig]levenden, zegt Hij.

    Ik weet niet of ik nou zo afgeef op onze tijd hoor; waar doe ik dat?
    Waar ik wel van griezel is het stomme ‘met je tijd meegaan’; met de bijna altijd zieke mode mee, de trend dus.
    Het postmodernisme met zijn opgelegde verplichting om intellectueel overal aan te moeten twijfelen wat zeker is, vind ik daar een wezenloos voorbeeld van.
    Herstel: niet wezenloos, maar vernietigend (naar de donder sturend, heet dat in de bouw!), want de soufleur is het verschrikkelijkste wezen dat bestaat! De wereld is vol van de werken der duisternis van die stiekemerd, door Christus aldus ‘de overste dezer wereld’ genoemd!
    En de academiën onzer aardkloot hebben hem niet buiten de deuren weten te houden. (Is ook lastig hoor, waar hij zich steeds anders voor doet als wat hij is.)

    Ja Henk; (kan je tegen een stootje?) als je stom (lees verblind) genoeg bent, vind je heel het bestaan van de Eigenaar en Formeerder van deze wereld (en het heelal er omheen), met Zijn neergeschreven mening, niet relevant voor in de politiek.
    Dat is bepaald niet in het voordeel geweest van het niveau waarop in de politiek gestuurd wordt, mag ik dat zeggen? Zelfs jouw simpele neef, ook naar opa genoemd, met zijn vrouw Ingrid hebben er al geen hoge pet meer van op.
    Zo bestond Remco het eens om het lumineuze voorstel te doen, dat we God en de voorzeggingen in Zijn Woord (waarvan er al zoveel uitgekomen zijn dat hun betrouwbaarheid genoegzaam aangetoond is)
    maar buiten beschouwing moeten laten bij onze te kiezen houding inzake de Israëlieten en de behoefte van de Arabieren om hen hun land af te pakken. Dat is voor mij en voor nog vele miljoenen, onnozeler dan om te vragen of het licht uitgedaan mag worden, omdat iemand haar gebroken kralenketting bij elkaar moet rapen.
    Zo’n voor mij, vanuit het christendom, onvoorstelbare houding heeft dan wel o.a. tot gevolg dat Eimert van Middelkoop, naar eigen zeggen in HandSchrift, het leger gereed hield om mee uit te zenden naar het M O.

    Dat pluralisme waar we aan mee moeten doen, dat gaat automatisch hoor, als je gewoon je eigen rolletje neerzet, zoals ook al die anderen, (in golven binnenstromend) welke volgens ons inzicht in het duister wandelen. Geen zicht hebbend op waar we heengaan dus.
    Maar waar onze Heer, die van de ChristenUnie, weten we nog?, ons de opdracht heeft gegeven om een licht op de kandelaar te wezen in de wereld, dus ook in de politiek, alsmede nog een zoutend zout ook, wat ik houd voor een smaakmaker met reinigende werking, komt het mij niet zo snugger over, om ook maar met de fout bezig zijnden mee te moeten doen. (‘met je tijd mee’)
    “wees uzelf, zei ik tot iemand. Hij kon niet, hij was niemand”,vind ik het meest trieste rijmpje wat ik ken.

    Ja hoor, dan is een ethische relatie belangrijk en voor mij waarheid niet minder. (lastig immers, als je denkt dat het droog is en je dan een regenbui [denk bijv. aan een crisis] in loopt.
    En ja, dan verdien je aan relatie gericht zijn beter, (met stemmen trekken o.a.) als je met waarheid gericht zijn in conflict komt, dat is zo. Alleen kies ik zelf dan toch liever niet voor een loopje met de waarheid nemen. Dat heb ik wel uit mijn Bijbeltje geleerd, niet uit m’n portemonnee.
    En dat zou de christelijke politiek voor mij ook moeten doen, heb ik op jouw column tegen.

    Mag ik zeggen dat tolerantie voor mij is: ‘iets verdragen wat ik liever niet zou willen accepteren’? ik vind dus niet dat ik er blij van moet worden; het is zo, jammer, we leven na de zondeval. Zo vind ik ook dat het woord respecteren te gemakkelijk wordt gebezigd tegenwoordig. Verdragen is voor mij nog geen verplichte hoogachting hebben.

    Lees nog even terug: die ‘geen kattenplas’ sloeg op dat eeuwig zielsverderf buiten Jezus, waar velen zo slordig mee omgaan, waar er immers geen einde aan komt. Dat maakt het leven zo ernstig!!

    Verder is het m.i. waar (of zou dat moeten zijn) dat de CU vanuit het christendom een universele rechtvaardigheid predikt, die op liefde gestoeld is. Ik weet echter geen voorbeeld dat de CU dit in het publieke domein aan iedereen wil ópleggen, wel aanbevelen. Dat mag toch wel?
    Overigens hééft het christendom De Waarheid in pacht, in bruikleen, hoor!!! (lijkt arrogant hè?) (is reddend!)
    Die stem om der lieve vrede wil maar postmodern het zwijgen opleggen, doet mij steigeren.

    Tot slot; (nou ja) als in de 2e wereldoorlog geboren, met de berooidheid daarna beleefd hebbend, zie ik meer de grote weelde waarin we nu nog leven (wordt wel anders, zeg ik) dan de jonge generatie welke denkt dat het allemaal niet op kan en van feest tot feest steeds voort gaat, meen ik.
    Maar debatteren doe je m.i. niet zo aangaande wat er allemaal goed gaat, doch over wat er aan mankeert, toch?

    Ach ja, dat ‘interpreteren’ voor mij een net woord voor een schunnige handeling is geworden, kan ik een boek over schrijven, dikker als dat van meneer Levinas. Is dat niet te veel voor jullie? Op het ledenforum zijn daar wel hele discussies aan geweid hoor.

    En ja Henk, de Bijbel is voor mij hartstikke eenduidig! (hoewel er natuurlijk wel meerdere boodschappen in een tekst kunnen zitten; meerdere vervullingen in een profetie en zo) En als dat niet zo was, zou onze Lieve Heer, de Allerhoogste, m.i. heel onbekwaam zijn geweest in het op laten schrijven van Zijn boodschap voor ons. Daar geloven wij toch samen niet in?

    Vaker heb ik trouwens al verteld dat ik het lezen van wat er staat en geloven wat er staat en betrachten wat er staat, wel van Bijbelleraren (geen theologen, welke de stof te vaak van de verkeerde kant benaderen) buiten mijn kerkje PKN heb moeten leren, na 40 jaar vergeestelijken en dat soort onzin aan te hebben moeten horen. Daarom kunnen we in de christelijke politiek ook zoveel vrede houden als we tussen al die postmodernisten in, allemaal gewoon Bijbelgetrouw zijn (zonder te veel andere paperassen) … Doen?

  7. Henk den Uijl says:

    Beste Ben,

    Ik heb je zolang laten uitpraten dat ik nu pas reageer.

    Je punt over tolerantie, verdragen wat je niet kunt verdragen, is een goed punt, daarmee verscherp je mijn punt. Ik bedoelde namelijk niet dat we conflict moeten vermijden door middel van tolerantie, in tegendeel. Het is in de politiek, en zelfs in de privé sfeer van wezenlijk belang dat je voor je eigen standpunten staat.
    Mijn punt is dat het vanuit (mijn) Christelijk perspectief beter is om een primaat te geven aan een ethische relatie dan aan het prediken van universele waarheden, omdat dit laatste het eerste om kan keren. Het is niet erg om iemand te kwetsen, in een bepaalde zin, maar als je de ander helemaal niet serieus kunt nemen omdat je niet verder kunt kijken dan je eigen neus, dan is het m.i. niet mogelijk om je naaste lief te hebben, hoe veel je ook strooit met de universele liefde van God.

    Zo heb ik het idee dat wij, voor zover dit digitaal mogelijk is, een ongelijke relatie hebben omdat jij (niet-)Christenen die net iets anders dan jij denken simpelweg niet serieus neemt. Zo komt dat in ieder geval over. Met de Bijbel in de hand deel je allerlei klappen uit, en kritieken daarop verschalk je met dezelfde Bijbel. Dit vind ik niet alleen bijzonder gevaarlijk, maar maakt het ook erg lastig om te discussiëren, omdat je niet open staat voor ‘verschil’.
    Dus, conflict is prima, opvattingen over de waarheid ook dikke prima, maar jezelf hierin opsluiten waardoor de ander geen serieuze discussiepartner meer is, is niet prima.

  8. ben says:

    @Henk, hopelijk galmden mijn woorden niet zo lang na dat jij je nu pas hoorbaar weet te maken.

    Weer dank voor je reactie. En waarom zouden we haast moeten hebben.

    Citaat: ‘Zwakke verhalen zijn ideeën die op een fundamenteel niveau niet fundamenteel trachten te zijn. Anders gezegd, ze mogen geen universele en definitieve uitspraken doen over ‘de waarheid’. ‘

    Waar ik er vanuit ga dat jij je in zekere mate conformeer met meneer Mul, waarbij dit allemaal zeer postmodern klinkt in mijn orthodoxe oren, ben ik er vanuit gegaan dat jullie tolerantie een ‘zwakke’ (softe noem ik dat) conflictvermijdende lading heeft ja. Zo komt bovenstaande zin wel bij mij over.
    Maar we mogen voor eigen standpunten uit komen, hoor ik nu van je. Dat nemen we dus mee!

    Dan komen we bij ‘openstaan voor andere verhalen’ in jouw column. Dat ligt voor mij heel simpel: als dat andere verhaal wáár is, moet ik daar voor open staan en wijzig ik zo nodig per ommegaande mijn mening, zodat ik mijzelf daarna weer gelijk kan geven. Voorbeeld als principe: als ik zou beweren dat het gras bruin is en jij zou zeggen: ‘doe je rode bril eens af, dan zie je dat het groen is’, dan doe ik die af en verbied ik mij voortaan met een rode bril naar het groene gras te kijken.

    Zou jij zeggen: ‘Vergeet nou eens even wat er in jouw Bijbel staat, want zo zijn er nog duizenden filosofische en religieuze boeken’, dan zou ik bij de ChristenUnie zeggen: ‘sorry Henk, je vergist je’ Ik ga er immers van uit dat de Almachtige en Alwijze God van hemel en aarde meer gelijk heeft dan wij samen, benevens alle dikke boeken schrijvers.

    Als het nu in de mode komt om in onze God ook Allah te zien (ik bedoel die uit 360 woestijngoden verkorene) wat ik overal om mij heen waar begin te nemen, (vandaag weer met de later hierheen komende Dode Zee rollen, in de reclame, wat meer kijkers trekt) dan leg ik dat naast mijn Bijbeltje en blijft er in vergelijking niks van over, zoals we weten.

    Citaat: ‘Politiek moet volgens De Mul altijd gaan over zwakke verhalen omdat dit een antigeweld principe oplevert.’ Is als principe zeker waar voor de lieve vrede, maar is voor mij verraad aan ons Geloof als basis voor ons spreken bij de CU.

    Citaat:’ Grote fundamentalistische verhalen bepalen immers al eeuwen in welke mate er bloed wordt vergoten. Christenen konden (kunnen?) er wat van,…..’
    Dan is er misbruik van Gods Waarheid gemaakt om vijandig te kunnen doen, maar blijft Gods Woord als Fundament voor mij volkomen ongeschonden.

    Zo lees ik hier in een andere column, dat de CU persisteert in haar bedoeling om abortus te stoppen. Dat is voor ons heel fundamenteel!! Goed zo jongens!!, roep ik dan.
    Dat wij naar het gebod geen aborteurs doden en zo, is daarop niet in korting. Het volgende citaat is dat voor mij wel: (brrr!)

    ‘Conflict is een zeer werkbare vorm van politiek zolang de verschillende meningen geen fundamentele trekken hebben.’

    Vervolg citaat: ‘Oftewel, iemand heeft een bepaald politiek idee en door mee te doen aan het politieke debat weet hij dat hij zijn idealen sowieso niet kan verwerkelijken, er moet immers ergens consensus worden bereikt.’
    Als we deze waarheid loslaten op de abortus, kan het aldus gebeuren dat de 24 weken tijd door de inbreng van de CU terug worden gebracht tot 14 weken, of slechts tot 20 weken; in beide gevallen hebben we winst geboekt en zijn event. zelfs blij met het (voorlopige?) resultaat. Maar dat is nog steeds niet in korting op wat we willen.

    Vervolg citaat: ‘De Mul zegt dat deze tragiek helemaal geen probleem is, de vraag is hoe we met deze tragiek omgaan.’
    Mijn antwoord hierop is altijd: met mij van de spiech leren dat we na de zondeval leven in een kapotte wereld. Daar kunnen wij veel aan veranderen; namelijk onze eigen houding. En voor meer behoeven wij geen verantwoording af te leggen, anders had de Heere ons wel meer lichamen gegeven, toch? (vraag: zouden klonen mogen stemmen? :) )

    Ja, sinds een columnist hier op het forum toe heeft gegeven dat er 150 populisten in de 2e Kamer zitten, stop ik om over dat scheldwoord gericht te debatteren. Dit geeft mij de ruimte om nu op de klok kijkend een tukje te gaan doen, waar ik het vervolg van uw column al eerder aansprak.

    Henk, misschien liggen onze bedoelingen wel niet eens zo ver uit elkaar en passen wij best samen binnen de ChristenUnie.
    Ook ik vind dat we als politiek slechts dan onze universele Waarheden (wij hebben ze maar te leen van onze Schepper) moeten uitdragen als om ons getuigenis wordt gevraagd. Dat kan door mensen, maar ook door omstandigheden worden gevraagd, weet ik.

    Neem tot slot iedereen serieus, maar niet ieder wat ze in de bouw noemen l*lverhaal. En heb ook iedereen lief, niet slechts om zijn erkenning van jouw gelijk, doch met de liefde welke de Heer middels Zijn Geest in ons hart wil geven. Het bidden om die Geest verhoort Hij altijd, zei Hij!!

    Met CU-vriendenlijke groet, ben db, bd.

gerelateerd

   Geen gerelateerde artikelen gevonden